Një çështje që iu intereson tej mase qytetarëve është se çfarë do të ofrojë kjo fushatë zgjedhore që ka filluar dje (29 shtator) dhe sa do të jetë ajo hapësirë për ide të reja e kreative, apo do të zhytet në moçalishten e sharjeve e ofendimeve. Se çfarë zgjedhjesh do të kemi, do të tregoj fushata parazgjedhore, e cila përpos që është uvertyrë e betejave të reja politike, është edhe tregues se nga do të lëvizin prioritetet e atyre që do t’i drejtojnë komunat për katër vite.
Shkup, 30 shtator – Partitë dhe koalicionet dje filluan aktivitetet politike me fillimin zyrtar të fushatës zgjedhore njëzetditore përpara zgjedhjeve lokale të planifikuara për 19 tetor. Në fakt, aktivitetet parazgjedhore de facto filluan shumë më herët, me organizimin e një numri të madh takimesh të kandidatëve për pozicione me qytetarët dhe elektoratin, por edhe me koordinim dhe përgatitje intensive partiake.
Zgjedhjet e ardhshme lokale janë të tetat që nga pavarësia e vendit (ato mbahen çdo katër vjet) dhe të katërtat në të cilat zgjidhen kryetarë bashkish dhe lista këshilltarësh në 80 komuna dhe Qytetin e Shkupit. Votimi do të mbahet në 3,480 vendvotime për 309 kandidatë për kryetar bashkie dhe 576 lista kandidatësh për anëtarë të këshillave komunale, ose për një total prej 10,490 kandidatësh. Në zgjedhje marrin pjesë 22 parti, 19 koalicione dhe 119 grupe votuesish, pra kandidatura të pavarura. Qyteti i Shkupit ka më shumë kandidatë për kryetar bashkie – 16.
1,832,415 votues kanë të drejtë vote, nga të cilët 1,717,803 janë në vend, ndërsa 112 mijë të tjerët janë të regjistruar në regjistrin e posaçëm zgjedhor me persona që janë çregjistruar dhe punojnë ose banojnë përkohësisht jashtë vendit, 2,162 votues që vuajnë dënime me burg ose paraburgim dhe 450 votues që do ta ushtrojnë të drejtën e tyre të votës në azile. Nuk ka votim në diasporë për zgjedhjet lokale, por personat që punojnë ose banojnë përkohësisht jashtë vendit do të mund ta ushtrojnë të drejtën e tyre të votës nëse udhëtojnë në vend.
Buxheti i përgjithshëm për mbajtjen e zgjedhjeve lokale është 9,760,000 mijë euro, dy të tretat e të cilave janë të destinuara për media dhe reklama politike të paguara. Në ditën e 11-të të fushatës zgjedhore, kandidatët për kryetar bashkie dhe këshilltarë janë të detyruar të dorëzojnë raporte financiare në institucionet kompetente. Fushata zgjedhore do të zgjasë deri në mesnatë më 17 tetor, pas së cilës do të fillojë një heshtje 24-orëshe para votimit më 19 tetor.
Numri i partive pjesëmarrëse është zvogëluar, por është rritur numri i koalicioneve
Është në interes të të gjithëve që zgjedhjet të zhvillohen në atmosferën më të mirë demokratike. Është e zakonshme që të ketë një rritje të intensitetit të fushatës zgjedhore, jemi mësuar me këtë, por megjithatë ajo duhet të jetë brenda disa kornizave të pranueshme demokratike që do të lënë një përshtypje pozitive në të gjithë procesin zgjedhor, theksoi Kryetari i Komisionit Shtetëror Zgjedhor (KSHZ), Boris Kondarko, në një intervistë për MIA-n në prag të fushatës zgjedhore.
“Edhe pse KSHZ nuk është kompetente të ndërhyjë në pjesën dhe të monitorojë fushatën zgjedhore, ne jemi kompetentë vetëm për rrjedhën e votimit në vetë qendrat e votimit në ditën e zgjedhjeve, është megjithatë në interes të të gjithëve, si të KSHZ-së ashtu edhe të pjesëmarrësve, qytetarëve dhe shtetit që organizon këto zgjedhje, që fushata zgjedhore të zhvillohet në rendin më të mirë të mundshëm, domethënë në një atmosferë korrekte. Është e zakonshme që ne të kemi retorikë të ndryshme në çdo zgjedhje, por është një zgjedhje, do ta them përsëri, e pjesëmarrësve në zgjedhje, politikanëve, kandidatëve dhe partive se si do t’u qasen qytetarëve. E drejta për të zgjedhur është që qytetarët të vendosin lirisht për veten e tyre. Është korrekte që fushata zgjedhore të zhvillohet me respekt për kundërshtarin politik, por mbi të gjitha, me respekt për rregulloret ligjore, jo vetëm ato të parashikuara nga Kodi Zgjedhor, por edhe ato të destinuara për pjesëmarrësit nga të gjitha institucionet e tjera që janë përgjegjëse për kontrollin e rrjedhës së zgjedhjeve, shpenzimin e fondeve, mënyrën se si sillen kandidatët dhe partitë politike”, deklaroi Kondarko.
Ai theksoi se krahasuar me zgjedhjet e mëparshme, numri i partive pjesëmarrëse është zvogëluar, por numri i koalicioneve është rritur.
