Banka e Zhvillimit njoftoi dje se pagoi transhin e katërt në shumën prej 34.1 milionë eurosh në bankat lokale për 114 projekte të miratuara të kompanive vendase nga e ashtuquajtura Kredi Hungareze. Me këtë transh, Banka e Zhvillimit arriti pagesën e një totali prej 160 milionë eurosh për bankat lokale, pra 64 përqind të 250 milionë eurove të destinuara për mbështetje të biznesit përmes linjave të kreditit për investime dhe zhvillim të 584 projekteve të kompanive vendase.
“Pjesa më e madhe e fondeve në këtë transh është menduar për financimin e 64 projekteve të kompanive të vogla. Sipas strukturës së aktivitetit, pjesa më e madhe e fondeve nga kjo transh është paguar për mbështetjen e kompanive, aktivitetet e të cilave janë kryesisht në fushën e prodhimit, në shumën prej 19.9 milionë eurosh. Struktura e llojit të investimit nga kjo transh është si më poshtë: 36 përqind në ndërtim, 36 përqind në pajisje, 25 përqind në burime të rinovueshme të energjisë dhe 3 përqind investime në mjete transporti. Me këto fonde, mbështeten 3 mikro, 64 kompani të vogla, 29 të mesme dhe 18 kompani të mëdha në vend”, njoftoi banka shtetërore për transhin e katërt të Ministrisë së Financave të Hungarisë për financimin e bizneseve me interes të subvencionuar, i cili do të paguhet nga të gjithë qytetarët, pra nga buxheti, shkruan Faktor.
Më shumë para në Bankën Komerciale dhe NLB banka
Transaksionet “hungareze” të kreditimit të biznesit, të administruara nga bankat komerciale, filluan në fillim të marsit të këtij viti, por kjo është vetëm një pikë uji në oqean, e cila do të krahasohet me rritjen e depozitave këtë vit në bankat private vendase. Kjo mund të konkludohet nga raporti mbi funksionimin e kësaj banke në gjysmën e parë të vitit 2025 të paraqitur në “Bursën e Maqedonisë” si një kompani e listuar në bursë.
Banka e parë me kreditimin më të madh në vitet e fundit, me financim të ofruar nga Banka e Zhvillimit, është Komercijalna Banka, e cila pranon se kredia hungareze ka ndikimin më të madh në rritje. Në gjysmë viti, kreditimi i tillë u rrit nga 23.8 në gati 44 milionë euro. Por ata gjithashtu pranojnë se ky financim është vetëm një pjesë e vogël e kreditimit total për popullsinë dhe familjet dhe se është pranuar me kërkesë të shtetit, edhe pse banka nuk kishte të gjitha të dhënat e nevojshme përkatëse.
“Detyrimet e kredisë arrijnë në 2,679.2 milionë denarë dhe krahasuar me dhjetorin 2024, ato janë rritur me 83.9 mijë si rezultat i efektit neto të tërheqjeve të reja dhe kësteve të shlyera nga linjat e kredisë. Në periudhën raportuese, u tërhoqën fonde nga linjat e kredisë: RBSM Transhi 1, 2 dhe 3 i kredisë hungareze të destinuar për kompanitë, linja e kredisë GEFF III për BERZH (linja e kredisë për efikasitet energjetik në familje), linja e kredisë GFF (Struktura e Financimit të Gjelbër) për BERZH për financimin e projekteve që mundësojnë investime në ndërmarrjet e vogla dhe të mesme në teknologji të lartë dhe shërbime që mbështesin ekonominë e gjelbër në vend, linja e kredisë për Fondin e Zbritjes së Kredisë Bujqësore – IFAD 2 dhe linja për dixhitalizim, efikasitet energjetik dhe burime të rinovueshme të energjisë (DIG/EE/OIE) përmes RBSM u arrit me 166.7 përqind, pavarësisht rritjes së konsiderueshme të detyrimeve të kredisë, ato vazhdojnë të kenë një pjesëmarrje minimale prej 1.7% në totalin e detyrimeve të Bankës. Tejkalimi i konsiderueshëm i planit është për shkak të tërheqjeve për kredinë hungareze, të cilat nuk ishin përfshirë në parashikimet e planit, pasi “të dhënat përkatëse nga institucioni kompetent nuk ishin të disponueshme gjatë periudhës së përgatitjes së të njëjtit”, thuhet në komentin e Bankës Komerciale, transmewton Faktor.
Mund të konkludohet se në vendin e dytë është NLB Bank, e cila administron në mënyrë aktive kredi hungareze. Detyrimet për kredi “ndaj një banke tjetër” u rritën nga rreth 37 milionë në 52 milionë euro në gjysmë viti.
“Që nga 30 qershori 2025 (krahasuar me 31 dhjetor 2024), Banka regjistroi një rritje prej 30% të huamarrjeve kreditore për shkak të tërheqjes së fondeve bazuar në Marrëveshjen e Linjës së Kredisë midis Bankës së Zhvillimit të Republikës së Maqedonisë së Jugut dhe NLB Banka Shkup, të destinuara për financimin e përdoruesve fundorë”, njoftoi NLB Banka, e cila njoftoi se baza e depozitave do të rritet me 242 milionë euro në një vit.
Kompanitë mbeten të panjohur për publikun
Në Stopanska banka, situata nuk do të ndryshojë për gjashtë muajt e parë të vitit 2025, dhe është njoftuar se “Obligimet për kredi ndaj bankave të tjera” janë ulur me 4 përqind.
“Detyrimet e kredisë në raport me 31.12.2024 shënuan një rritje prej 122%, kryesisht si rezultat i rritjes së detyrimeve në bazë të linjës së kredisë për financimin e investimeve dhe zhvillimin e kompanive tregtare private nga Banka e Zhvillimit të Republikës së Maqedonisë së Veriut”, njoftoi TTK.
Nga bankat e vogla të listuara në bursë, TTK Banka ka një tendencë të tërheqë burime financiare nga Razvojna banka nga 1.05 në 2.33 milionë euro që nga aktivizimi i kredisë hungareze.
UNI Bank njoftoi se kishte tërhequr kredi nga bankat e tjera, por nuk tha nëse ishte për kredinë hungareze nga Banka e Zhvillimit apo nga Ministria e Financave. Marrja e kredive nga bankat e tjera për të fituar kredi në fund të krizës u ul nga 10 në rreth 15.5 milionë euro.
Detyrimet e kredisë që nga tremujori i dytë i vitit 2025 janë rritur me 57.3% krahasuar me 31.12.2024, si rezultat i mbledhjes së burimeve të reja të fondeve bazuar në linjën e kredisë së miratuar, të raportuar nga UNI Bank.
Të dhënat për përdorimin e mundshëm të kredisë hungareze nuk mund të nxirren nga bankat e tjera të mëdha, si Shparkase dhe Halk banka, sepse ato nuk janë të detyruara të paraqesin raporte gjysmëvjetore në bursë.
Ndërkohë, agjencia kërkon që emrat e kompanive që përdorin financim të favorshëm nga kredia hungareze me interes të subvencionuar nga shteti të bëhen publike, por për momentin mbetet sekret tregtar./GazetaFAKTI