Gjatë protestave masive në Serbi, Bashkimi Evropian tregoi konsideratë të madhe për Presidentin Aleksandar Vuçiç dhe zbatoi taktikat e pritjes dhe shikimit, por zhvillimi gjithnjë e më i shpejtë i ngjarjeve mund ta detyrojë së shpejti atë të rishqyrtojë nëse kjo politikë është në përputhje me sistemin e saj të vlerave dhe të marrë një qëndrim të qartë, shkruan portali EUobserver.
“Shtypja gjithnjë e më brutale e protestave paqësore nga Vuçiçi e ka sjellë BE-në në një pikë kthese – a duhet të vazhdojë të jetë e duruar me Vuçiçin me marrëveshje, apo duhet të kthehet në pasiguri, dhe kështu potencialisht në përparim të vërtetë”, shkruan portali.
EUObserver shkruan se Komisionerja e Zgjerimit të BE-së, Marta Kos, bëri një kthesë retorike, duke pranuar se qëllimet dhe vlerat e ndjekura nga lëvizja studentore në Serbi përputhen plotësisht me vlerat e BE-së, por se kjo deklaratë u perceptua nga shumë serbë dhe vëzhgues si shumë e dobët dhe se politika e BE-së mbeti e pandryshuar.
Gjithashtu thuhet se për momentin nuk ka pasoja politike për gjeo-arbitrazhin e Vuçiçit, as nuk ka ndonjë indikacion se Komisioni Evropian po e rishqyrton politikën e tij ndaj Serbisë, “e cila është qartësisht e ndarë nga kandidatët e tjerë të Ballkanit Perëndimor dhe përputhshmëria e së cilës me politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë të BE-së luhatet në 50 deri në 60%.
“Sa më gjatë që politika e BE-së të mbetet e njëjtë, aq më shumë banorë të Serbisë do të arrijnë në përfundimin se ajo de facto i jep Vuçiçit leje për shtypje”, shkruan portali.
EUObserver vlerëson se tendenca e BE-së për të paraqitur mangësitë e politikës së saj si çështje komunikimi është bërë e paqëndrueshme dhe po përshpejton rënien e popullaritetit të saj midis qytetarëve të zakonshëm të Serbisë.
“Edhe më dëmtuese është se mesazhet e frikshme të BE-së praktikisht e inkurajuan Vuçiçin të intensifikonte represionin. Ai dërgoi banditë të dhunshëm kundër protestuesve dhe nisi një fushatë të palodhur mediatike që i denoncon studentët si ‘terroristë’ të paguar nga armiqtë e Serbisë (për shembull, qeveritë perëndimore) për të rrëzuar qeverinë – me një ‘revolucion me ngjyra’ që synonte ndryshimin e regjimit”, shkruan EUObserver.
Përveç kësaj, portali vlerëson se “Vuçiç e interpreton durimin e dukshëm të BE-së si leje për të ruajtur dhe madje përmirësuar marrëdhëniet me Moskën”.
EUObserver arrin në përfundimin se represioni gjithnjë e më brutal i Vuçiçit përfundimisht do të duhet të çojë në një rishikim të politikës së BE-së bazuar në kritere vlerash, por gjithashtu se, duke pasur parasysh inercinë institucionale afatgjatë të BE-së, shtetet anëtare janë aktorë më të mundshëm që mund të kërkojnë ndryshime.
“Presidenca daneze duhet të fillojë më në fund me rikalibrimin e vonuar të politikës evropiane të ‘autopilotit’ ndaj Serbisë dhe rajonit, në mënyrë që ajo të bëhet jo vetëm strategjikisht racionale, por edhe në përputhje me vlerat demokratike të BE-së”, shkruan portali.
Shtohet se kjo është e realizueshme vetëm nëse Danimarka, në një koalicion dhe me njerëz të tjerë me të njëjtat mendime, përcakton qartë se çfarë pritet realisht nga kandidati – dhe kjo nuk është vetëm përputhja e politikës së jashtme me BE-në, por edhe respektimi i plotë i të gjitha kritereve të pranimit të Kopenhagenit.
“Përndryshe, rreziku për BE-në është serioz, jo vetëm në Serbi, por edhe në të gjithë Ballkanin Perëndimor” dhe me politikën e saj të “mbajtjes pas Vuçiçit”, BE-ja rrezikon ta humbasë Serbinë për një brez tjetër, pavarësisht nëse protestat në fund të fundit do të kenë sukses apo jo.
“Duhet të jetë e qartë: Angazhimi evropian ndaj stabilitetit në momentin aktual praktikisht do të thotë pranim i shtypjes së dhunshme në Serbi”, deklaron EUObserver./ GazetaFAKTI