Dihet që gjatë kohërave të caktuara të ditës, njerëzit punojnë më shpejt, mendojnë më qartë dhe përqendrohen më lehtë. Kjo nuk është rastësi, por më tepër pasojë e ritmeve të brendshme biologjike, të quajtura cikle cirkadiane. Ato gjithashtu ndikojnë kur truri dhe trupi ynë funksionojnë më mirë, shkruan Frontiers in Psychology.
Pavarësisht nëse jemi të rinj apo të moshuar, nëse zgjohemi herët apo jemi “buf nate”, të gjithë kalojmë nëpër “teste” të ndryshme çdo ditë. Ndonjëherë, këto janë provime të jetës reale, por më shpesh ato janë biseda, takime ose vendimmarrje “të zakonshme”, por të rëndësishme. Pra, pyetja kryesore është: Në cilën kohë të ditës jemi më të zgjuar?
Shkencëtarët analizuan rezultatet e më shumë se 100,000 provimeve me gojë të zhvilluara në një universitet italian dhe gjetën një model të qartë në shkallët e kalueshmërisë, me një kulm saktësisht në mesditë – pavarësisht nga kronotipi i studentëve.
Koha midis orës 11:00 dhe 13:00 është treguar të jetë ideale – një moment më herët ose më vonë, shanset për të kaluar ulen. Në fakt, sa më herët ose më vonë gjatë ditës të jepet provimi, aq më pak ka gjasa që një student ta kalojë provimin, thuhet në artikull.
Pse ndodh kjo? Pjesërisht, sepse aftësitë njohëse përmirësohen në mëngjes dhe më pas bien në pasdite. Dhe rënia e niveleve të energjisë luan një rol. Për më tepër, nëse një test është planifikuar vonë në pasdite, një person ka të ngjarë të jetë i stresuar për të gjithë ditën – dhe stresi i zgjatur në mënyrë të pashmangshme çon në rezultate më të dobëta.
Personi që e vlerëson atë gjithashtu luan një rol.
“Rënia graduale e performancës në pasdite mund të shpjegohet me lodhje, pasi aftësitë njohëse si të studentëve ashtu edhe të vlerësuesve të tyre bien nën ndikimin e stresit, gjë që dëmton vetëkontrollin dhe në fund të fundit çon në nota më të ulëta. Në mënyrë specifike, ndërsa burimet njohëse zvogëlohen, njerëzit bëhen më të ngurtë dhe më pak fleksibël, gjë që mund ta çojë vlerësuesin tuaj të marrë vendime më negative. Në mënyrë të ngjashme, hulumtimet tregojnë se gjyqtarët në një gjendje lodhjeje kanë më shumë gjasa të marrin vendime që janë të pafavorshme për të pandehurit”, thonë studiuesit.
Kulmi i qartësisë mendore rreth mesditës ka të ngjarë të pasqyrojë ekuilibrin optimal midis përputhjes së kronotipit (ritmi natyror i një personi që zgjohet herët ose i një personi që fle natën) dhe nivelit të lodhjes mendore, sipas shpjegimeve të mësipërme.
Lidhur me lodhjen për një profesor ose çdo lloj tjetër vlerësuesi, një studim i botuar në Proceedings of the National Academy of Sciences zbuloi se kërkesat për lirim me kusht për të burgosurit që u paraqitën para një bordi herët në mëngjes u miratuan rreth 70 përqind të kohës. Ndërsa dita përparonte, shkalla e vendimeve të favorshme ra, megjithëse u rrit shkurtimisht në rastet e para pas drekës, përpara se të binte përfundimisht në pothuajse zero.
Kjo është një arsye tjetër pse orët e mesditës janë më të mirat për të kryer detyra të rëndësishme.
E gjithë kjo do të thotë që, sa herë që është e mundur, duhet të zgjidhni me kujdes kohën për detyra të rëndësishme – qoftë një provim, një takim i rëndësishëm, një intervistë pune apo një prezantim mbi një plan pune. Zgjedhja e kohës së duhur mund të jetë çelësi për përfundimin me sukses të një detyre.