Bordi Ekzekutiv i Bankës Kombëtare ka miratuar një Vendim të ri mbi masat që lidhen me instrumentet bankare për cilësinë e kërkesës për kredi nga individët. Ky vendim rregullon treguesit bazë të përdorur për të vlerësuar aftësinë kreditore të individëve kur ata kërkojnë kredi nga bankat dhe bankat e kursimit. Masat do të zbatohen nga 1 dhjetori 2025.
Guvernatori Dr. Trajko Slaveski shpjegoi në konferencën për shtyp se vendimi i ri lehtëson kreditimin për blerjen ose ndërtimin e një banese të parë, pra një apartamenti ose shtëpie të destinuar për jetesë personale. Megjithatë, duke marrë parasysh kushtet në tregun e pasurive të paluajtshme, veçanërisht në kryeqytet, të cilat çojnë në një rritje të shpejtë të çmimeve të apartamenteve, duke i bërë ato të papërballueshme për brezat e rinj, po shtrëngohen edhe kushtet për përdorimin e kredisë për një ndërtesë banimi që nuk është banesa kryesore për huamarrësin.
“Për të gjithë personat me probleme të pazgjidhura banimi, të cilët në të vërtetë nuk kanë një apartament/shtëpi në emrin e tyre ku do të jetonin, dhe pritet që këta të jenë kryesisht të rinj dhe çifte të reja të martuara, vendimi i ri u lejon atyre, pa shkelur qasjen e kujdesshme, të marrin një kredi strehimi me një pagesë fillestare prej 10% të vlerës totale të pronës banesore. Në të kundërt, për të gjitha rastet e tjera, pagesa minimale fillestare rritet nga 15% ekzistuese në 25% të vlerës së apartamentit. Gjithashtu, për përfituesit e kredive të strehimit të destinuara për blerjen ose ndërtimin e një banese të parë, kufijtë aktualë të treguesit DSTI do të mbeten në fuqi, të cilët janë 55% për ekspozimin në denarë dhe 50% për ekspozimin me një komponent valutor. Për të gjithë aplikantët e tjerë të kredisë, parashikohen nivele më të ulëta për këta tregues, përkatësisht 50% për ekspozimin në denarë dhe 45% për ekspozimin me një komponent valutor.” Konkretisht, lehtësimi për blerjen e një apartamenti të parë vlen për personat që në të vërtetë nuk kanë një apartament ose shtëpi në emrin e tyre dhe planifikojnë të blejnë ose ndërtojnë një shtëpi për jetesë, për të cilën duhet të plotësojnë kritere të caktuara, dhe po krijohen mekanizma të përshtatshëm për verifikim dhe monitorim, të cilët shpjegohen në detaje në Vendim.
“Ndryshimet në masat makroprudenciale kanë natyrë parandaluese dhe qëllimi i tyre është të na mbrojnë të gjithëve nga borxhi i tepërt, i cili mund të ndikojë më tej në aftësinë për të shlyer rregullisht detyrimet, si dhe në stabilitetin e përgjithshëm të sistemit financiar. Në të njëjtën kohë, me këto ndryshime ne jemi të kujdesshëm që të mos i “godasim” ata njerëz që duhet të zgjidhin problemet e tyre jetësore, të strehimit, duke u ofruar atyre kritere më të favorshme dhe qasje më të lehtë në kredi, krahasuar me përdoruesit e tjerë të kredisë”, theksoi Guvernatori Slaveski. Me këtë qasje, Banka Popullore po përputhet me praktikën e një numri të madh bankash të tjera qendrore në botë./GazetaFAKTI