Në 32 komuna dhe në Qytetin e Shkupit, sot po votohet për kryetarë komunash, ndërsa në tre vendvotime në Shuto Orizare, përsëritet votimi për këshilltarë. Në raundin e dytë, votohet për dy kandidatët që kanë marrë më shumë vota në raundin e parë, dhe kandidati që do merr më shumë vota zgjidhet kryetar komune
Sipas Kodit Zgjedhor, nëse pas raundit të dytë, për çfarëdo arsye, zgjedhjet për kryetar komune nuk mbahen, komisioni zgjedhor duhet ta njoftojë Qeverinë brenda 15 ditëve nga përfundimi i zgjedhjeve. Pas marrjes së njoftimit, Qeveria duhet, brenda 15 ditëve, të emërojë një administrator për të kryer detyrat në kompetencë të kryetarit të komunës.
Qeveria, jo më vonë se 15 ditë pas ditës së emërimit të administratorit, duhet ta njoftojë Kryetarin e Kuvendit me qëllim shpalljen e zgjedhjeve për kryetar komune.
Komisioni Shtetëror i Zgjedhjeve do t’i publikojë rezultatet fillestare të zgjedhjeve të marra në mënyrë elektronike në mënyrë të njëpasnjëshme, dhe rezultatet bazuar në të dhënat nga procesverbalet e komisioneve zgjedhore komunale, përkatësisht Komisionit Zgjedhor të Qytetit të Shkupit, brenda 12 orëve nga përfundimi i zgjedhjeve.
KSHZ-ja do t’i publikojë rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve menjëherë, dhe jo më vonë se 24 orë nga dita e përfundimit të tyre.
1,013,375 votues kanë të drejtë vote në raundin e dytë të zgjedhjeve. Nga këta, 474,304 votues kanë të drejtë vote në Qytetin e Shkupit.
Në komunat Qendër, Aerodrom, Karposh do të ketë dy fletëvotime, pasi zgjidhen kryetari i bashkisë së Shkupit dhe vetëqeverisja lokale, ndërsa në Shuto Orizari do të votohet për kryetarë bashkie në tre qendra votimi dhe do të ketë rivotim për këshilltarë. Në komunat e mbetura, do të votohet vetëm për kryetar bashkie.
Qendrat e votimit do të jenë të hapura nga ora 7 e mëngjesit deri në orën 19 të mbrëmjes. Pas mbylljes së qendrave të votimit, do të mund të votojnë vetëm personat që ndodheshin në ndërtesën ku po zhvillohet votimi.
Dje, sipas informacioneve nga Komisioni Shtetëror i Zgjedhjeve, 4,826 persona të sëmurë dhe të pafuqishëm kanë mundur të ushtrojnë të drejtën e tyre të votës, kërkesat e të cilëve u miratuan nga Komisionet Komunale Zgjedhore. Votuan edhe të burgosur dhe persona në arrest shtëpiak nga komunat ku po zgjidhen kryetarë bashkie.
Kush mund të votojë
Çdo person që është i regjistruar në Listën e Votuesve dhe posedon një kartë identiteti ose pasaportë të vlefshme ka të drejtë vote. Votimi bëhet personalisht.
Me mbërritjen në qendrën e votimit, dokumentet personale të identifikimit të qytetarit kontrollohen së pari dhe ai nënshkruan ekstraktin e Listës së Votuesve. Pastaj, një anëtar i këshillit zgjedhor i lëshon atij një fletë votimi, e cila duhet të vuloset në pjesën e përparme.
Votimi është i fshehtë dhe në këto zgjedhje, si në të kaluarën, identifikimi i votuesit do të bëhet me të ashtuquajturat pajisje për gjurmë gishtash përveç kartës së identitetit ose pasaportës.
Në zgjedhjet e kaluara lokale në vitin 2021, pajisja biometrike e identifikimit të votuesit u prezantua për herë të parë në procedurën e votimit.
Sipas udhëzimeve të Komisionit Shtetëror të Zgjedhjeve (KSHZ), gjatë përcaktimit të identitetit personal, votuesi është i detyruar të paraqitet në këshillin zgjedhor në mënyrën në të cilën paraqitet në fotografinë në dokumentin personal të identifikimit. Përfaqësuesit e paraqitësve të listës dhe vëzhguesit e akredituar mund të monitorojnë nga afër verifikimin e identitetit të votuesit.
