“Që nga fillimi i vitit 2025, tregu i pasurive të patundshme në Maqedoni, veçanërisht në fushën e qirave, ka treguar disa trende dhe ndryshime të rëndësishme krahasuar me vitin e kaluar. Profesionistët e rinj dhe të sapomartuarit janë të orientuar drejt qirasë së shtëpive kryesisht për shkak të kostove të larta të blerjes së shtëpisë së tyre dhe keqkuptimit se çmimet e pasurive të patundshme mund të bien në të ardhmen. Gjithashtu, trendi i mundësisë së zhvendosjes në vende të tjera u jep atyre liri më të madhe në zgjedhjen e vendit ku do të jetojnë, dhe për këtë arsye disa nga të rinjtë, megjithëse kanë mundësi, nuk investojnë në blerjen e një apartamenti. Kjo rrit ndjeshëm konkurrencën në tregun e qirasë, thonë nga Grupi i Agjencive të Pasurive të Patundshme.
Në Shkup, Tetovë, Shtip dhe Manastir, ka një rritje të çmimeve të qirasë së apartamenteve, veçanërisht në zonat qendrore të qyteteve. Në disa pjesë të Shkupit këtë vit, çmimet janë rritur me 10 deri në 15 për qind, informoi Grupi i Agjencive të Pasurive të Patundshme pranë Odës Ekonomike të Maqedonisë së Veriut në një deklaratë për MIA-n. Kërkesa për pasuri të paluajtshme, siç theksojnë ata, mbetet e qëndrueshme, veçanërisht në qendrat urbane si Shkupi, Shtipi, Manastiri dhe Ohri, gjë që kontribuon më tej në rritjen e çmimeve. Në periudhën e fundit, megjithëse rritja ka qenë e butë dhe graduale, theksojnë ata, ajo ende nuk ndalet.
Pas rritjes së vazhdueshme të çmimeve të apartamenteve, publiku pret masat e shpallura për kushte më të favorshme gjatë blerjes së një apartamenti të parë, si dhe vendimin nëse do të mbetet norma preferenciale e tatimit mbi vlerën e shtuar (TVSH) prej 5 për qind. Paralelisht me këto zhvillime, Enti Shtetëror i Statistikës njoftoi dje se në korrik të këtij viti janë lëshuar 401 leje ndërtimi, nga të cilat 228 ishin të destinuara për ndërtesa shumëkatëshe.
“Që nga fillimi i vitit 2025, tregu i pasurive të patundshme në Maqedoni, veçanërisht në fushën e qirave, ka treguar disa trende dhe ndryshime të rëndësishme krahasuar me vitin e kaluar. Profesionistët e rinj dhe të sapomartuarit janë të orientuar drejt qirasë së shtëpive kryesisht për shkak të kostove të larta të blerjes së shtëpisë së tyre dhe keqkuptimit se çmimet e pasurive të patundshme mund të bien në të ardhmen. Gjithashtu, trendi i mundësisë së zhvendosjes në vende të tjera u jep atyre liri më të madhe në zgjedhjen e vendit ku do të jetojnë, dhe për këtë arsye disa nga të rinjtë, megjithëse kanë mundësi, nuk investojnë në blerjen e një apartamenti. Kjo rrit ndjeshëm konkurrencën në tregun e qirasë, thonë nga Grupi i Agjencive të Pasurive të Patundshme.
Kthimi i investimit në një apartament me qira është 4.8 për qind në vit, dhe Çairi, Saraji dhe Gazi Baba janë gjithashtu tërheqëse.
Analizat e tyre tregojnë se në Shkup, Tetovë, Shtip dhe Manastir ka një rritje të çmimeve të qirasë, veçanërisht në zonat qendrore të qytetit, ndryshe nga viti i kaluar, kur, siç thonë ata, çmimet e qirasë ishin relativisht të qëndrueshme, por me një ofertë të kufizuar të apartamenteve cilësore. Këtë vit, në disa pjesë të Shkupit, për shkak të presioneve ekonomike dhe urbanizimit, çmimet janë rritur me rreth 10-15 për qind. Nga ana tjetër, periferitë si Çairi, Saraji dhe Gazi Baba po shënojnë një rritje të qirave për shkak të pranisë në rritje të qytetarëve turq që studiojnë në vendin tonë.
Të dhënat e Grupit tregojnë se lagjet më të njohura për marrjen me qira të apartamenteve në Shkup janë ende Qendra, Mahalla e Dibrës (Debar Maalo), Karposhi, Aerodromi dhe Vodno.
