Megjithëse pagat po rriten nominalisht me ritme dyshifrore, fuqia reale blerëse e qytetarëve nuk është forcuar në mënyrë të barabartë. Në betejën midis xhepit të zbrazët dhe shportes së mbushur, pagat bënë një hap të ri përpara në qershor. Me 45,468 denarë neto dhe 68,340 denarë bruto, pagat në Maqedoninë e Veriut po rriten si statistika, por a po rritet edhe standardi i jetesës?
Krahasuar me qershorin e vitit të kaluar, të dhënat nga Enti Shtetëror i Statistikave tregojnë se paga mesatare është rritur me 8.5 përqind, që është një tjetër konfirmim i trendit që ka vazhduar për gati një dekadë. Rritjet më të mëdha u regjistruan në arsim me pothuajse 15 përqind, shëndetësi dhe mbrojtje sociale me 13 përqind dhe miniera me mbi 12 përqind, ndërsa një rënie prej më shumë se 8 përqind u regjistrua në aktivitetet financiare dhe sigurime, dhe pati edhe rënie në tregti dhe transport.
Historia e pagës në Maqedoni zbulon qartë drejtimin: në vitin 2013 paga mesatare neto ishte vetëm 21,500 denarë, në vitin 2018 ajo tashmë i kaloi 25,000, dhe në vitin 2022 do të arrijë në 34,364 denarë. Në vitet e fundit, trendi ka qenë edhe më i theksuar – në janar të këtij viti mesatarja ishte 43,050 denarë, në mars 44,763, në prill 45,452, dhe në qershor u rrumbullakos në 45,468 denarë. Pothuajse çdo muaj sjell një rekord të ri, dhe mesatarja sot është rreth 740 euro, që është niveli më i lartë ndonjëherë.
Ekonomistët theksojnë se një rritje e tillë nuk është e rastësishme. Rritja e pagës minimale në vitin 2022 e zhvendosi të gjithë strukturën e pagave lart, dhe rritja e produktivitetit në disa industri dhe rritja e produktit të brendshëm bruto i kanë rritur më tej mesataret. Megjithatë, inflacioni mbetet një hije mbi këto shifra – megjithëse pagat po rriten nominalisht me ritme dyshifrore, fuqia reale blerëse e qytetarëve nuk është forcuar në mënyrë të barabartë.
Pavarësisht progresit, Maqedonia mbetet në fund të rajonit. Ndërsa punëtorët në Maqedoni fitojnë mesatarisht rreth 740 euro, në Serbi mesatarja është rreth 930, në Bosnjë dhe Hercegovinë rreth 800, në Mal të Zi më shumë se 1,000, dhe në Kroaci dhe Slloveni pagat kanë kaluar prej kohësh kufirin prej 1,300 deri në 1,500 euro. Ky ndryshim është një nga arsyet kryesore për emigrimin masiv, veçanërisht të personelit të ri dhe të kualifikuar, të cilët po largohen nga tregu vendas i punës në kërkim të kushteve më të mira.
Rritja e pagave është një fakt dhe një sinjal pozitiv për ekonominë, por pas shifrave fshihet një pyetje më e vështirë – a po rritet vërtet standardi i jetesës në Maqedoni apo thjesht po përpiqet të mbajë ritmin me koston në rritje të jetesës? Realiteti do të tregojë nëse kjo statistikë është një fitore e vërtetë apo thjesht një luftë tjetër për mbijetesë në kohë sfidash të mëdha ekonomike./GazetaFAKTI