Izraeli është në bisedime me Sudanin e Jugut rreth mundësisë së zhvendosjes së palestinezëve nga Rripi i Gazës në vendin e shkatërruar nga lufta në Afrikën Lindore, si pjesë e një përpjekjeje më të gjerë izraelite për të inkurajuar emigrimin masiv nga territori i shkatërruar nga një ofensivë 22-mujore, bën të ditur Associated Press.
Gjashtë persona të njohur me çështjen i konfirmuan AP-së se negociatat janë duke u zhvilluar. Nuk është e qartë se sa larg kanë përparuar, por nëse zbatohen, planet do të përfshijnë zhvendosjen e njerëzve nga një zonë e shkatërruar nga lufta në një tjetër, një zonë që është e ndjeshme ndaj urisë, duke ngritur pyetje në lidhje me shkeljet e të drejtave të njeriut.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka thënë se dëshiron të zbatojë vizionin e Presidentit të SHBA-së Donald Trump për zhvendosjen e shumicës së popullsisë së Gazës përmes asaj që ai e quan “migrim vullnetar”. Izraeli ka paraqitur propozime të ngjashme për zhvendosje në vende të tjera afrikane.
“Mendoj se është e drejtë, edhe sipas ligjeve të luftës siç i njoh unë, të lejohet popullsia të largohet dhe pastaj të sulmohet me gjithë forcën kundër armikut që mbetet atje”, tha Netanyahu në një intervistë me televizionin izraelit i24 të dielën, pa përmendur Sudanin e Jugut.
Palestinezët, grupet e të drejtave të njeriut dhe pjesa më e madhe e bashkësisë ndërkombëtare i kanë hedhur poshtë propozimet si një plan për dëbime me forcë që shkelin ligjin ndërkombëtar.
Sudani i Jugut thotë se nuk janë zhvilluar negociata
Për Sudanin e Jugut, një marrëveshje e tillë mund të ndihmojë në forcimin e lidhjeve me Izraelin, tani fuqia ushtarake pothuajse e pakontestueshme në Lindjen e Mesme, dhe t’i hapë derën Trump, i cili në shkurt ngriti idenë e zhvendosjes së banorëve të Gazës, por duket se është distancuar prej saj në muajt e fundit.
Ministria e Jashtme e Izraelit nuk pranoi të komentojë, dhe ministri i jashtëm i Sudanit të Jugut nuk iu përgjigj pyetjeve të AP në lidhje me bisedimet. Një zëdhënës i Departamentit të Shtetit të SHBA-së tha se nuk komenton biseda diplomatike private.
Qeveria e Sudanit të Jugut më vonë lëshoi një deklaratë duke mohuar pretendimet e AP.
Sudani i Jugut “hedh poshtë fuqimisht raportet e fundit të medias që pretendojnë se qeveria e Republikës së Sudanit të Jugut është në bisedime me Shtetin e Izraelit për të zhvendosur qytetarët palestinezë nga Gaza në Sudanin e Jugut”, tha ministria e jashtme në një deklaratë.
Deklarata tha se pretendimet ishin “të pabaza dhe nuk pasqyrojnë qëndrimin ose politikën zyrtare” të qeverisë së Sudanit të Jugut.
Lobisti pretendon se ka dijeni për bisedimet
Joe Schlawick, themeluesi i një firme lobimi amerikane që punon me Sudanin e Jugut, tha se ishte informuar mbi bisedimet nga autoritetet e Sudanit të Jugut. Schlawick tha se Izraeli ka të ngjarë të financojë kampet e improvizuara.
Ai tha se një delegacion izraelit planifikonte të vizitonte vendin për të shqyrtuar mundësinë e krijimit të kampeve për palestinezët. Ai i tha AP dje se data e vizitës nuk ishte caktuar ende.
Ndërkohë, Zëvendësministrja e Jashtme Sharan Haskell i tha X se kishte mbërritur në Sudanin e Jugut, “vendi më i ri në botë”, si pjesë e delegacionit të parë zyrtar të Izraelit në vendin afrikan.
Në një deklaratë, ajo tha se u takua me Presidentin e Sudanit të Jugut Salva Kiir Mayardit, Ministrin e Jashtëm Semaj Kumba dhe zyrtarë të tjerë, nënshkroi një memorandum mirëkuptimi diplomatik dhe vizitoi një qendër traumash izraelite që ajo tha se kishte “shpëtuar jetën e dhjetëra fëmijëve”.
Një numër zyrtarësh i thanë AP se negociatat ishin duke u zhvilluar.
Edmund Yakani, i cili kryeson një organizatë të shoqërisë civile në Sudanin e Jugut, tha se kishte folur me zyrtarët atje rreth bisedimeve. Katër zyrtarë të tjerë të njohur me diskutimet konfirmuan se negociatat ishin duke u zhvilluar, duke folur në kushte anonimiteti sepse nuk ishin të autorizuar të flisnin publikisht për to.
Dy zyrtarë egjiptianë i thanë AP-së se kishin qenë në dijeni prej muajsh për përpjekjet e Izraelit për të gjetur një vend që të pranonte palestinezët, duke përfshirë kontaktet me Sudanin e Jugut, dhe kishin lobuar që vendi të mos i pranonte ata.
Egjipti kundërshton fuqimisht planet për të zhvendosur palestinezët nga Gaza, me të cilën ndan një kufi, duke pasur frikë nga një fluks refugjatësh në territorin e saj.
AP raportoi më parë për bisedime të ngjashme të iniciuara nga Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara me Sudanin dhe Somalinë, vende që gjithashtu përballen me luftë dhe uri, dhe me rajonin e shkëputur të Somalisë të njohur si Somaliland. Statusi i këtyre negociatave është i panjohur.
“Sudani i Jugut me vështirësi financiare ka nevojë për çdo aleat”
Shlavik, i cili u punësua nga Sudani i Jugut për të përmirësuar marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara, tha se Shtetet e Bashkuara ishin në dijeni të bisedimeve me Izraelin, por nuk ishin të përfshira drejtpërdrejt.
Sudani i Jugut dëshiron që administrata Trump të heqë ndalimin e udhëtimit dhe të heqë sanksionet ndaj disa anëtarëve të elitës politike, tha Schlavik. Ata kanë pranuar tashmë tetë persona të deportuar në deportime masive nga administrata amerikane, ndoshta për të fituar favore.
Administrata Trump po u bën presion më shumë vendeve për të lehtësuar deportimet.
“Sudani i Jugut, i cili është në vështirësi kronike, ka nevojë për çdo aleat, levë financiare dhe siguri diplomatike që mund të marrë”, tha Peter Martel, një gazetar dhe autor i librit ” Fillimisht ngrite flamurin”.