Gazeta e përditshme zvicerane Neue Zürcher Zeitung (NZZ) pyet nëse politika e Serbisë për balancimin midis fuqive lindore dhe perëndimore ka filluar të lëkundet dhe nëse Serbia shërben në të vërtetë si një bazë ruse për destabilizimin e Evropës.
Në fillim të tekstit, autori pohon se autoritetet në Serbi “”morën frymë të lehtësuar kur zgjedhjet në Moldavi pak më shumë se një javë më parë kaluan pa incidente të mëdha”.
Më pas kujtohet se policia në Moldavi kreu 250 bastisje dhe arrestoi 74 persona para zgjedhjeve, raporton Deutsche Welle (DW).
“Bazë për përpjekjet ruse për të destabilizuar Evropën”
“Sipas autoriteteve moldave, të arrestuarit ishin trajnuar në kampe në Serbi. Ata dyshohet se ishin trajnuar atje në taktika dhe metoda sulmi dhe rezistence kundër forcave të sigurisë. Moldavia e sheh Rusinë si organizatore, e cila dëshiron të parandalojë drejtimin pro-evropian të atij vendi të vogël”, shkruan NZZ.
Gazeta zvicerane shkruan më tej: “Akuzat morën peshë kur katër ditë pas bastisjeve në Moldavi dhe forcat serbe të sigurisë arrestuan dy persona. Dy serbët dyshohet se kanë organizuar trajnime paraushtarake për 150 deri në 170 moldavë dhe rumunë midis 16 korrikut dhe 12 shtatorit.
Artikulli thotë se pas këtyre arrestimeve, dukej sikur Serbia kishte shmangur një katastrofë diplomatike.
“Megjithatë, Beogradi, i cili mban lidhje të ngushta me Moskën, tani duhet të përballet me një pyetje shumë të pakëndshme: a po shërben Serbia si bazë për përpjekjet ruse për të destabilizuar Evropën?”, shkruan gazeta zvicerane.
“Autoritetet duhet të kenë qenë në dijeni të kampeve të trajnimit pro-rus”
Autori sugjeron një përgjigje pozitive për pyetjen e bërë, duke cituar një shembull tjetër të aktivitetit destabilizues që ka rrënjët e tij në Serbi.
“Të hënën, tre ditë pas dy arrestimeve të para, Ministria e Brendshme Serbe njoftoi se policia kishte arrestuar 11 persona të tjerë, të gjithë serbë. Ata dyshohet se kanë vendosur koka derrash të prera para disa xhamive në Paris në fillim të shtatorit. “Gjithashtu, midis prillit dhe shtatorit, ata dyshohet se hodhën bojë të gjelbër (ngjyra e Islamit) në institucione hebraike si Muzeu i Holokaustit dhe disa sinagoga në zonën e madhe të Parisit”, thekson teksti.
Gazeta zvicerane citon një deklaratë nga Ministria e Brendshme Serbe, sipas së cilës individë të dyshuar se ishin trajnuar në Serbi për veprime të tilla u arrestuan “me urdhër të një shërbimi të huaj të inteligjencës”. Qëllimi i tyre i supozuar ishte “të nxisnin urrejtje, diskriminim dhe dhunë kundër njerëzve me origjina, ngjyrë lëkure ose fe të ndryshme”.
Teksti kujton se Franca në qershor akuzoi tre serbë për një sulm me bojë ndaj një institucioni hebraik, dhe se Franca, ashtu si Moldavia, dyshon Rusinë për organizimin e këtyre veprimeve.
“Sipas ekspertëve të sigurisë, mundësia që kampe të tilla trajnimi të organizohen në Serbi pa dijeninë e aparatit të sigurisë – dhe rrjedhimisht të regjimit – është jashtëzakonisht e vogël. Në vitin 2024, në prag të zgjedhjeve presidenciale në Moldavi, qarkullonin informacione rreth kampeve të kontrolluara nga Rusia për protestuesit moldavë në Serbi dhe entitetin serb në Bosnjë dhe Hercegovinë. Në atë kohë, autoritetet serbe heshtën”, vëren NZZ.
“Vuçiç po shkakton gjithnjë e më shumë dhimbje koke për SHBA-në dhe BE-në, por edhe për Rusinë”
Tani gazeta zvicerane pyet pse arrestimet në Serbi po ndodhin pikërisht tani, kur ato po hedhin një dritë të keqe mbi vendin?
“Kjo ndoshta ka të bëjë me politikën balancuese të Presidentit serb Aleksandar Vuçiç. Për vite me radhë, Vuçiç është përpjekur të ruajë marrëdhënie të mira – dhe mbi të gjitha fitimprurëse – me Rusinë, BE-në, SHBA-në dhe Kinën. Strategjia deri më tani ka dhënë rezultate. Investimet kanë ardhur si nga Perëndimi ashtu edhe nga Lindja. Vuçiç ka qenë mysafir në Berlin, Bruksel, Pekin, Moskë dhe Mar-a-Lago. Megjithatë, kjo po shkakton gjithnjë e më shumë dhimbje koke si për Bashkimin Evropian ashtu edhe për Shtetet e Bashkuara, por edhe për Rusinë”, vlerëson artikulli.
Gazeta kujton faktin se Brukseli është gjithnjë e më i shqetësuar për mënyrën autoritare se si regjimi po i trajton pjesëmarrësit në protestat që kanë vazhduar për gati një vit, dhe citon Komisioneren e Zgjerimit Marta Kos, e cila tha disa javë më parë: “Kemi një problem në Beograd”.
“Është bërë e vështirë për Beogradin të balancojë midis Perëndimit dhe Lindjes”
Artikulli kujton më tej se Partia Popullore Evropiane, grupi më i fortë në Parlamentin Evropian, kohët e fundit ka shqyrtuar sanksionet ose edhe përjashtimin e Partisë Progresive Serbe të Vuçiçit. Zemërimi i Moskës për dërgesat e municioneve dhe armëve serbe në Ukrainë nuk harrohet, ashtu si edhe frika e Serbisë dhe Rusisë për sanksionet e shpallura të SHBA-së kundër Industrisë Serbe të Naftës, e cila është në pronësi të shumicës nga Rusia.
Autori i artikullit përfundon se si trajnimi në Serbi ashtu edhe arrestimet e të dyshuarve janë vetëm shembuj të shkallës në të cilën është bërë e vështirë për Beogradin të balancojë midis Lindjes dhe Perëndimit.
“Nëse arrestimet u kryen vetëm për të shmangur sanksionet kundër NIS, për momentin mbetet spekulim”, përfundon ai.
“Vuçiç sulmon si partnerët perëndimorë ashtu edhe ata lindorë”
Teksti citon reagimin e presidentit serb ndaj presionit në rritje. “Ndërkohë, Vuçiç po sulmon partnerët si perëndimorë ashtu edhe lindorë. Në një intervistë me gazetën gjermane Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), ai i quajti akuzat e fundit ruse në lidhje me dërgimin e municioneve serbe ‘padyshim deklarata më fyese kundër Serbisë’ që kishte dëgjuar ndonjëherë. Në të njëjtën kohë, ai akuzoi përsëri shërbimet perëndimore të inteligjencës për financimin e revolucionit në Serbi. Si zakonisht, ai nuk paraqiti asnjë provë”, shkruan gazeta zvicerane, siç raportohet nga DW.