Nëse përcaktojnë se votuesi nuk është në ekstraktet e Listës së Votuesve, anëtarët e KZ-së janë të detyruar ta referojnë atë në departamentin rajonal kompetent të KSHZ-së dhe të vizitojnë faqen e internetit www.sec.mk/uvid-vo-izbirachki-spisok/ për të kontrolluar nëse është i regjistruar në listën e votuesve dhe, nëse po, në cilin vendvotim mund të votojë.
Nëse votuesi në Listën e Votuesve është analfabet ose ka aftësi të kufizuara fizike, ai duhet të vendosë një gjurmë të gishtit tregues të djathtë në hapësirën e rezervuar për nënshkrim në ekstraktin e listës së votuesve.
Një votues që refuzon të nënshkruajë listën e votuesve nuk mund të votojë.
Votimi bëhet pas kabinës së votimit, duke rrethuar numrin rendor përpara kandidatit dhe ekskluzivisht me një stilolaps blu. Nëse votuesi bën një gabim, ai/ajo nuk do të marrë një fletë votimi tjetër. Fleta e palosur vendoset në një kuti votimi. Votuesit nuk duhet t’i lejohet të largohet nga qendra e votimit pa e lënë fletën e votimit në kuti.
Një votues lejohet pas një kabine votimi, përveç në rastet kur votuesi ka nevojë për ndihmë.
Për votuesit – personat me aftësi të kufizuara që nuk mund të hyjnë, pra të hyjnë në qendrën e votimit, këshilli zgjedhor është i detyruar t’u mundësojë këtyre personave në mënyrë të përshtatshme hyrjen, pra hyrjen në qendrën e votimit për të ushtruar të drejtën e tyre të votës.
Nëse këta persona nuk kanë sjellë me vete një person që do t’i ndihmojë të hyjnë, pra hyrjen në qendrën e votimit, në atë rast këshilli zgjedhor është i detyruar të caktojë persona nga radhët e votuesve që ishin të pranishëm në qendrën e votimit në atë moment për të ndihmuar votuesin me aftësi të kufizuar të hyjë, pra hyrjen në qendrën e votimit për të ushtruar të drejtën e tyre të votës.
Votimi familjar dhe në grup, si dhe votimi në emër të tjetër kujt janë të ndaluara
Shkelja e fshehtësisë së votimit është vepër penale. Kushtetuta garanton të drejtën e fshehtësisë së votuesve. Votimi familjar dhe në grup, si dhe votimi me prokurë janë të ndaluara. Anëtarët e këshillave zgjedhore janë të detyruar të parandalojnë çdo përpjekje për të shkelur fshehtësinë e votimit. Votimi familjar dhe në grup, si dhe votimi për tjetër kend, përbëjnë bazë për shkelje të fshehtësisë së votës dhe mund të çojnë në anulimin e zgjedhjeve.
Për parandalimin e zgjedhjeve dhe votimit, për shkeljen dhe abuzimin me të drejtën e votës, për shkelje të lirisë së zgjedhjes së votuesve, për ryshfet gjatë zgjedhjeve dhe votimit, për shkatërrimin e dokumenteve zgjedhore dhe për kryerjen e mashtrimit zgjedhor, kryesi i veprës penale do të ndëshkohet në përputhje me dispozitat ligjore.
Votimi përfundon në orën 19:00
Qendra e votimit mbyllet në orën 19:00 dhe personat që janë të pranishëm në objekt do të lejohen të votojnë.
Votimi mund të ndërpritet nëse rendi prishet në qendrën e votimit deri në rivendosjen e tij, në rast moti të keq dhe rrethanave të tjera të jashtëzakonshme, nëse qasja drejt qendrës së votimit nuk sigurohet nga policia, dhe ka pasur nevojë për këtë, dhe nëse policia thirret dhe nuk i përgjigjet thirrjes.
Përfaqësuesit e autorizuar të paraqitësve të listave, vëzhguesve dhe votuesve në ditën e votimit në qendrat e votimit nuk mund të përdorin telefon celular, aparat fotografik ose mjete të tjera për të fotografuar fletëvotimin. Bordi Zgjedhor mund të largojë nga qendra e votimit çdo person që nuk i përmbahet këtij ndalimi.
Askush nuk mund të vijë në qendrën e votimit i armatosur, përveç anëtarëve të policisë. Zyrtarët e policisë mund të hyjnë në qendrën e votimit vetëm kur thirren nga bordi zgjedhor dhe kur vërejnë një shkelje serioze të rendit dhe qetësisë.