“Qendra është e njohur sepse është zemra e qytetit, me qasje për këmbësorë në Sheshin Maqedonia, muzetë, teatrot dhe kafenetë dhe është shumë tërheqëse për qira ditore nga mysafirë të huaj, punonjës të rinj dhe diplomatë. Karposhi është i njohur për shkak të zonave të gjelbra, fakulteteve teknike dhe afërsisë me Parkun e Qytetit. Familjet dhe studentët zakonisht marrin me qira atje. Debar Maalo është gjithmonë më i popullarizuari dhe me qira më të larta për shkak të atmosferës së tij boheme dhe jetës kulturore. Grupi i synuar atje janë dashamirësit e jetës së natës. Vodno është prestigjioz dhe një mundësi për ajër më të pastër. Ne kemi biznesmenë dhe diplomatë që marrin me qira atje”, cirojnë nga Oda.
Kërkesa më e madhe është për apartamente, veçanërisht ndërtesa të reja dhe apartamente me dy ose tre dhoma gjumi. Shtëpitë kërkohen në vendbanimet periferike dhe zonat turistike, por kërkesa është më e ulët se ajo për apartamente. Megjithatë, për objektet afariste ka pasur një kërkesë të qëndrueshme për disa vite në pjesët qendrore të Shkupit, veçanërisht për dyqane, zyra dhe depo, por kërkohen vende me trafik të lartë dhe zona për këmbësorë.
Grupi ndan se sipas Zyrës së Statistikave në tremujorin e parë të këtij viti, nga qiratë e raportuara për vitin 2025, ka rreth 640 qira apartamentesh me një vlerë prej 160,000 eurosh dhe një vlerë mesatare për qira prej rreth 250 eurosh në muaj. Megjithatë, për qiratë e shtëpive, ata kanë 256 kontrata, me një vlerë prej rreth 79,000 eurosh. Krahasuar me vitin e kaluar, ka një rënie prej 11 për qind në numrin e qirave. Kthimi i investimit në një apartament, si dhënia me qira, është rreth 4.8 për qind në vit, që, theksojnë ata, është një kthim relativisht i ulët për investitorët.
Priten masa për të zbutur rritjen e çmimeve të pasurive të paluajtshme
Banka Kombëtare regjistroi një rritje vjetore të çmimeve të apartamenteve në Shkup prej 22.3 për qind në tremujorin e dytë të këtij viti, pas 19.4 për qind në tremujorin e parë. Këto të dhëna janë vazhdim i rritjeve të regjistruara të çmimeve në vitet e mëparshme.
Trendi i vazhdueshëm i rritjes së çmimeve të pasurive të paluajtshme, i cili është vërejtur vitet e fundit, shpjegon Grupi, është rezultat i disa faktorëve, ndër të cilët inflacioni luan rolin më të rëndësishëm. Ndërsa kostot e materialeve të ndërtimit, punës dhe energjisë rriten, rritet edhe çmimi përfundimtar i apartamenteve dhe shtëpive.
“Përveç kësaj, kërkesa për pasuri të paluajtshme mbetet e qëndrueshme, veçanërisht në qendrat urbane si Shkupi, Shtipi, Manastiri dhe Ohri, gjë që kontribuon më tej në rritjen e çmimeve. Në periudhën e fundit, megjithëse rritja ka qenë e butë dhe graduale, ajo ende nuk ndalet. Paniku që u përhap tek qytetarët për rritjen në vitin 2026 për shkak të rritjes së TVSH-së nuk ka shkaktuar një ndryshim të madh në ndërtimet e reja, sepse sipas njoftimeve të institucioneve kompetente shtetërore, priten më shumë masa në periudhën e ardhshme për të zbutur rritjen e çmimeve”, citojnë nga Grupi.
Banka Popullore njoftoi se së shpejti do të shpallen masa që do të ofrojnë kushte më të favorshme kreditimi për ata që blejnë një apartament për herë të parë. Personat që duan të blejnë një apartament për të jetuar dhe që do të aplikojnë për një kredi për herë të parë do të kenë kushte më të favorshme se ata që blejnë një apartament për qëllime të tjera.
Ndërkohë, Ministria e Financave po analizon nëse norma preferenciale e tatimit mbi vlerën e shtuar (TVSH) prej 5 për qind do të mbetet për qarkullimin e parë me ndërtesa banimi dhe apartamente. Masa përfundon në fund të këtij viti dhe nëse nuk zgjatet, tatami do të jetë 18 për qind.
Lidhur me normën preferenciale për blerjen e një shtëpie të re, ministrja e dikasterit Dimitrieska Koçoska theksoi së fundmi se nuk ka nevojë për një barrë shtesë mbi qytetarët.
