Në tregun vendor të punës ka zyrtarisht gati 8,500 vende pune. Numri ndryshon dhe në muaj të caktuar i afrohet pothuajse 10,000. Maqedonia tashmë po përballet me mungesë të fuqisë punëtore të kualifikuar dhe ky problem është bërë kronik. Kohët e fundit, u miratuan ndryshime ligjore që synojnë tregun e punës – stimuj administrativë për punësimin e të huajve dhe një rritje të numrit të shtetasve të huaj që do të jenë në gjendje të punojnë në “projekte shtetërore”.
“Kuota për shtetasit e huaj nuk mund të kalojë 5% të popullsisë së Republikës së Maqedonisë që është e punësuar ligjërisht, sipas të dhënave nga Entit Shtetëror të Statistikave” – thuhet në ndryshimet ligjore.
Ndërtimi, një nga sektorët me mungesën më të madhe të punëtorëve
Sipas të dhënave të fundit të disponueshme statistikore, në vend janë të regjistruar 702,410 punonjës. Përmbushja maksimale e kuotës vjetore prej 5% do të thoshte punësim i përkohshëm i rreth 35,120 të huajve. Mungesa e fuqisë punëtore është bërë një problem i madh për bizneset vendore për disa arsye – dalja e përhershme e njerëzve jashtë vendit, punësim sezonal i qytetarëve tanë në vendet fqinje, veçanërisht në Greqi, Kroaci, Slloveni, dhe në vitet e fundit problemi është bërë më akut për shkak të fillimit të punimeve ndërtimore në disa seksione autostradash, të cilat kërkojnë një numër më të madh punëtorësh nga profile të ndryshme.
Ndërtimi është një nga sektorët me mungesën më të madhe të punëtorëve. Të dhënat e fundit nga Agjencia për Punësim e Republikës së Maqedonisë tregojnë se vetëm në ndërtim janë regjistruar gati 850 vende të lira pune. Në pozicionin e parë me 1,365 vende të lira pune është sektori “aktivitete administrative dhe mbështetëse të shërbimeve”, në të dytin me 1,342 vende të lira është “industria prodhuese”, në pozicionin e tretë me 1,104 vende të lira është sektori “aktivitete akomodimi dhe shërbimi ushqimor”, në të katërtin me 1,099 vende të lira është “tregtia me shumicë dhe pakicë” dhe në vendin e pestë është ndërtimi”.
Ekonomia evropiane “mbështetet” në punëtorët e huaj
Fluksi i punëtorëve të huaj në vitet e fundit ka nxitur ndjeshëm ekonominë e eurozonës, duke ndihmuar në kompensimin e orëve të shkurtuara të punës dhe rënies së pagave reale. Këtë e konfirmoi edhe psidentja e Bankës Qendrore Evropiane, Christine Lagarde, në simpoziumin vjetor të Rezervave Federale të SHBA-së.
“Punëtorët e huaj kanë dhënë një kontribut të rëndësishëm në ekonominë evropiane. Ata kanë bërë të mundur kompensimin e sfidave strukturore, siç janë orët më të shkurtra të punës dhe pagat më të ulëta në sektorë të caktuar”, tha Lagarde.
Lagarde theksoi se migrimi në Bashkimin Evropian ka çuar në një numër rekord banorësh pavarësisht rritjes natyrore negative. Sipas Lagarde, megjithëse nga njëra anë, fuqia punëtore e huaj po amortizon deficitin e stafit në vendet e BE-së, nga ana tjetër, disa qeveri të shteteve anëtare po vendosin kufizime për migrantët e rinj, për shkak të pakënaqësisë në rritje midis disa prej popullsisë vendase. Sipas llogaritjeve të BQE-së, prodhimi i brendshëm bruto në Gjermani do të ishte rreth 6 përqind më i ulët se në vitin 2019 pa punëtorë të huaj, dhe rezultatet e rëndësishme ekonomike të Spanjës që nga fundi i pandemisë Covid-19 janë gjithashtu kryesisht për shkak të kontributit të fuqisë punëtore të huaj.
Nga ana tjetër, qeveritë e disa vendeve evropiane kanë njoftuar shtrëngimin e kushteve për hyrjen e migrantëve dhe lëshimin e lejeve të punës për qytetarët e huaj. Ministri i ri i Brendshëm gjerman, Alexander Dobrind, i cili vjen nga blloku konservator, njoftoi kontrolle të ashpra kufitare nga policia federale në fillim të majit me qëllim kthimin e migrantëve të parregullt, përfshirë ata që synojnë të kërkojnë azil. Në vendet e rajonit, në Shqipëri, Kroaci, Maqedoni, prania e shtetasve të huaj, kryesisht nga Nepali, Pakistani dhe Bangladeshi, është tashmë e dukshme në sektorët e ushqimit, hotelerisë dhe ndërtimit e mirëmbajtjes së përgjithshme./GazetaFAKTI