Numërimi i votave
Bordet zgjedhore duhet t’i dorëzojnë procesverbalet dhe materialet e tjera zgjedhore KKZ-së brenda pesë orëve pas përfundimit të votimit. KKZ-ja kompetente më pas duhet të përmbledhë rezultatet e votimit, të përpilojë procesverbalet dhe t’ia dorëzojë KSHZ-së.
KSHZ-ja do t’i publikojë rezultatet fillestare të votimit të pranuara në mënyrë elektronike në mënyrë të njëpasnjëshme, dhe rezultatet e procesverbaleve të KKZ-së brenda 12 orëve pas përfundimit të zgjedhjeve.
KSHZ-ja do t’i publikojë rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve brenda 24 orëve nga dita e përfundimit të tyre.
Ankesat
Sipas Kodit Zgjedhor, çdo paraqitës i një liste kandidatësh në procedurën e votimit, përmbledhjes dhe përcaktimit të rezultateve të votimit për Zgjedhjet Lokale mund të paraqesë një ankesë në lidhje me procedurën e votimit në Komisionin Shtetëror të Zgjedhjeve (KSHZ) brenda 48 orëve pas përfundimit të votimit.
KSHZ-ja është e detyruar të përcaktojë faktet dhe rrethanat që janë të rëndësishme për të vendosur mbi ankesën nëse mund ta bëjë këtë sipas nevojës dhe duke paraqitur prova të tilla si: dokumente, dëshmi dëshmitarësh, deklarata të palëve, mendime ekspertësh, inspektim të materialeve të votimit dhe prova të tjera. Komisioni Shtetëror i Zgjedhjeve është i detyruar të marrë një vendim brenda 72 orëve nga marrja e ankesës.
Ankimuesi mund të ngrejë padi kundër vendimit të Komisionit Shtetëror të Zgjedhjeve në Gjykatën Administrative brenda 24 orëve nga marrja e vendimit, dhe Gjykata Administrative duhet të vendosë brenda 48 orëve nga marrja e padisë. Ankimuesi duhet ta bazojë padinë në Gjykatën Administrative mbi bazat dhe pretendimet e deklaruara në padinë mbi të cilën është marrë vendimi i shkallës së parë.
Çdo votues, të cilit i është shkelur e drejta personale e votimit në procedurën për kryerjen e votimit, mund të ngrejë padi në Komisionin Komunal të Zgjedhjeve brenda 12 orëve.
Çdo votues, të cilit i është shkelur e drejta personale e votimit në procedurën për kryerjen e votimit jashtë vendit, mund të ngrejë padi në Komisionin Shtetëror të Zgjedhjeve brenda 24 orëve me anë të email-it, personalisht ose nëpërmjet një përfaqësuesi të autorizuar.
Organi i shkallës së parë është i detyruar të nxjerrë një vendim brenda dy orëve nga marrja e padisë. Një padi mund të ngrihet në Gjykatën Administrative kundër vendimit të organit të shkallës së parë, pra Komisionit Shtetëror të Zgjedhjeve, brenda 12 orëve nga marrja e vendimit. Nëse vendimi i këtij neni i referohet një veprimi specifik të bordit zgjedhor ose votuesi përmbush kërkesat ligjore për t’u regjistruar në listën e votuesve, dhe procesi i votimit është në vazhdim, votuesit do t’i lejohet të ushtrojë të drejtën e tij ose të saj të votës përmes një procedure të parashikuar në një udhëzim të veçantë të lëshuar nga Komisioni Shtetëror i Zgjedhjeve. Gjykata Administrative është e detyruar të veprojë mbi padinë brenda 2 orëve nga marrja e saj.
Çdo votues, të drejtat personale të të cilit të votimit janë shkelur në çdo fazë të procesit zgjedhor, mund të paraqesë një ankesë në Komisionin Shtetëror të Zgjedhjeve, drejtpërdrejt ose përmes Komisionit komunal të zgjedhjeve, brenda 48 orëve.
Organi i shkallës së parë është i detyruar të marrë vendim brenda 4 orëve nga marrja e ankesës. Kundër vendimit të KSHZ-së mund të ngrihet padi në Gjykatën Administrative brenda 48 orëve nga marrja e vendimit, dhe Gjykata Administrative është e detyruar të vendosë brenda 24 orëve nga marrja e padisë.
Gjykata Administrative shqyrton dhe vendos për paditë në një trup gjykues prej pesë gjyqtarësh të zgjedhur me short, në një seancë publike, e cila do të shpallet për publikun nga Komisioni Shtetëror i Zgjedhjeve dhe Gazetës Zyrtare të Republikës së Maqedonisë./ Gazeta FAKTI