Ajnshtajni, një nga njerëzit më mendjendritur që ka jetuar ndonjëherë, u bë i suksesshëm dhe inteligjent duke mësuar nga mendjet më të mëdha në histori. Kjo dëshmohet nga oreksi i tij i pangopur për lexim dhe koleksioni i tij i gjerë personal i librave.
Në “Ajnshtajni për shekullin e 21-të”, autorët përshkruajnë bibliotekën e shkencëtarit të famshëm. Ajo përmbante koleksione të mëdha librash gjermanë nga autorë të tillë si Boltzmann, Friedrich Hebel, veprat e Hahn, Helmholtz dhe von Humboldt. Biblioteka përmbante gjithashtu vepra nga filozofët Kant, Lessing, Nietzsche dhe Schopenhauer.
Por cilat ishin librat e preferuar të Ajnshtajnit? Mund të mos ketë një përgjigje të thjeshtë për këtë, por ne e dimë se cilat vepra krijuesi i teorisë së relativitetit iu rikthye vazhdimisht.
Ja 5 librat dhe autorët e tij të preferuar.
- Analiza e Ndjesive, Ernst Max
Zhvillimi i relativitetit nga Ajnshtajni u ndikua nga puna e Ernst Max, një filozof dhe fizikan austriak i shekullit të 19-të. Në veprën e tij “Analiza e Ndjesive”, Maksi shkruan për natyrën e pakapshme të shqisave njerëzore dhe mentalitetin e egos.
Vepra e Maksit përfshin gjithashtu kritika ndaj teorive të Njutonit për kohën dhe hapësirën – një burim tjetër frymëzimi për Ajnshtajnin. Në fakt, Ajnshtajni e quajti një hipotezë të nxjerrë nga Maksi si “Parimi i Maksit” – ideja se inercia lind nga bashkëveprimi midis trupave, një ide që Ajnshtajni e konsideronte instrumentale.
- Don Kishoti, Miguel de Cervantes
Leopold Infeld, i cili punoi me Ajnshtajnin, shkroi në autobiografinë e tij “Kërkimi” rreth asaj se sa shumë Ajnshtajni e donte historinë klasike të kalorësit Don Kishoti.
Ajnshtajni shtrihej në shtrat pa këmishë ose me pizhame, me Don Kishotin në komodinën e tij. Është libri që ai e shijon më shumë dhe i pëlqen ta lexojë për relaksim.
3. Etika, nga Baruk Spinoza
Spinoza ishte një filozof hebreo-holandez i shekullit të 17-të, veprat e të cilit ishin themeli i Iluminizmit dhe kritikës moderne biblike. Etika është një nga veprat themelore të mendimit perëndimor, që përshkruan një kozmologji dhe pamje të plotë të realitetit, ndërsa ofron udhëzime për të jetuar një jetë etike. Libri e përshkruan Zotin si rendin natyror, dhe njerëzit janë “regjimi” i Zotit. Sipas Spinozës, gjithçka që ndodh buron nga natyra e Zotit.
Ky “panteizëm” i Spinozës ishte pjesë e botëkuptimit shpirtëror të Ajnshtajnit.
“Unë besoj në Zotin e Spinozës, i cili zbulon veten në harmoninë e gjithçkaje që ekziston, dhe jo në një Zot që është i shqetësuar me veprat e njerëzimit dhe fatet e tyre”, tha Ajnshtajni.
- Një traktat mbi natyrën njerëzore, nga David Hume
Ky libër nga filozofi skocez i shekullit të 18-të përpiqet të kuptojë marrëdhënien midis shkencës dhe natyrës njerëzore. Ai pati një ndikim të thellë tek Ajnshtajni. Arritja e Hume në artikulimin e një filozofie morale shkencore ndikoi fizikanin. Ajnshtajnit i pëlqeu vëzhgimi i librit se vetëm vëzhgimi nuk mund të kuptojë ligjet e natyrës. Ky implikim pati një ndikim të thellë në zhvillimin e ideve kundërintuitive nga Ajnshtajni.
- Veprat e Johann Goethe
Ndoshta koleksioni më i madh i librave të Ajnshtajnit i përkiste autorit gjerman Johann von Goethe. Fizikani zotëronte veprat e mbledhura të autorit në 36 vëllime, së bashku me 12 vëllime shtesë dhe 2 vëllime të Optikës (duke përfshirë korrespondencën midis Goethe dhe Schiller), dhe një vëllim tjetër të Faustit.
Ajnshtajni e admironte Goethe-n dhe e citonte atë shpesh. Në një letër të vitit 1932 drejtuar Leopold Kasperit, Ajnshtajni shkroi se e admironte Goethe-n dhe e konsideronte atë një nga njerëzit më të zgjuar dhe më të urtë të të gjitha kohërave. Ai shtoi se edhe idetë e tij shkencore meritonin respekt, dhe gabimet e tij ishin gabime si ato të çdo njeriu të madh.
Përveç këtyre librave dhe autorëve, Ajnshtajni gjithashtu shijonte Vëllezërit Karamazov të Dostojevskit dhe veprat e Madame Blavatsky-t.