“Pretendimi i Izraelit se luftëtarët e Hamasit ose anëtarë të grupeve të tjera të armatosura palestineze ishin të pranishëm në objektet mjekësore ose civile, shpesh pa ofruar asnjë provë, nuk mund të justifikojë ose shpjegojë një shkatërrim kaq të përhapur dhe sistematik”, shkroi B’Tselem.
Dy nga organizatat më të shquara të të drejtave të njeriut në Izrael kanë deklaruar se Izraeli po kryen gjenocid kundër palestinezëve në Gaza, duke i shtuar karburant një debati të nxehtë ndërkombëtar nëse vdekja dhe shkatërrimi atje kanë kaluar një vijë të kuqe morale, raporton The New York Times.
Dy grupet ishin B’Tselem, një monitorues i të drejtave që dokumenton efektet e politikave izraelite mbi palestinezët, dhe Mjekët për të Drejtat e Njeriut – Izrael. Deklarata e tyre ishte hera e parë që grupet e mëdha izraelite të të drejtave të njeriut kishin arritur publikisht në përfundimin se lufta në Gaza ishte gjenocid, një vlerësim që ishte bërë më parë nga organizata të tilla si Amnesty International.
Në raportin, të titulluar “Gjenocidi ynë”, B’Tselem përmendi efektet shkatërruese të luftës së Izraelit mbi palestinezët e zakonshëm për të mbështetur pretendimin e saj: vrasjen e dhjetëra mijëra palestinezëve në Gaza; shkatërrimin e sipërfaqeve të gjera të qyteteve palestineze; zhvendosjen me forcë të pothuajse të gjithë dy milionë banorëve të Gazës; kufizimin e ushqimit dhe furnizimeve të tjera jetësore.
Në përgjithësi, fushata izraelite arriti në “një veprim të koordinuar për të shkatërruar qëllimisht shoqërinë palestineze në Rripin e Gazës”, shkroi organizata. “Me fjalë të tjera: Izraeli po kryen gjenocid kundër palestinezëve në Rripin e Gazës.”
Debati nëse lufta në Gaza përbën gjenocid është zhvilluar edhe në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë, ku Afrika e Jugut ka ngritur një padi për gjenocid kundër Izraelit. Gjykata ende nuk ka vendosur për këtë çështje.
Zyra e Kryeministrit Benjamin Netanyahu nuk komentoi menjëherë. Duke folur para Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë në janar 2024, Tal Becker, një anëtar i ekipit të mbrojtjes ligjore të Izraelit, tha se Izraeli po luftonte Hamasin, jo po synonte palestinezët në masë.
“Ajo që Izraeli kërkon duke vepruar në Gaza nuk është të shkatërrojë një popull, por të mbrojë një popull, popullin e tij, i cili është nën sulm në fronte të shumta, dhe ta bëjë këtë në përputhje me ligjin”, i tha zoti Becker gjykatës.
Gjenocidi ka një përkufizim specifik në të drejtën ndërkombëtare: akte të caktuara të kryera me qëllim shkatërrimin, tërësisht ose pjesërisht, të një grupi. Akuza prek një nerv për Izraelin, një shtet i themeluar pas përpjekjes së Gjermanisë naziste për të shfarosur hebrenjtë evropianë.
Izraeli mohon me forcë se lufta e tij kundër Hamasit në Gaza përbën gjenocid, duke argumentuar se Hamasi kërkon të shkatërrojë shtetin hebre. Zyrtarët izraelitë kanë vënë në dukje gjithashtu një sulm të udhëhequr nga Hamasi më 7 tetor 2023, që vrau 1,200 njerëz, kryesisht civilë, gjë që shkaktoi një përgjigje shkatërruese izraelite.
Fushata pasuese e bombardimeve izraelite dhe ofensiva tokësore në Gaza kanë vrarë më shumë se 59,000 njerëz, përfshirë mijëra fëmijë, sipas Ministrisë së Shëndetësisë së Gazës. Ky numër nuk bën dallim midis civilëve dhe luftëtarëve; në një moment, shefi ushtarak izraelit tha se gati 20,000 luftëtarë të Hamasit ishin vrarë në konflikt, pa dhënë prova.
Yuli Novak, drejtoresha e B’Tselem, tha se nuk po kërkonte të minimizonte “sulmin e tmerrshëm” të kryer nga Hamasi më 7 tetor. Por sulmi shkaktoi një sulm izraelit ndaj jetës palestineze në Gaza që arriti në gjenocid, tha ajo.
“Raporti që po publikojmë sot është një që nuk e imagjinonim kurrë se do të na duhej ta shkruanim”, tha znj. Novak në një konferencë për shtyp në Jerusalem. “Por në muajt e fundit kemi qenë dëshmitarë të një realiteti që nuk na ka lënë zgjidhje tjetër veçse të pranojmë të vërtetën.”
Si pjesë e argumentit për gjenocid, e drejta ndërkombëtare kërkon prova të qëllimit. Në një raport të hënën, B’Tselem përmendi një sërë vërejtjesh çnjerëzore nga zyrtarët e qeverisë izraelite, siç është një deklaratë nga Yoav Galant, një ish-ministër i mbrojtjes, se Izraeli po luftonte “kafshë njerëzore” në Gaza. Disa politikanë izraelitë kanë thënë gjithashtu se qëllimi i tyre është të dëbojnë palestinezët e mbetur nga Gaza.
Udhëheqësit izraelitë këmbëngulin se vendi i është përmbajtur ligjit humanitar, se gjeneralët punojnë ngushtë me këshilltarët ligjorë për të siguruar pajtueshmërinë me standardet dhe se Izraeli ka shkuar përtej asaj që kanë bërë vendet e tjera perëndimore në situata të ngjashme. Z. Netanyahu ndonjëherë është distancuar nga deklaratat më ekstreme të bëra.
Por për shumicën dërrmuese të civilëve në Gaza, 22 muajt e fundit kanë qenë një përpjekje e dëshpëruar për të mbijetuar bombardimet e vazhdueshme izraelite, për të gjetur ushqim të mjaftueshëm dhe ujë të pastër për familjet e tyre dhe për t’u arratisur pavarësisht paralajmërimeve izraelite për t’u evakuuar menjëherë ose për të rrezikuar të vriten. Numri në rritje i banorëve të Gazës që tani po vdesin nga uria ka kontribuar në kritikat në rritje ndaj Izraelit nga disa prej aleatëve të tij të hershëm.
Zyrtarët ushtarakë izraelitë shpesh ia kanë atribuar ndikimin vdekjeprurës të luftës mbi palestinezët strategjisë së Hamasit për të luftuar kryengritjen e tij duke u fshehur midis civilëve. Grupet izraelite të të drejtave të njeriut kanë thënë se vetëm kjo nuk mund të shpjegojë vdekjen dhe shkatërrimin e përhapur në Gaza.
“Pretendimi i Izraelit se luftëtarët e Hamasit ose anëtarë të grupeve të tjera të armatosura palestineze ishin të pranishëm në objektet mjekësore ose civile, shpesh pa ofruar asnjë provë, nuk mund të justifikojë ose shpjegojë një shkatërrim kaq të përhapur dhe sistematik”, shkroi B’Tselem, transmeton The New York Times.