Policia belge arrestoi sot rektoren e Kolegjit të Evropës dhe ish-Përfaqësuesen e Lartë të BE-së për Punët e Jashtme, Federica Mogherini, si pjesë e një hetimi të madh për mashtrim të dyshuar me fondet evropiane në lidhje me programin “Akademia Diplomatike Evropiane”.
Mogherini u ndalua në Bruksel dhe hetimi po drejtohet nga Zyra e Prokurorit Publik Evropian (EPPO), me mbështetjen e zyrës evropiane kundër korrupsionit OLAF. Në të njëjtën kohë, u kryen kontrolle në selinë e Shërbimit Evropian të Veprimit të Jashtëm (EEAS) në Bruksel dhe në disa objekte të Kolegjit të Evropës në Bruges. Sipas mediave belge dhe portaleve evropiane, në operacion u arrestuan gjithsej tre persona, përfshirë rektorin e kolegjit.
Fokusi i hetimit është tenderi 2021-2022, përmes të cilit EEAS i dha Kolegjit të Evropës një program trajnimi nëntëmujor për diplomatë të rinj evropianë – e ashtuquajtura Akademia Diplomatike Evropiane. Prokurorët dyshojnë se kolegji ose përfaqësuesit e tij morën informacion konfidencial në lidhje me tenderin para njoftimit zyrtar, duke shkelur kështu konkurrencën e drejtë dhe rregullat evropiane të prokurimit publik.
Veprimet e kontestuara, sipas akuzave, lidhen me vepra të mundshme penale të mashtrimit në dhënien e kontratave të prokurimit publik, korrupsionit, konfliktit të interesit dhe shkeljes së sekretit profesional. Blerja e një ndërtese në Spanjaardstraat në Bruges, me vlerë rreth 3.2 milionë euro, ku janë vendosur pjesëmarrësit e akademisë, po shqyrtohet gjithashtu në veçanti. Hetuesit duan të përcaktojnë nëse investimi dhe tenderi ishin pjesë e të njëjtës “paketë” dhe nëse Kolegji i Evropës kishte një avantazh që kandidatët e tjerë nuk e dinin.
Federica Mogherini ka qenë rektore e Kolegjit të Evropës që nga viti 2020 dhe këtë vit filloi mandatin e saj të dytë pesëvjeçar. Ajo ka qenë gjithashtu drejtoreshë e Akademisë Diplomatike Evropiane që nga hapja e saj në vitin 2022, dhe nga viti 2014 deri në vitin 2019 ajo ishte Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Punët e Jashtme dhe Politikën e Sigurisë dhe drejtuese e EEAS. Është pikërisht kjo “derë rrotulluese” – nga maja politike e BE-së në një pozicion drejtues në një institucion që fiton një tender evropian – që forcon më tej peshën politike të çështjes.
Hetimi vjen vetëm pak orë pas lajmit për bastisjen e policisë në EEAS dhe Kolegjin e Evropës, e cila tashmë është vlerësuar si një skandal i ri i madh korrupsioni në institucionet e Unionit. EPPO dhe OLAF zyrtarisht flasin për një “hetim të gjerë mbi keqpërdorimin e mundshëm të fondeve të BE-së”, dhe zyra e prokurorit belg konfirmon se imuniteti i disa personave është hequr në mënyrë që kontrollet dhe arrestimet të mund të kryhen fare.
EEAS dhe Kolegji i Evropës refuzojnë të komentojnë për momentin, duke përmendur se hetimi është duke vazhduar dhe se zbatohet prezumimi i pafajësisë. Mogherini ende nuk ka bërë një deklaratë publike pas arrestimit të saj. Rezultati i procedurave do të jetë një provë jo vetëm e përgjegjësisë së saj personale, por edhe e besueshmërisë së mekanizmave të rinj anti-korrupsion të BE-së dhe reputacionit të Kolegjit të Evropës, i cili për dekada është konsideruar si një “shkollë elitare” për diplomatët dhe zyrtarët e ardhshëm evropianë.