Ritmi i ngadaltë i reformave në media, ndikimi i fortë politik, cenueshmëria ekonomike dhe prania në rritje e dezinformimit po e dëmtojnë seriozisht besimin e publikut në media në Maqedoninë e Veriut. Ky është përfundimi kryesor i Raportit të fundit në Hije mbi Lirinë e Medias, i cili u prezantua sot në Shtëpinë e Evropës në Shkup, nga Fondacioni Metamorfozis dhe Osservatorio Balcani Caucaso Transeuropa (OBCT).
“Media e pavarur dhe e lirë është një element kyç për një demokraci të qëndrueshme. Situata në Maqedoninë e Veriut është e ngjashme me atë në disa vende të BE-së dhe vende kandidate”, tha Serena Epis nga OBCT, duke theksuar nevojën për bashkëpunim dhe shkëmbim informacioni midis të gjithë palëve të interesuara.
Zoran Riçliev nga Fondacioni Metamorfozis theksoi se presionet politike, pasiguria ekonomike dhe dezinformimi janë faktorët kryesorë që qëndrojnë pas besimit të ulët të publikut në media, ndërsa Goran Rizaov, Drejtues i Programit të Informacionit dhe Integritetit të Medias, paralajmëroi për problemet me pagat e ulëta të gazetarëve, marrëdhëniet e paqëndrueshme të punës dhe rregulloret jokonsistente.
Raporti gjithashtu përmban rekomandime për autoritetet maqedonase dhe institucionet e BE-së që të ndërmarrin hapa vendimtarë drejt promovimit të lirive të medias në përputhje me standardet evropiane dhe ndërkombëtare.
Eventi u mbyll me një diskutim në panel me temën “A mund ta përmbushin mediat maqedonase rolin e tyre në interesin publik”, i cili u trajtua nga Snezana Trpevska nga Instituti RESIS dhe Milan Spirovski nga Shoqata e Gazetarëve të Maqedonisë (ShGM).
Trpevska foli për ndryshimet e shpeshta në legjislacion, siç është Ligji për Shërbimet Mediatike Audio dhe Audio-Vizuale, si dhe ndryshimet e fundit në Ligjin për Median. Lidhur me Ligjin për Shërbimet Mediatike Audio-Vizuale, ajo theksoi se ai është ndryshuar të paktën 15 herë deri më tani dhe përmban një numër të madh paqartësish.
Sipas saj, nëse rregullimi është kaq i rëndësishëm, atëherë është e nevojshme t’i kushtohet vëmendje mënyrës se si miratohen dhe hartohen ligjet.
Sipas Spirovskit nga JAM, korniza ligjore është “pothuajse e mirë”, por zbatimi i saj po mbetet prapa, duke theksuar se vetëm 10 përqind e raporteve të paraqitura nga gazetarët kanë marrë një epilog gjyqësor në pesë vitet e fundit.
Ky raport është pjesë e iniciativës së Përgjigjes së Shpejtë për Lirinë e Medias, një mekanizëm evropian që monitoron dhe përgjigjet ndaj shkeljeve të lirive të medias në BE dhe vendet kandidate, dhe mbështetet nga projekti “Avokimi Transnacional për Lirinë e Informacionit në Ballkanin Perëndimor – ATLIB 2”, i bashkëfinancuar nga Ministria Italiane e Punëve të Jashtme dhe Bashkëpunimit Ndërkombëtar.
Autorët e raportit janë Serena Epis nga OBCT, dhe Zoran Riçliev dhe Goran Rizaov nga Fondacioni Metamorphosis.
Raporti në anglisht mund të shihet këtu:
https://metamorphosis.org.mk/wp-content/uploads/2025/07/shadow-report-freedom-of-media-north-macedonia_final-1.pdf