Albin Kurti, Kryeministri i institucioneve të përkohshme të Prishtines në mandatin teknik, njoftoi dje se për Forcën Sigurisë së Kosovës (KBS) do të ndahen më shumë se një miliard euro në katër vitet e ardhshme, së bashku me planet për zhvillimin e pajisjeve ushtarake që do të mbajnë etiketën “Made in Kosova”.
Lëvizja e Prishtines ngre gjithashtu çështjen e vendosjes së forcave në rajon, veçanërisht në kontekstin e marrëdhënieve midis Beogradit dhe Prishtines, e cila kërkon të përmirësojë pozicionin e saj përmes bashkëpunimit të sigurisë me Kroacinë dhe Shqipërinë.
Vendimi i Prishtines për të investuar në transformimin e të ashtuquajturës KBS dhe zhvillimin e një industrie të dedikuar vjen në një kohë kur marrëdhëniet e sigurisë në rajon po riformësohen me shpejtësi, gjë që e ndërlikon më tej peizazhin e sigurisë proverbialisht kompleks të Ballkanit Perëndimor. Duke folur për lëvizjet e Prishtines, analisti ushtarak Vlade Radulović tha në një deklaratë për Euronews Serbia se planet e shpallura nuk e habitin, por se mbetet e paqartë se si Prishtina planifikon t’i zbatojë ato, duke pasur parasysh se bëhet fjalë për një shumë jashtëzakonisht të madhe.
“Është e padiskutueshme që ka një rritje në buxhetin e mbrojtjes së Prishtinës, dhe fakti është se kjo është e pritshme – sepse këtë vit ata kaluan në fazën e tretë të transformimit të KBS-së në Ushtrinë e Kosovës”, thotë Radulović.
Sipas Radulović, faza e tretë, në parim, duhet të përfundojë deri në vitin 2028.
“Pikërisht ajo fazë nënkupton ndarjet më të mëdha, sepse në fazën e tretë, numri më i madh i sistemeve të armëve dhe pajisjeve ushtarake duhet të mbërrijë në KBS, që do të thotë ajo që është më e kërkuara, më e shtrenjta dhe më e ndërlikuara për t’u shërbyer”, shpjegon Radulović.
Ai thotë se ata po kalojnë nga armët e vogla dhe armët e këmbësorisë që kishin tashmë, dhe se është planifikuar një prokurim shtesë i automjeteve të blinduara dhe mortajave vetëlëvizëse të kalibrit 120 mm, si dhe se prokurimi i helikopterëve është në perspektivë.
Duke komentuar lëvizjet e Kurtit dhe bashkëpunimin ushtarak midis Zagrebit, Prishtines dhe Tiranes, ai thekson se kjo e ndërlikon më tej situatën rajonale, por edhe se ato nuk mund ta kërcënojnë Beogradin.
Ai thotë se kjo aleancë synon forcimin e pozicioneve të Prishtines dhe KBS-së, dhe sa i përket aleancave të tjera në Ballkan, ai shton se bashkëpunimi midis Kroacisë dhe Sllovenisë nuk duhet të mistifikohet, pasi të dy vendet janë anëtare të aleancës së NATO-s.
“Ato tashmë kanë krijuar sisteme bashkëpunimi, kështu që ky është vetëm një thellim shtesë dhe dërgimi i një mesazhi të caktuar politik. Sigurisht, bëhet fjalë për përpjekjen e Kroacisë për t’u profilizuar si një ‘zot dhe klub’ në Ballkanin Perëndimor – edhe pse nuk është pjesë e atij rajoni”, pohon ai.
Ai shton se kjo aleancë duhet të shihet si një shprehje e ambicies së tyre për të qenë ata që do të “mbajnë fijet e Ballkanit Perëndimor në duart e tyre”.
Sigurisht, Radulović beson se KBS dhe Ushtria Serbe nuk janë në asnjë mënyrë të krahasueshme për shkak të traditës, si dhe dallimeve në statusin ligjor dhe politik.
“Ushtria Serbe është një ushtri me traditë dhe Serbia është një vend me traditë, Forcat e Sigurisë së Kosovës si të tilla nuk duhet të ekzistojnë”, nënvizon ai.
Megjithatë, ai thekson se realiteti në terren nuk mund të injorohet dhe se Prishtina ka ndërmarrë tashmë masa të caktuara në vitet e fundit.
“Masa e parë është rritja e numrit të anëtarëve aktivë përmes ndryshimeve në ligj”, deklaron Radulović, duke shtuar se masa e dytë i referohet blerjes së armëve dhe pajisjeve.
Pavarësisht faktit se numri i anëtarëve të KBS-së nuk është vetëm disa qindra, por vlerësohet në rreth 8,000, ata ende nuk përbëjnë kërcënim për Ushtrinë Serbe.
