Në më pak se tridhjetë vjet, e dërguara special i Britanisë së Madhe për Ballkanin Perëndimor, Karen Pearce, po kthehet në rajon për herë të tretë. Ajo ishte koordinatore për këtë rajon në Ministrinë e Jashtme Britanike deri në vitin 2006 dhe thotë se i rikthehet atij me shumë entuziazëm.
«Isha pak e zhgënjyer që gjeta rrëfime për komunitete të tjera, fqinjë, në të cilat nuk ishte bërë përparim i mjaftueshëm në pajtimin që kisha shpresuar, dhe do të doja të ndihmoja me këtë», thotë ajo në një intervistë me BBC-në në serbisht gjatë vizitës së saj në Beograd.
Në dy dekada, thotë ajo, pikëpamja e Londrës për Ballkanin nuk ka ndryshuar shumë, por është plotësuar me tema të reja.
“Strategjikisht, një gjë nuk ka ndryshuar: ne mbështesim paqen dhe stabilitetin në rajon.”
“Segmenti i ri është bashkëpunimi ekonomik, ne duam të ndihmojmë në zhvillimin e infrastrukturës, por edhe të bashkëpunojmë në çështjet globale të migracionit dhe krimit të organizuar.”
Karen Pearce u emërua si e dërguara e posaçme e Britanisë së Madhe për Ballkanin Perëndimor në shkurt të vitit 2025, duke zëvendësuar Stuart Peach.
Përpara se të kthehej në diplomacinë ballkanike, Karen Pearce ishte gruaja e parë që mbajti postin e ambasadores së Britanisë së Madhe në Shtetet e Bashkuara dhe në karrierën e saj të gjatë diplomatike ajo përfaqësoi Londrën zyrtare dhe Kombet e Bashkuara.
Zgjidhjet për problemet rajonale tashmë ekzistojnë
Çështjet rajonale janë pikërisht ato mbi të cilat Karen Pearce punoi më shumë se dy dekada më parë.
«Nuk mendoj se na duhet një qasje e re dhe një përgjigje magjike që do të ofronte një zgjidhje për Bosnjën dhe Hercegovinën, ose për çështjen e Kosovës dhe Serbisë», thotë ajo.
Negociatat midis Beogradit dhe Prishtinës kanë qenë të bllokuara për muaj të tërë, dhe që nga nënshkrimi i Marrëveshjes së Ohrit në pranverën e vitit 2024, nuk ka pasur kontakte të rëndësishme midis udhëheqësve të Serbisë dhe Kosovës.
“Është shumë e rëndësishme që marrëveshjet të zbatohen – tashmë ka ide shumë të mira në marrëveshjet e Brukselit dhe Ohrit, është vetëm e rëndësishme që ato të zbatohen.”
“Këto nuk janë marrëveshje teorike, por merren me çështje shumë praktike të lirisë së lëvizjes, aksesit, pjesëmarrjes dhe ne do të donim t’i inkurajonim politikanët nga të dyja palët ta bënin këtë për të ndihmuar njerëzit dhe komunitetet.”
Në zgjidhjet ekzistuese, Karen Pierce sheh gjithashtu një rrugëdalje nga kriza në Bosnjë dhe Hercegovinë, një vend ku integrimi evropian është pothuajse inekzistent, institucionet shpesh janë të bllokuara dhe udhëheqja e Republikës Srpska merr një sërë vendimesh që bien ndesh me kompetencat e shtetit, pjesë e të cilit është ai entitet.
“Ne e kuptojmë shqetësimin në Republikën Serbe nëse ata do të jenë në gjendje ta menaxhojnë entitetin dhe nëse Marrëveshja e Dejtonit ua mundëson këtë, por Bosnja dhe Hercegovina mund të përparojë ekonomikisht dhe drejt anëtarësimit në BE vetëm si një vend i vetëm.”
«Ne nuk duam t’i heqim asgjë Republikës Srpska si entitet, as serbëve të Bosnjës si komb përbërës në Bosnjë dhe Hercegovinë», vëren Karen Pierce.
Megjithatë, ajo nuk ka dilemë se ku është adresa të cilës do t’i drejtohet edhe me dëshirën për të krijuar një funksionim më të mirë të Bosnjës dhe Hercegovinës.
“Jemi shumë të shqetësuar për lëvizjet separatiste të disa prej udhëheqësve të Republikës Srpska – kjo nuk e ndihmon Bosnjën dhe Hercegovinën të bëjë përparim të mëtejshëm dhe zhvillim ekonomik që do t’i sillte dobi çdo qytetari.
“Kjo është arsyeja pse do t’u bëjmë thirrje miqve tanë në Serbi që ta ndihmojnë Bosnjën dhe Hercegovinën të ecë përpara, që do të thotë se ata nuk mbështesin tendencat separatiste në Republikën Srpska”, përfundon ajo.
‘Migrimi nuk është një çështje e lehtë’
Kur shikohet lista e detyrave të të dërguarit të posaçëm për Ballkanin Perëndimor, disa pika duken siç pritej: promovimi i sundimit demokratik dhe i të drejtave të njeriut, pajtimi në rajon.
Megjithatë, lufta kundër migracionit të paligjshëm dhe krimit të organizuar e bëri atë të renditej lart në atë listë.
“Në Evropë, ne jemi veçanërisht të shqetësuar për rrugët e migrantëve dhe ka mënyra të shumta se si mund të bashkëpunojmë me Serbinë dhe vendet e Ballkanit Perëndimor për një kontroll më të mirë kufitar, shkëmbim informacioni mbi sigurinë, të dhëna mbi krimin, por edhe trajtimin e refugjatëve dhe migrantëve.”
“Shpresojmë ta zvogëlojmë këtë problem sepse do të ishte mirë për Mbretërinë e Bashkuar dhe Ballkanin – askush nuk është i mirë që kontrabandistët të vazhdojnë të bëjnë atë që po bëjnë.”
Çështjet e migracionit do të jenë shumë lart në axhendën e samitit të Procesit të Berlinit, mekanizmit të bashkëpunimit të vendeve të Ballkanit Perëndimor, Bashkimit Evropian, anëtarëve të tij dhe Britanisë së Madhe.
Samiti i këtij viti i Procesit do të mbahet gjatë vjeshtës në Londër dhe do të jetë një mundësi për udhëheqësit evropianë dhe ballkanikë që të vazhdojnë diskutimet mbi migracionin./ GazetaFAKTI