“Jemi ende duke analizuar, do të dalim me një vendim përfundimtar, besoj se nuk kemi nevojë për një barrë shtesë mbi qytetarët, buxheti është ky që është, arkëtimi i të ardhurave është në një drejtim të mirë, gjithçka është sipas planit, kështu që në anën e shpenzimeve, po i kushtohet shumë vëmendje, dhe nga ana tjetër, veçanërisht atyre të rinjve, qoftë në mënyrë të pavarur që blejnë apartamente apo kur hyjnë në një bashkësi martesore me bashkëshortin/en, besoj se për momentin nuk ka nevojë për një barrë shtesë mbi ta”, tha Dimitrieska Koçoska në një intervistë televizive.
Sipas raportit të kompanisë britanike të sigurimeve “William Russell”, vendi ynë renditet i treti në Evropë për investime në pasuri të paluajtshme, menjëherë pas Moldavisë dhe Lituanisë.
Kjo shifër, vlerëson Grupi, është realiste dhe e justifikuar nga zakonet kulturore të qytetarëve tanë për të besuar se investimi në pasuri të paluajtshme është më i qëndrueshëm dhe pa rrezik, si dhe nga dëshira e qytetarëve dhe shtetasve të vendit tonë në përgjithësi për të përjetuar vetërealizim më së shumti kur blejnë një apartament për fëmijën e tyre. Bankat ofrojnë promovime të vazhdueshme dhe procedura të lehta kreditimi dhe njerëzit tanë janë korrektë në ndjekjen e procedurave të tilla dhe të disiplinuar në pagesa.
Rregullore e re për të menaxhuar konkurrencën e pandershme
Për t’u marrë me problemin e gjatë të konkurrencës së paligjshme të pranishme në tregun e pasurive të paluajtshme, është e nevojshme të miratohen rregullore të reja mbi kushtet, mënyrën e funksionimit dhe standardet që agjencitë e pasurive të paluajtshme do të duhet të përmbushin. Grupi i Agjencive të Pasurive të Paluajtshme njofton më shumë aktivitete në këtë fushë në periudhën e ardhshme.
“Nevoja dhe dëshira për t’u përafruar me legjislacionin evropian është pjekur, kështu që Grupi, me mbështetjen e autoritetit legjislativ, ka miratuar një sërë rregulloresh që do ta bëjnë të pamundur konkurrencën e pandershme. Nuk është vetëm e dëmshme në aspektin e fshehjes së të ardhurave dhe taksave, por ndikon shumë edhe në pamundësinë për të parandaluar realisht ofrimin e çmimeve nga X pjesëmarrës, pjesëmarrës në lojë. Plani është të miratohet një ligj për pasuritë e paluajtshme që do të rregullojë kushtet, mënyrën e funksionimit dhe standardet që agjencitë e pasurive të paluajtshme do të duhet të përmbushin. Licencimi i rreptë i agjentëve do ta profesionalizojë aktivitetin dhe tregu do të ketë një fitim të mirë nga çdo aspekt. Rruga nuk është e re, as nuk kemi nevojë të shpikim ekuacione të reja, thjesht duhet të hartojmë dhe miratojmë ligjin e pasurive të paluajtshme që do të korrespondojë me rregulloret e tjera dhe të sigurojmë ekspertë dhe institucione për t’u kujdesur për zbatimin e tij. Shteti sigurisht që do të përfitojë, por qytetarët do të përfitojnë më shumë sepse do të kenë mbrojtje dhe mundësinë për të punuar ekskluzivisht me profesionistë, dhe jo të enden nëpër këtë proces vetëm”, thonë nga Grupi i Pasurive të Paluajtshme.
Sipas njoftimeve të Agjencisë së Kadastrës së Pasurive të Paluajtshme (AKPP), Regjistri i Çmimeve dhe Qirave do të bëhet funksional në fund të këtij muaji. Të dhënat e fundit të ndara nga AKPP në faqen e saj të internetit për tremujorin e parë të këtij viti tregojnë se 8,044 transaksione janë futur në bazën e të dhënave të Regjistrit të Çmimeve dhe Qirave, nga të cilat 5,717 janë blerje dhe shitje dhe 2,327 janë qira të pasurive të paluajtshme.
401 lejet e lëshuara në korrik të këtij viti janë 7.2 për qind më shumë se në të njëjtin muaj të vitit të kaluar. Shumica e lejeve, 228, janë për ndërtime të larta, dhe është planifikuar ndërtimi i 667 apartamenteve. Nga 213 lejet e ndërtimit të lëshuara në qershor të këtij viti, 120 ishin për ndërtesa të larta, me 260 apartamente./MIA