Putinit nuk i interesojnë fare vëllezërit e tij serbë, as nuk ka ndërmend ta shpëtojë Serbinë, vlerësojnë analistët për gazetën “Danas” të Beogradit.
Duke shmangur dënimin e agresionit të regjimit të Vladimir Putinit kundër Ukrainës, duke futur sanksione dhe duke u përshtatur me politikat e vendeve të Bashkimit Evropian, Aleksandar Vuçiç i ka sjellë qytetarët e Serbisë në izolim, në kufijtë e integrimit evropian të Serbisë, dhe tani i ka sjellë ata në rrezik të mbeten pa ngrohje gjatë dimrit, pa transport publik dhe të përballen me inflacion, besojnë ekspertët serbë.
Qytetarët përballen gjithashtu me gjithçka që është pasojë e faktit të vendosjes së sanksioneve amerikane ndaj industrisë serbe të naftës, domethënë me mungesën e reagimit dhe pamundësinë e saj për të zgjidhur problemin.
Edhe pse pyetja është e pakuptimtë, duke pasur parasysh se regjimi i Vladimir Putinit po kryen agresion kundër Ukrainës dhe se pothuajse e gjithë bota ka vendosur sanksione ndaj saj për shkak të kësaj, se bëhet fjalë për vrasjen e njerëzve, shkatërrimin e qyteteve…, në Serbi po vihen në pikëpyetje supozime dhe arsye të tilla themelore, njerëzore, dhe pavarësisht gjithçkaje, po kërkohet një arsye shtesë për t’i kthyer shpinën një agresori dhe krimineli të tillë. Në politikën e jashtme, por edhe në atë të brendshme.
Bashkëbiseduesit e “Danas” pajtohen se për sa kohë që autokrati dhe demagogu Aleksandar Vuçiç është në pushtet, ky rezultat do të jetë normë.
Se ai do të sakrifikojë fatin e popullit të tij me lëvizje të papërshtatshme dhe politika populiste për të mos “fituar” një përqindje të elektoratit. Elektorati po formësohet drejt adhurimit të Vladimir Putinit.
“Serbia me sa duket ka filluar të vuajë pasojat e politikës së jashtme utopike të “dënimit” që nuk na ka sjellë asnjë përfitim konkret. Kur sakrifikohen interesat kombëtare të Serbisë dhe kërcënohet siguria e qytetarëve të saj për shkak të llogaritjeve të gabuara gjeopolitike, atëherë problemet që regjimi politik u shkakton rregullisht qytetarëve të tij janë të pashmangshme”, tha për “Danas” Nikola Luniç, një konsulent në fushën e gjeopolitikës dhe sigurisë.
Industria jonë e naftës mund të ndalojë lehtësisht punën pas shterimit të rezervave, gjë që do të ishte vetëm një pasojë logjike e lojës së vazhdueshme politike të lajkatimit të Rusisë, shton ai.
“Në vend që të diversifikojë furnizimet me energji në kohën e duhur, qeveria është drejtpërdrejt përgjegjëse për vlerësimet e gabuara dhe rritjen shtesë të varësisë nga “partneri strategjik” Rusia. Dhe sa partnerë kemi, kjo thuhet shprehimisht nga treguesit ekonomikë që tregojnë se tregtia e jashtme po zvogëlohet çdo vit (ra në vetëm 2.4 miliardë dollarë në vitin 2024)”, shpjegon Nikola Lunić.
Sipas tij, varësia e energjisë nga Rusia shpjegohet me marrëveshje të favorshme, por çmimet e energjisë në Serbi nuk janë ulur, rritja ekonomike po ngadalësohet (nga 3.9 përqind në vitin 2024 në një shifër të parashikuar prej 2.8 përqind në vitin 2025), dhe inflacioni mbetet i lartë në 4.7 përqind.
Diplomati dhe nënkryetari i partisë Serbe të Qendrës, Dushko Lopandiç, tha se “ne e kemi kritikuar veten që nga viti 2022 që të mos vendosim sanksione ndaj Rusisë, dhe në fund morëm sanksione”.
Duke folur për sanksionet ndaj NIS, ai beson se kjo është si “dëm kolateral ashtu edhe një dështim diplomatik”.
“Mendoj se është dëm kolateral, sepse Serbia nuk është objektivi kryesor i sanksioneve, por nga ana tjetër, kur është njoftuar për gjashtë muaj se diçka duhet të ndodhë, dhe ti nuk ndërmerr asnjë veprim, më duket si kapiteni i një anijeje të madhe, të cilit i paralajmërohet një stuhi e madhe, por ai nuk kthehet. Mendoj se këto ditë politika jonë e jashtme tregon se është plotësisht e humbur”, tha ai për N1.