“Sigurisht, Ushtria Serbe ka një numër shumë më të madh anëtarësh të forcave të armatosura”, thekson Radulović.
Aksi Beograd-Budapest: Përgjigja e drejtpërdrejtë e Serbisë
Meqenëse lëvizjet e Kurtit dhe përfundimi i bashkëpunimit ushtarak midis Zagrebit, Prishtines dhe Tiranes e ndërlikojnë më tej situatën në rajon, Radulović vëren se Beogradi nuk është pa përgjigje dhe po punon në mënyrë aktive për forcimin e kapaciteteve të veta dhe partneriteteve strategjike në mënyrë që të ruajë pozicionin dhe ndikimin e tij në rajon.
Siç thotë ai, Beogradi përgjigjet në dy fronte, njëri prej të cilëve synon zgjerimin e sferës së bashkëpunimit dypalësh.
“E para është përgjigjja e drejtpërdrejtë, që është thellimi i bashkëpunimit tonë strategjik me Hungarinë”, thotë ai.
Në mbështetje të faktit se është një përgjigje e drejtpërdrejtë është fakti se zgjerimi i bashkëpunimit me Hungarinë pasoi pothuajse në të njëjtën kohë kur u përfundua aleanca midis Tiranës, Prishtines dhe Zagrebit.
Ai shton se blerja e fondeve rezultoi nga ai bashkëpunim, disa prej të cilave iu treguan publikut.
“Ne pamë BTR (transportues beteje, shënim i autorit) që mbërritën nga Hungaria dhe tani janë në dispozicion të forcave tona të armatosura. Gjithashtu, aktualisht po përdorim të paktën një avion MiG-29 që u çmontua nga forcat e armatosura hungareze për pjesë këmbimi”, numëron Radulović, duke shtuar se ka plane të tjera për të ardhmen.
Le të kujtojmë se vitin e kaluar 50 transportues të blinduar BTR-80A mbërritën nga Hungaria për të përforcuar njësitë e Forcave të Armatosura Serbe, ndërsa Forcat Ajrore dhe Mbrojtja Ajrore e Forcave të Armatosura Serbe blenë MiG-29 të pesëmbëdhjetë në të njëjtin version 9.12B si avionët e tjerë në flotë.
Forcimi i kapaciteteve vetanake
Radulović beson se drejtimi i dytë synon forcimin dhe modernizimin e vazhdueshëm të forcave të armatosura, me qëllim që ato të jenë më të përgatitura për të gjitha sfidat e mjedisit modern të sigurisë.
“Meqenëse nuk i përkasim asnjë aleance, duhet të jemi të vetëmjaftueshëm, domethënë të forcojmë forcat tona të armatosura në të gjitha llojet dhe llojet”, shpjegon ai.
Ai deklaron se në periudhën e kaluar, Serbia bleu shumë pajisje nga jashtë, por se një pjesë e konsiderueshme erdhi nga industria jonë e mbrojtjes.
Ai shton se disa marrëveshje nuk janë zbatuar, edhe pse u njoftuan, dhe për këtë arsye po gjenden alternativa.
“Ne blejmë nga vendet anëtare të Bashkimit Evropian, si Franca, janë bërë marrëveshje me Izraelin. Së shpejti do të kemi një paradë ushtarake, e cila do të jetë një mundësi për publikun të shohë disa nga këto risi”, thotë ai.
Në këtë drejtim, Radulović deklaron se arkitektura e sigurisë së rajonit varet kryesisht nga mjedisi më i gjerë gjeopolitik, prandaj është gjithmonë e rëndësishme të kemi alternativa të zhvilluara dhe strategji fleksibile.
“Forcimi i mëtejshëm i forcave tona të armatosura nuk varet më vetëm nga ne, por nga disa rrethana dhe presione gjeopolitike me të cilat përballemi”, thekson Radulović.
Ai shton se për shkak të kësaj, disa sisteme që janë blerë ndoshta nuk do të shfaqen në paradën e ardhshme ushtarake.
“Sigurisht, vendimi politik është ai që do të ketë fjalën kryesore dhe do të ndikojë në atë që do të shohim dhe nuk do të shohim. Nga ana tjetër, pavarësisht vendimit të marrë për blerjen e tyre dhe procedurës së filluar, disa nga sistemet nuk do të blihen, d.m.th. ato do të zëvendësohen nga sisteme të tjera. Disa ndryshime në këtë kuptim ndodhën ‘pas perdeve’ të paradës së mbajtur së fundmi në Kinë, gjë që konfirmon më së miri të gjitha ato për të cilat folëm. Pra, situata në botë është aktualisht e tillë që disa vendime ndryshojnë brenda natës, prandaj është gjithmonë mirë të kesh alternativë”, përfundoi Radulović./Euronews Serbija.