80 vjet pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, Kina inskenon me shumë bujë një paradë ushtarake në Pekin. Mikpritësi Xi Jinping ftoi pranë vetes dy nga diktatorët më të rrezikshëm: rusin Vladimir Putin dhe koreano-veriorin Kim Jong-un. Në total, 24 krerë shtetesh i bënë nderime Kinës.
Xi mban një fjalim si superfuqi botërore: “Rilindja e madhe e kombit kinez është e pandalshme”, thotë ai. “Kinezët janë një popull që nuk ka frikë nga dhuna, janë të pavarur dhe të fortë”.
Pastaj ai i drejton botës këtë mesazh pa u fshehur: “Njerëzimi përballet sot me zgjedhjen mes paqes ose luftës, dialogut ose përplasjes”.
Si shenjë e fuqisë së tij, Xi vë në marshim dhjetëra mijëra ushtarë në hap ushtarak dhe paraqet raketa moderne hipersonike që mund të godasin Amerikën. Në raportimet televizive u prezantuan për herë të parë disa sisteme të reja armësh.
Xi përsëriti kërkesën e tij për ndërtimin e një ushtrie “të klasit botëror” – pjesë e vizionit të tij për të modernizuar Ushtrinë Çlirimtare Popullore të Kinës (PLA) dhe për të siguruar që ajo të jetë në gjendje të “zhvillojë dhe të fitojë luftëra”.
Armët e shfaqura gjatë paradës shihen edhe si një demonstrim force ndaj Tajvanit. Edhe më herët pritej që gjatë kësaj parade të prezantohej një seri e re raketash anti-anije, YJ-20 (“Sulmi i shqiponjës”).
Këto raketa lundruese, si dhe raketat balistike dhe hipersonike, mund të jenë vendimtare në një përballje me marinën amerikane, në rast se SHBA ndërhyn për të ndihmuar Tajvanin.
“Parada tregon besnikërinë e forcave të armatosura ndaj Xi Jinping dhe përparimin në fusha të reja si sistemet pa pilot, lufta elektronike dhe armët me energji të drejtuar”, shpjegon ekspertja për Kinën, May-Britt Stumbaum (Instituti SPEAR) për gazetën BILD.
“Kina furnizon të gjitha përbërësit për prodhimin e armëve ruse, përveç vetë armëve vdekjeprurëse. (…) Pa këtë mbështetje, industria e armëve në Rusi nuk do të mund të prodhonte në këto volume aktuale dhe t’i përdorte ato në Ukrainë,” thotë Stumbaum.
Edhe Koreja e Veriut po furnizon Rusinë me municione dhe trupa, dhe në këmbim – ashtu si edhe Kina – po merr teknologji për nëndetëset ruse.
Për Xi Jinping, kjo është një paraqitje prestigji. “Parada ka për qëllim të tregojë se Kina është ngritur si fuqi botërore dhe (…) është e gatshme, edhe ushtarakisht, të përballet me konflikte,” shpjegon ekspertja për Kinën, Stumbaum.
Edhe njohësi i mirë i Pekinit, Adrian Geiges (65), i jep paradës një “rëndësi të jashtëzakonshme” – “si për Kinën si shtet, ashtu edhe për Xi Jinping si sundimtar”.
Ndërsa Trump paraqitet në skenën botërore si një “aleat i pabesueshëm”, Xi shfaqet si udhëheqësi i “fuqisë së re ndërkombëtare drejtuese, e cila respektohet nga shumë vende”, tha Geiges.
Sipas Adrian Geiges, fakti që tre diktatorët – Xi, Putin dhe Kim – u paraqitën krah për krah para botës, ka një simbolikë të fortë për frontin e tyre të përbashkët kundër lirisë.
Parada, sipas tij, përfaqëson një lidhje të ngushtë ushtarake mes Kinës, Rusisë dhe Koresë së Veriut. Kim po dërgon mijëra ushtarë për të ndihmuar në luftën agresore të Rusisë në Ukrainë, ndërsa Xi luan me dy fytyra:
“Për Perëndimin paraqitet si ndërmjetës për paqen, por në të vërtetë blen gjithnjë e më shumë gaz nga Rusia, duke financuar kështu luftën”, thotë Geiges.
Trump uron Kinën dhe Xi-n në Truth Social për paradën, por përmend edhe sakrificat e ushtarëve amerikanë: “Shumë amerikanë vdiqën në përpjekjet e Kinës për fitore dhe lavdi. Shpresoj që guximi dhe sakrifica e tyre të nderohen dhe mbahen mend!”
Në fund, ai shton një thumb për “trion e diktatorëve”: “Ju lutem, përshëndetni ngrohtësisht Vladimir Putinin dhe Kim Jong-unin, ndërsa ata komplotojnë kundër SHBA-së”.
Në një intervistë radio, kur pyetet nëse është i shqetësuar për paradën, Trump përgjigjet: “Nuk jam aspak i shqetësuar. Ne kemi ushtrinë më të fortë në botë. Ata nuk do ta përdornin kurrë kundër nesh”.
Pjesëmarrja e Robert Ficos, kryeministrit të vetëm evropian në paradë, u kritikua fort para eventit.
Sipas ekspertes Stumbaum, prania e një udhëheqësi politik nga një vend i NATO-s dhe BE-së është një fitore simbolike për Xi Jinping, veçanërisht kur Bashkimi Europian dhe Kina sapo kishin zhvilluar një samit të vështirë që pasqyroi marrëdhëniet e tensionuara mes tyre.