“Tomahawk” është një raketë lundrimi subsonike me rreze të gjatë veprimi, e projektuar për goditje precize në objektiva tokësore. Ajo ka një rreze veprimi midis 1,600 dhe 2,500 kilometrash
Thashethemet për një paketë të re armësh për Ukrainën u shtuan kur u njoftua se Presidenti i SHBA-së Donald Trump po shqyrtonte furnizimin e Kievit me raketa lundruese Tomahawk. Është një nga raketat më të fuqishme në arsenalin e SHBA-së. Ato kanë një rreze veprimi nga 1,600 deri në 2,500 kilometra, që do të thotë se Ukraina mund të kryejë sulme të fuqishme në Moskë, Shën Petersburg, por gjithashtu të synojë territorin rus deri në Jekaterinburg.
Trump thuhet se e pyeti Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky nëse Ukraina mund të sulmonte qytete kyçe ruse nëse pajisej me armë amerikane me rreze të gjatë veprimi.
Shtëpia e Bardhë, ndonëse nuk e mohoi se biseda u zhvillua, shpejt u përpoq të ulte spekulimet, me zëdhënësen Caroline Leavitt që tha se Trump “vetëm po bënte një pyetje, jo po nxiste vrasje të mëtejshme”. “Tomahawk”-u padyshim do të ishte një nxitje e konsiderueshme për arsenalin e Ukrainës, veçanërisht në aspektin e aftësive të goditjes me rreze të gjatë veprimi”, tha Federico Borsari, një bashkëpunëtor në Qendrën për Analizën e Politikave Evropiane (CEPA), për Kyiv Independent.
Çfarë është një raketë tomahawk?
“Tomahawk” është një raketë lundrimi subsonike me rreze të gjatë veprimi, e projektuar për goditje precize në objektiva tokësore. Ajo ka një rreze veprimi midis 1,600 dhe 2,500 kilometrash, tha Borsari, megjithëse shtoi se çdo version që Ukraina mund të marrë përfundimisht mund të kufizohet në një rreze veprimi prej 1,700 kilometrash.
Çdo raketë kushton rreth dy milionë dollarë dhe prodhohet nga Raytheon.
Tomahawk mund të fluturojë në lartësi të ulëta dhe të kryejë manovra shmangëse për të zvogëluar rrezikun e përgjimit. Versioni i fundit i raketës mund të riprogramohet edhe në mes të fluturimit dhe të qarkullojë mbi një objektiv për një kohë para impaktit.
Ajo gjithashtu mbart një kokë luftarake jashtëzakonisht të fuqishme që peshon rreth 400 deri në 450 kilogramë, varësisht nga konfigurimi.
Pse e dëshiron Ukraina këtë raketë?
Raketa Tomahawk ka qenë në listën e dëshirave të Ukrainës për ndihmë ushtarake për njëfarë kohe dhe është përfshirë në “Planin e Fitores” që Zelensky ia paraqiti Presidentit të atëhershëm të SHBA-së, Joe Biden, në tetor 2024.
Rusia ka një avantazh të madh ndaj Ukrainës kur bëhet fjalë për sistemet e raketave dhe përdor rregullisht raketat e veta lundruese si “Caliber”, si dhe sistemet balistike si “Iskander”, për sulme ndaj qyteteve ukrainase.
Për sulme me rreze të gjatë veprimi, Ukraina aktualisht mbështetet kryesisht në dronë dhe raketa të ngjashme me dronë.
Çfarë mund të godiste Ukraina me një “tomahawk”?
Rrezja e “tomahawk” do t’i lejonte Ukrainës të synonte pjesë të mëdha të territorit rus, kryesisht Moskën dhe Shën Petersburgun, me raketa me rreze të gjatë veprimi.
Aktualisht, Ukraina synon rregullisht kryeqytetin e Rusisë me dronë. Edhe pse këto sulme rrallë shkaktojnë dëme të mëdha, ato kanë një efekt të fortë psikologjik në popullsinë ruse dhe shkaktojnë shumë shqetësime, veçanërisht në aeroporte.
“Këto ndërprerje nuk janë aksidentale. Ato janë pjesë e një fushate presioni kundër logjistikës, sistemeve të mbrojtjes ajrore dhe moralit publik. Popullsia ruse duhet të paguajë çmimin për këtë luftë. Fjetja në aeroport nuk është çmimi më i madh, por ndikon në moral”, tha Serhiy Bratchuk, zëdhënës i Komandës Ushtarake të Operacioneve Jugore të Ukrainës.
Raketa “tomahawk” do të mundësonte sulme shumë më të sakta dhe të fuqishme në rajonin e Moskës.
Një tjetër objektiv i mundshëm do të ishin bazat ajrore ruse nga të cilat nisen sulme masive me raketa në qytetet ukrainase.
Ukraina ka kohë që ka pasur probleme me goditjen e tyre, pasi Moska i ka mbajtur forcat e saj ajrore jashtë rrezes së armëve ekzistuese ukrainase dhe perëndimore.
Raketa Tomahawk mund të synojë rregullisht Bazën Ajrore Olenja në Oblastin Murmansk, një nga pikat kryesore të lëshimit të raketave nga Rusia në Ukrainë.
Goditje të mundshme nga Rostovi në Jekaterinburg
Nëse një raketë Tomahawk do të lëshohej nga territori i Ukrainës (p.sh. nga Kievi ose Kharkivi), brenda rrezes mund të jenë:
- Rusia Perëndimore (e gjithë):
Moska (rreth 850 km nga Kievi)
Shën Petersburgu (rreth 1,200 km)
Nizhni Novgorodi (rreth 1,100 km)
Kursku, Belgorodi, Voronezhi (200–600 km)
- Rusia Qendrore:
Kazanji (rreth 1,500 km – në kufirin e rrezes së versioneve më të dobëta)
Samara dhe Uljanovski (1,600–1,800 km)
- Rusia Jugore:
Rostovi në Don
Krasnodari
I gjithë rajoni i Kubës
Kaukazi i Veriut (Majkopi, Naljçiku, Vladikavkazi)
- Rrezja e mundshme prej 2,500 km (më e fundit versionet):
Volgograd
Astrakhan
Një pjesë e konsiderueshme e Uraleve (Ekaterinburg në rreth 2,300 km) do të ishte në kufirin e rrezes së veprimit
Pjesë të Detit Kaspik dhe objekte ushtarake në Dagestan
Praktikisht, me një rreze veprimi prej 2,500 km, pothuajse të gjitha bazat kryesore ushtarake të Rusisë në perëndim të Uraleve – duke përfshirë flotat e Balltikut dhe Detit të Zi dhe fushat ajrore për bombarduesit strategjikë – do të ishin brenda rrezes së mundshme të sulmeve ukrainase.