Presidenti serb Aleksandar Vuçiq dhe Partia e tij në pushtet, Partia Progresive Serbe (SNS), janë në rrugën e duhur për të humbur zgjedhjet e ardhshme parlamentare, sipas sondazheve të fundit nga Sprint Insight, të siguruara nga IntelliNews.
Sondazhi, i kryer midis 23 qershorit dhe 5 korrikut me 1,458 të anketuar, tregon pakënaqësi të përhapur me qeverinë aktuale. Më shumë se gjysma e të anketuarve (53.5%) besojnë se Serbia po lëviz në drejtimin e gabuar, ndërsa vetëm 33.5% janë optimistë për të ardhmen e vendit.
Sondazhi zbulon një oreks në rritje për ndryshim: 54.8% e të anketuarve mbështesin “Listën e Studentëve” – një koalicion profesorësh, punëtorësh, fermerësh, ekspertësh dhe studentësh – krahasuar me 42.1% që mbështesin koalicionin e Vuçiqit, i cili përfshin SNS-në, Partinë Socialiste të Serbisë (SPS) dhe Zavetnici të ekstremit të djathtë.
Vuçiq, i cili ka dominuar politikën serbe për 12 vjet dhe shpesh është mbështetur në zgjedhje të parakohshme për të rinovuar mandatin e tij, duket se po humbet pushtetin mes pakënaqësisë popullore në rritje. Partia në pushtet përballet me sfidën e saj më të madhe deri më tani, që rrjedh nga protestat e vazhdueshme studentore të shkaktuara nga një aksident fatal në nëntor 2024. Shembja e një çatie betoni në stacionin e trenit të Novi Sadit vrau 16 persona, duke shkaktuar demonstrata të gjera kundër korrupsionit.
Tragjedia çoi në dorëheqjen e Kryeministrit Milos Vuçeviq në janar 2025 dhe në një riorganizim kozmetik të kabinetit, por trazirat vazhdojnë. Ndërsa protestat në fillim të vitit 2025 ishin kryesisht paqësore, përplasjet midis demonstruesve dhe policisë janë bërë gjithnjë e më të shpeshta që nga fundi i qershorit, duke përshkallëzuar tensionet në të gjithë vendin.
Sipas anketës, 42.3% e të anketuarve e hedhin poshtë hapur qeverinë aktuale, ndërsa vetëm 26.8% shprehin mbështetje të plotë. Besimi te Vuçiq është zvogëluar: Gati 40% thanë se nuk i kanë besuar kurrë atij, dhe 12% të tjerë thanë se e kishin humbur besimin e tyre në muajt e fundit.
Korrupsioni dhe keqmenaxhimi i fondeve publike u përmendën nga 30.7% si arsyet kryesore për ngadalësimin e fundit të rritjes, ndërsa 16.4% fajësuan ngadalësimin bllokadat dhe trazirat e vazhdueshme të studentëve. Vështirësitë ekonomike mbeten të mprehta: Më shumë se 11% i përshkruajnë kushtet e tyre të jetesës si “shumë të ashpra” dhe pothuajse gjysma thonë se mezi po ia dalin mbanë.
Besimi publik te institucionet është i ulët, me vetëm nivele të moderuara besimi te kisha dhe ushtria. Më shumë se gjysma (52.6%) besojnë se qeveria ka vepruar në mënyrë të paarsyeshme pas tragjedisë së Novi Sadit.
Kërkesa për zgjedhje të jashtëzakonshme parlamentare, e bërë nga udhëheqësit e protestave studentore që nga maji, ka marrë mbështetje të konsiderueshme: 33.1% e të anketuarve e mbështesin plotësisht kërkesën, dhe 18.2% të tjera e mbështesin atë kryesisht.
Peizazhi politik është i paqëndrueshëm, duke fshehur potencialin për trazira të mëtejshme dhe zhvillime të paparashikueshme. Vuçiq së shpejti mund t’i nënshtrohet presionit dhe të thërrasë zgjedhje të parakohshme për të shpëtuar pozicionin e tij politik, duke rrezikuar fundin e dominimit të gjatë të SNS-së nëse opozita e udhëhequr nga studentët mund të bjerë dakord për një alternativë të besueshme.
Pavarësisht trazirave politike, pothuajse gjysma e të anketuarve (46.9%) ende preferojnë demokracinë ndaj sistemeve të tjera, megjithëse pothuajse një e katërta shprehën gatishmëri ndaj një “dore të rëndë” në situata të caktuara.
Orientimi gjeopolitik i Serbisë mbetet i ndarë: 16.7% preferojnë afrimin me Kinën dhe Rusinë, 28.5% mbështesin një qëndrim të paangazhuar ndaj Lindjes, 18.5% mbështesin lidhje më të ngushta me Perëndimin dhe 25.3% janë të pavendosur./ GazetaFAKTI