“Numri i partive që marrin pjesë në këto zgjedhje është 22, krahasuar me vitin 2021 kur kishte 27 parti. Tani kemi pak më shumë koalicione, gjithsej 19, ndërsa në vitin 2021 kishim shtatë koalicione”, theksoi ndër të tjera Kryetari i KSHZ-së.
Tre ministra hyjnë në garë për qeverisjen lokale
Zëvendëskryeministri i parë dhe Ministri i Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor Izet Mexhiti dhe Ministri i Politikës Sociale, Demografisë dhe Rinisë Fatmir Limani kanë kandiduar për kryetar komune të Çairit, përkatësisht Kërçovës, ndërsa zëvendëskryeministri dhe Ministri i Marrëdhënieve Ndër-Komunitare Ivan Stoilkoviç do të jetë kreu i listës së këshilltarëve të Partisë Demokratike të Serbëve në Maqedoni për Komunën e Kumanovës për zgjedhjet lokale në tetor. Kështu, tre ministra nga qeveria aktuale hyjnë në garë për pozicione në qeverisjen lokale.
Kandidatura e Stoilkoviç për këshilltar në Kumanovë vjen pas njoftimeve për një ristrukturim të qeverisë të shpallur nga kryeministri Hristijan Mickoski menjëherë pas zgjedhjeve lokale, me qëllim përmirësimin e kapaciteteve të qeverisë. Ministrat gjithashtu kryejnë funksionet e tyre gjatë fushatës zgjedhore.
Shamia si simbol i përfshirjes politike
Për herë të parë, një grua me shami është kandidate për këshilltare në Komunën e Sarajit dhe ajo vjen nga radhët e VMRO-DPMNE-së dhe koalicionit. Është Adela Liçina, një boshnjake nga fshati Lubin, e cila vjen si një risi në skenën politike lokale dhe përfaqëson një hap drejt përfshirjes më të gjerë të grave dhe komuniteteve të ndryshme në jetën politike të vendit, komentuan mediat.
Nominimi i një gruaje me shami për këshilltare nga partia në pushtet VMRO-DPMNE është një lajm që ka tërhequr vëmendjen e mediave, dhe ndoshta edhe të qytetarëve, sipas të cilëve kjo është një shenjë se subjekti politik nuk duhet të shihet përmes një prizmi fetar apo kombëtar, por përmes programit që ofron. Vetë Liçina theksoi se do të jetë zëri i qytetarëve, pavarësisht nga vendi i tyre i banimit, dhe se do të jetë e përkushtuar për përmirësimin e kushteve të jetesës.
Gara për vota, le të jetë një garë idesh dhe programesh
Zgjedhjet nuk janë një formalitet institucional. Ato janë një e drejtë themelore dhe një instrument i vërtetë për qytetarët për të zgjedhur udhëheqës me integritet, vizion dhe përkushtim ndaj interesit publik. I vetëdijshëm për detyrën unifikuese që kam, ndihem i detyruar t’u bëj një thirrje të qartë të gjitha subjekteve politike, kandidatëve dhe strukturave organizative, institucioneve dhe mediave, aktivistëve dhe qytetarëve: të demonstrojnë një nivel të lartë kulture politike dhe qytetare. Të përmbahen nga çdo formë presioni, përdorimi i gjuhës së urrejtjes, propaganda polarizuese dhe abuzimi me burimet publike, tha Kryetari i Kuvendit, Afrim Gashi, në një deklaratë përpara fushatës për zgjedhjet lokale.
“Fushata për zgjedhjet lokale fillon më 19 tetor, një moment i rëndësishëm për demokracinë në vend, të ardhmen e bashkive dhe mirëqenien e qytetarëve. Kuvendi tashmë ka deklaruar solidaritetin e tij përmes Deklaratës së Përbashkët për Zgjedhje të Drejta dhe Demokratike. Ju kujtoj se respektimi i kësaj deklarate është një detyrim moral dhe politik për çdo pjesëmarrës në këtë fushatë”, thotë Gashi. Gara politike, sipas Gashit, duhet të zhvillohet në frymën e një demokracie të shëndetshme, të jetë një garë idesh dhe programesh – pa incidente, pa frikësime, pa fyerje apo nënçmime.
“Qytetarët meritojnë respekt, dhe demokracia kërkon përgjegjësi. Demokracia nuk matet me fitoren e një individi apo partie, por me dinjitetin e garës zgjedhore. Prandaj, me besim pres që ky proces zgjedhor të jetë një dëshmi e pjekurisë sonë demokratike dhe një pasqyrim i aspiratave tona evropiane”, përfundon Gashi.
Një çështje që iu intereson tej mase qytetarëve është se çfarë do të ofrojë kjo fushatë zgjedhore që ka filluar dje (29 shtator) dhe sa do të jetë ajo hapësirë për ide të reja e kreative, apo do të zhytet në moçalishten e sharjeve e ofendimeve. Se çfarë zgjedhjesh do të kemi, do të tregoj fushata parazgjedhore, e cila përpos që është uvertyrë e betejave të reja politike, është edhe tregues se nga do të lëvizin prioritetet e atyre që do t’i drejtojnë komuntat për katër vite./ GazetaFAKTI