Bashkësitë fetare janë në prag të hyrjes në sistemin arsimor në Maqedoni. Qeveria miratoi tekstin e zgjidhjes ligjore për arsimin e mesëm të bashkësive fetare, e cila i jep Seminarit Teologjik Ortodoks Maqedonas “Shën Klimenti i Ohrit” dhe Medresesë së Shkollës së Mesme Islame “Isa Beg” mundësinë për t’u futur në sistemin arsimor dhe për t’u njohur diplomat e tyre.
“Shkolla Teologjike Ortodokse dhe Shkolla e Mesme Islame do të ofrojnë arsim të mesëm në fushën e ortodoksizmit, domethënë fesë dhe teologjisë islame. Shkolla Teologjike Ortodokse dhe Shkolla e Mesme Islame kanë autoritetin të lëshojnë diploma, certifikata dhe dokumente të tjera publike për arsimin e mesëm fetar të përfunduar në mënyrën dhe sipas kushteve të përcaktuara nga statuti i institucionit për arsimin e mesëm të bashkësive fetare”, thuhet në nenet 3 dhe 4 të ligjit për institucionet e arsimit të mesëm të bashkësive fetare, i cili u postua në ENER në fillim të qershorit, shkruan DW.
“Ditë historike” për VLEN-in
Partneri i koalicionit në qeveri – VLEN, vlerësoi se kjo ishte një “ditë historike për arsimin dhe për besimtarët në vend”. “Ky është një hap jashtëzakonisht i rëndësishëm që më në fund zgjidh çështjen e gjatë dhe të ndjeshme për nxënësit e shkollave fetare në Maqedoninë e Veriut, dhe veçanërisht për nxënësit e medresesë “Isa Beg”, thotë Vredi.
Ky ligj lejon që diplomat nga Medreseja Isa Beg dhe shkolla të tjera fetare të njihen dhe të jenë plotësisht të barabarta me ato të çdo shkolle tjetër të mesme në vend. Me këtë ligj, nxënësit e kësaj shkolle do të kenë një arsim të mesëm të lartë, të plotësuar me lëndë fetare, ndërsa në fund të arsimit të tyre do të japin provimin e maturës shtetërore, në mënyrë që të mund të regjistrohen në çdo fakultet publik dhe privat në vend dhe jashtë vendit.
Kontradiktat publike
Kjo çështje ka shkaktuar një sërë polemikash vitet e fundit. Rrjeti për Mbrojtjen nga Diskriminimi reagoi duke thënë se projektligji është jokushtetues, ligjërisht i papajtueshëm dhe një përpjekje e rrezikshme për të minuar karakterin laik të shtetit. Ata kërkuan dorëheqjen e tij të menjëhershme dhe i bënë thirrje qeverisë t’i përmbahet parimit kushtetues të sekularizmit.
Zgjidhja ligjore u miratua pasi Gjykata Kushtetuese, më 30 prill të këtij viti, e anuloi vendimin për dhënien e miratimit për themelimin e Shkollës së Mesme Private “Medreseja Isa Beg” në Kondovë, i cili u miratua nga Qeveria më 26 mars 2024. Gjykata vendosi që vendimi i Qeverisë ishte i paligjshëm dhe jokushtetues, sepse Qeveria kishte dhënë pëlqimin e saj, përkatësisht i kishte lejuar Bashkësisë Fetare Islame IVZ të jetë themeluese e një shkolle të mesme – gjimnaz. Sipas Gjykatës Kushtetuese, kjo është në shkelje të Nenit 7 të Ligjit për Arsimin e Mesëm, i cili ndalon organizimin dhe aktivitetin fetar dhe shfaqjen e simboleve fetare në shkollat e mesme.
Sipas Amendamentit VII të Kushtetutës, bashkësitë fetare mund të krijojnë vetëm shkolla fetare në të cilat mësohet edukimi fetar, domethënë predikohet dhe studiohet një fe specifike./ Gazeta FAKTI