• E mërkurë, 18 Shkurt, 2026

Afrika kërkon që kolonizatorët të paguajnë për krimet historike

EA
Shtator11/ 2025

Unioni Afrikan do të kërkojë që ish-fuqitë koloniale të paguajnë “dëmshpërblime të konsiderueshme” për shekuj me mizori dhe shfrytëzim të pasurisë. Pavarësisht se sa e lartë është shuma, kolonizatorët nuk kanë para dhe nuk janë të gatshëm t’i paguajnë ato. Afrika do të kërkojë gjithashtu një kërkimfalje dhe kthimin e artefakteve. Vendet e Karaibeve kanë kërkuar miliarda në kompensim për tregtinë e skllevërve për vite me radhë, por më kot.

Në një samit të udhëheqësve afrikanë dhe karaibian në Addis Abeba, kreu i Komisionit të Unionit Afrikan bëri thirrje për “drejtësi riparuese dhe çlirim të vërtetë” nga ish-fuqitë koloniale.

“Afrika dhe Karaibet do të punojnë së bashku për të siguruar respekt për paraardhësit tanë, për të ngritur lart pasardhësit tanë dhe për të rivendosur fatin tonë të përbashkët në liri, drejtësi dhe unitet”, njoftoi Mahamud Ali Yusuf, politikani xhibutian i ngarkuar me drejtimin e iniciativës.

Britania, e cila në kulmin e Perandorisë së saj kontrollonte një të katërtën e kontinentit, ashtu si Franca, Portugalia, Spanja, Gjermania dhe Belgjika, do të përballet jo vetëm me një kërkesë për kompensim për tregtinë e skllevërve, por edhe për “padrejtësi strukturore dhe sistemike”.

Mbretëritë afrikane gjithashtu përfitonin nga tregtia e skllevërve. Ato u jepnin afrikanëve tashmë të skllavëruar tregtarëve evropianë, të cilët nuk kishin nevojë të largoheshin nga siguria e bazave të tyre bregdetare. Mbreti Gezo i Dahomey (Benin i sotëm) kërkoi në mënyrë aktive që britanikët të mos e shfuqizonin tregtinë e skllevërve, pasi ishte shumë fitimprurëse për mbretërinë e tij.

Shuma e dëmshpërblimeve nuk është specifikuar. Ato mund të përfshijnë reforma në praktikat ekonomike globale, kthimin e objekteve kulturore dhe kompensim për efektet e ndryshimeve klimatike.

Pesëmbëdhjetë anëtarët e Komunitetit të Karaibeve (CARICOM) kanë kërkuar kompensim për skllavërinë nga fuqitë koloniale për më shumë se një dekadë. Plani me 10 pika përfshin kompensim financiar, por edhe një kërkimfalje zyrtare, lehtësim të borxhit dhe ndihmë për zhvillimin ekonomik dhe arsimin.

Unioni Afrikan ka përgatitur listën e kërkesave të tij për tetë muaj dhe e ka shpallur vitin 2025 si “Vitin e Dëmshpërblimeve”. Një nga pikat kryesore është kthimi i objekteve të vjedhura te pronarët e tyre të ligjshëm, si një hap drejt restaurimit kulturor. Muzetë në të gjithë Britaninë kanë ndërmarrë tashmë hapa për të kthyer përkohësisht ose përgjithmonë objekte, duke përfshirë bronzet e Beninit, arin e Ashanti-t dhe objekte të shenjta për Kishën Ortodokse Etiopiane.

Dhe Keir Starmer, ashtu si kryeministrat britanikë para tij, ka hedhur poshtë kërkesat për dëmshpërblime. Afrika dhe Karaibet kishin shpresuar që Partia Laburiste do të ishte më e hapur për të paguar. Franca gjithashtu ka refuzuar të paguajë. Disa vende të Karaibeve janë përpjekur të ndryshojnë qasje dhe të kërkojnë dëmshpërblime nga institucionet. Në qershor, Xhamajka njoftoi planet për t’i kërkuar Mbretit Charles të ndërmjetësojë në këtë çështje. Grenada ka kërkuar dëmshpërblim nga Banka e Anglisë, për përfshirjen e saj të drejtpërdrejtë në tregtinë e skllevërve, përfshirë zotërimin e një plantacioni në ishull.

Spread the love