Pas 9 muajsh protestash dhe demonstratash të vazhdueshme, autoritetet serbe ende nuk kanë arritur të ndalojnë lëvizjen studentore kundër korrupsionit që e ka tronditur këtë vend ballkanik që nga nëntori i vitit 2024, kur u shemb tendë e stacionit të trenit të rinovuar së fundmi në Novi Sad, qytetin e dytë më të madh të vendit, thuhet në editorialin e botimit autoritativ francez “Le Monde” me rastin e protestave masive kundër regjimit të Aleksandar Vuçiç në Serbi.
Kjo tragjedi, e cila mori jetën e 16 personave, perceptohet në Serbi si rezultat i korrupsionit endemik që mbretëron në këtë vend me 6.6 milionë banorë.
Në pushtet që nga viti 2014, fillimisht si kryeministër dhe më pas si president, Aleksandar Vuçiç nuk i ka kushtuar kurrë vëmendje serioze kërkesave të studentëve, të cilët kërkojnë krijimin e një sistemi gjyqësor funksional dhe ruajtjen e parimeve të sundimit të ligjit.
Vuçiç gjithashtu nuk është gati të përmbushë kërkesën e tyre për zgjedhje të parakohshme parlamentare. Pas muajsh diskreditimi të plotë të protestave paqësore, më 12 gusht ai u përfshi në një strategji shqetësuese frike, duke vendosur njerëz të fuqishëm dhe banditë të njohur si të afërt me krimin e organizuar të fuqishëm serb për të provokuar demonstruesit.
Përplasjet midis mbështetësve të qeverisë dhe protestuesve janë intensifikuar në disa qytete serbe, duke i shndërruar ato në fusha beteje natën.
Policia po kryen gjithnjë e më shumë arrestime brutale, videot e të cilave shpërndahen në mediat sociale, me qëllimin e qartë për të frikësuar opinionin publik, ndërsa autoritetet akuzojnë opozitën se dëshiron të “shkatërrojë Serbinë” dhe ta shtyjë vendin në “luftë civile”.
Kjo strategji të kujton ndërhyrjen e qeverisë në Kiev gjatë revolucionit të Maidanit të viteve 2013-2014, kur partia e atëhershme në pushtet përdori grupe huliganësh dhe policë me rroba civile për të mbjellë dhunë midis tubimeve paqësore.
Vetë Vuçiç po nxit kaosin që ai dënon dhe shpreson qartë se kjo dhunë do të diskreditojë studentët serbë, veçanërisht në sytë e Bashkimit Evropian (BE) dhe udhëheqësve të tij.
Për të mobilizuar rrymën e fortë pro-ruse në vendin e tij, ai akuzon rregullisht, pa dhënë prova, se “shërbimet e huaja po organizojnë një revolucion me ngjyra”.
Por në realitet, presidenti serb është mbështetur gjithmonë në pasivitetin e Brukselit dhe kryeqyteteve evropiane, të cilat përmbahen nga kritikimi i metodave të tij.
Presidenti Emmanuel Macron, i cili në vitin 2024 i shiti 12 avionë luftarakë Rafale Serbisë, duke përshëndetur një “kthesë strategjike” në një vend që është i armatosur kryesisht nga Rusia, është përmbajtur nga çdo kritikë.
Gjermania, e cila po mbështetet te Vuçiç për të hapur një minierë litiumi në Serbi, thelbësore për industrinë e saj automobilistike, por shumë e diskutueshme në vetë Serbinë, ka qenë po aq diskrete.
Në Bruksel, Komisioni Evropian nuk është më agresiv. Lëvizja protestuese gjithashtu nuk është pa paqartësi, dhe shumë slogane nacionaliste dhe pro-ruse mund të dëgjohen në marshime.
Kjo nuk duhet ta pengojë BE-në të përballet me të dukshmen: Vazhdimi i negociatave të pranimit me Serbinë nën Aleksandar Vuçiç është i pakuptimtë.
Kjo vetëm forcon bindjen e kundërshtarëve serbë që besojnë se Evropa po mbështet autokratin e tyre.