Sipas mediave izraelite, autoritetet në Serbi as nuk e kanë konfirmuar dhe as mohuar faktin se Serbia ka lidhur një kontratë me vlerë 1.64 miliardë dollarë amerikanë me kompaninë ushtarake izraelite Elbit Systems për blerjen e armëve dhe pajisjeve ushtarake të sofistikuara.
Izraeli është mirënjohës për dërgesat e municioneve nga Serbia dhe për këtë arsye do të dërgojë armë izraelite në atë vend, njofton platforma defense-network.com, transmeton DW.
Në tekstin e nënshkruar nga korrespondenti i platformës nga Izraeli, Ari Egozi, thuhet se Serbia i dorëzoi Izraelit një listë të sistemeve mbrojtëse për të cilat është e interesuar, të cilat prodhohen nga objektet ushtarake izraelite. “Kështu, Izraeli do ta falënderonte Serbinë për mbështetjen e saj me municion. Dorëzimi i sistemeve të artilerisë PULS dhe mjetit ajror pa pilot Hermes 900 duhet të pasojë që në mesin e vitit 2025.”
Ministria e Mbrojtjes e Serbisë nuk iu përgjigj kërkesës së Radios Evropa e Lirë (REL) për të konfirmuar ose mohuar këtë informacion. Përgjigja ndaj pyetjes së REL-së mungonte edhe nga Presidenti serb Aleksandar Vuçiç, i cili në muajt e fundit ishte i vetmi që doli me informacion në lidhje me blerjet e reja dhe eksportet e armëve nga Serbia.
Kompania izraelite Elbit Systems gjithashtu nuk iu përgjigj menjëherë pyetjeve të REL-së.
Bashkëpunimi ushtarak midis Serbisë dhe Izraelit u vu në qendër të vëmendjes së publikut në dritën e akuzave të Kombeve të Bashkuara kundër Izraelit për shkelje të rënda të të drejtave të njeriut dhe krime lufte.
E ndërsa, sipas Vuçiqit, në mesin e qershorit, pas sulmit të Izraelit ndaj Iranit, Serbia ndaloi eksportin e municioneve në të gjitha vendet, përfshirë Izraelin. Ende nuk dihet se çfarë dhe në çfarë sasie u eksportua në Izrael.
Megjithatë, pezullimi i eksporteve nuk e pengon Serbinë të importojë armë dhe pajisje ushtarake nga Izraeli.
Shkalla financiare e kontratës së supozuar me Izraelin tregohet nga fakti se vlera e saj prej 1.64 miliardë dollarësh përfaqëson 70 përqind të buxhetit të përgjithshëm vjetor për mbrojtjen e Serbisë të përcaktuar për vitin 2025.
Dhe ndërsa bashkëpunimi i Serbisë me një kompani izraelite, sipas Nikola Luniç, një ish-diplomat, sot konsulent në fushën e gjeopolitikës dhe sigurisë, do ta përmirësonte në mënyrë drastike sigurinë kombëtare. Ndërsa Maja Bjelosh, një studiuese e lartë në Qendrën joqeveritare të Beogradit për Politikat e Sigurisë, thekson se kjo hap pyetje etike, politike dhe të sigurisë në lidhje me karakterin dhe drejtimin e bashkëpunimit ushtarak të Serbisë.
Çfarë po importon Serbia nga Izraeli?
Mediat izraelite përmendin Serbinë si vendin evropian pas kontratës së madhe të mbrojtjes me kompaninë izraelite Elbit Systems, me vlerë 1.64 miliardë dollarë.
Kontrata thuhet se do të nënshkruhet për pesë vjet dhe përfshin dorëzimin e sistemeve të përparuara luftarake, duke përfshirë raketa artilerie me precizion të gjatë, mjete ajrore pa pilot me teknologji IA, sisteme për informacion, mbikëqyrje, zbulim objektivash dhe zbulim; sisteme komunikimi dhe inteligjence sinjalesh, si dhe pajisje dhe sisteme elektro-optike për vëzhgim natën.
Kjo pajisje përmendet edhe në njoftimin e vetë kompanisë izraelite Elbit Systems më 13 gusht, në të cilin ata deklaruan se kishin lidhur një marrëveshje me një vend evropian, pa specifikuar se për cilin vend bëhet fjalë.
Ministri i Punëve të Brendshme Ivica Daçiq demonstroi përdorimin e pajisjes akustike me rreze të gjatë (LRAD) të tipit 450XL dhe 100X, të njohur edhe si “top zëri”, Beograd, 19 mars 2025.
Çfarë do të thoshte prokurimi nga Izraeli për Ushtrinë Serbe?
Bashkëpunimi strategjik me kompaninë Elbit mund të përmirësojë në mënyrë drastike sigurinë kombëtare të Serbisë, vlerëson për RSE Nikola Lunić, një ish-diplomat, sot konsulent në fushën e gjeopolitikës dhe sigurisë nga Beogradi.
Siç shpjegon ai, kjo ndodh kryesisht nëpërmjet modernizimit të sistemit të mbrojtjes, aplikimit operativ të elektronikës së sofistikuar dhe përmirësimit të nivelit të prodhimit të industrisë vendase të mbrojtjes.
“Ky lloj bashkëpunimi me një nga kompanitë më të rëndësishme në fushën e teknologjisë së mbrojtjes në nivel global mund ta pozicionojë vendin tonë si një nga vendet më moderne ushtarakisht në rajon me aftësi mbrojtëse të përmirësuara ndjeshëm dhe zhvillim të qëndrueshëm të Industrisë Serbe të Mbrojtjes”, thotë Lunić.
Ai shton se kontrata lë të kuptohet transferimi i zgjidhjeve teknologjike dhe prodhimi i mundshëm në Serbi.
“Megjithatë, pavarësisht të gjitha përfitimeve në aspektin e mbrojtjes ushtarake, bashkëpunimi me Izraelin duhet të vlerësohet edhe në një kontekst ekonomiko-ekonomik, tekniko-teknologjik, social-zhvillues, si dhe etik”, përfundon ai, informon REL.