Zgjedhjet në rajon kanë shërbyer prej kohësh si terren pjellor për aktorët antidemokratikë që kryejnë fushata dezinformimi. Hapësira e informacionit ka të ngjarë të jetë e mbushur me narrativa që e portretizojnë demokracinë si një model të dështuar dhe përforcojnë fuqinë e butë të huaj që mbështet kandidatët politikë të favorizuar. Në Maqedoninë e Veriut, mediat dhe politikanët e ndikuar nga fuqia e butë serbe mund t’i portretizojnë aktorët politikë shqiptarë si përfaqësues të huaj.
Dezinformimi është një sfidë e vazhdueshme në Ballkanin Perëndimor, pasi fushatat e dëmshme shpesh synojnë ngjarje kyçe me qëllim thellimin e përçarjeve, minimin e besimit në institucionet demokratike dhe lëkundjen e mbështetjes për integrimin euroatlantik. Në botimin e fundit të buletinit mujor “Disinfo Radar: Watch and Warn”, ne nxjerrim në pah disa nga ngjarjet kryesore të pritura që ka të ngjarë të përdoren për të përhapur dezinformimin në Ballkanin Perëndimor, shkruan “Vërtetëmatës”.
Fushatat e pritura të dezinformimit
Rajoni – Fushatat e dezinformimit të pritura: Ballkani Perëndimor po hyn në një sezon të ngarkuar politikisht, me procese zgjedhore të planifikuara për këtë vjeshtë në Maqedoninë e Veriut, Kosovë dhe entitetin Republika Srpska në Bosnjë dhe Hercegovinë – ndërsa thirrjet në rritje për zgjedhje të parakohshme në Serbi shtojnë pasiguri të mëtejshme. Zgjedhjet në rajon kanë shërbyer prej kohësh si terren pjellor për aktorët antidemokratikë që kryejnë fushata dezinformimi. Hapësira e informacionit ka të ngjarë të jetë e mbushur me narrativa që e portretizojnë demokracinë si një model të dështuar dhe përforcojnë fuqinë e butë të huaj që mbështet kandidatët politikë të favorizuar. Ndikimi i medias serbe pritet të luajë një rol strategjik në formësimin e perceptimeve të proceseve zgjedhore të vitit 2025, duke reflektuar gjithashtu tensionet politike të brendshme.
Në Kosovë, zgjedhjet e ardhshme lokale rrezikojnë të rindezin tensionet në veri, me mediat e lidhura me Serbinë që ka të ngjarë ta portretizojnë procesin si të dominuar nga interesat nacionaliste shqiptare. Në Republikën Srpska, zgjedhjet e parakohshme presidenciale dhe referendumi i ardhshëm mund të paraqiten si dëshmi të tejkalimit perëndimor, duke paraqitur largimin e Milorad Dodikut dhe vendimet gjyqësore përkatëse si sulme ndaj identitetit serb, duke rritur kërcënimet për shkëputje. Në Maqedoninë e Veriut, mediat dhe politikanët e ndikuar nga fuqia e butë serbe mund t’i portretizojnë aktorët politikë shqiptarë si përfaqësues të huaj.
Shqipëria – Fushatat polarizuese të dezinformimit pritet të minojnë lirinë e shtypit dhe besimin në media. Bastisja e policisë në Focus Media Group më 24 gusht tërhoqi vëmendje të konsiderueshme publike në Shqipëri, duke e bërë lirinë e shtypit një temë të mundshme të përpjekjeve të ardhshme të dezinformimit. Narrativat e ndryshme që rrethojnë incidentin mund të bëhen një pikë debati të vazhdueshëm dhe të kontribuojnë në rritjen e polarizimit shoqëror.
Bosnja dhe Hercegovina – Ndeshja e futbollit BiH-Izrael si një buton i nxehtë për helikat e dezinformimit. Ndeshja e ardhshme e futbollit midis Bosnjës dhe Hercegovinës dhe Izraelit, e planifikuar për në Mostar më 5 shtator, ka shumë të ngjarë të përdoret për ta lidhur atë me gjeopolitikën rajonale. Narrativat që i portretizojnë boshnjakët si mbështetës të Hamasit mund të priten të dalin nga mediat e Republikës Srpska dhe partnerët ndërkombëtarë të lidhur, duke i portretizuar institucionet shtetërore boshnjake dhe boshnjakët si një popull si kërcënime sigurie të padenjë për integrimin euroatlantik.
Kosova – Dezinformimi rreth ngërçit të vazhdueshëm institucional ka të ngjarë të rrezikojë stabilitetin e vendit dhe aspiratat euroatlantike. Bllokimi institucional i vazhdueshëm që lidhet me formimin e një qeverie të re, vendimi i Presidentes Vjosa Osmani për t’i dhënë ose mohuar mandatin udhëheqësit të shumicës parlamentare Albin Kurti, pritet të përdoret si armë përmes narrativave dezinformuese që gërryejnë besimin në institucione dhe proceset demokratike brenda sistemit.
Mali i Zi – Dezinformimi rreth ligjeve të protestave dhe mbikëqyrjes rrezikon të minojë besimin në demokraci dhe rrugën euroatlantike. Përpjekja e qeverisë malazeze për të miratuar ligje kufizuese mbi protestat dhe mbikëqyrjen – të cilat u tërhoqën pasi shkaktuan një reagim të ashpër nga shoqëria civile, opozita dhe aktorët ndërkombëtarë – megjithatë ka hapur hapësirë për dezinformim në të ardhmen.
Maqedonia e Veriut – Incidentet dhe dezinformimi që ekzagjerojnë tensionet etnike pritet të intensifikohen përpara zgjedhjeve lokale të vjeshtës. Zgjedhjet lokale në Maqedoninë e Veriut, të planifikuara për 19 tetor dhe 2 nëntor, do të zhvillohen në një sfond tensionesh të larta etnike, të nxitura tashmë nga një kombinim i dezinformimit, manipulimit të medias dhe gjuhës së urrejtjes. Politikanët, media dhe rrjetet sociale po i portretizojnë në mënyrë selektive incidentet e fundit në një ndeshje basketbolli dhe dy ndeshje futbolli si kërcënime etnike, duke polarizuar shoqërinë dhe duke përgatitur hapësirën e informacionit për manipulime të mëtejshme.
Serbia – Narrativat anti-perëndimore dhe anti-evropiane pritet të ndikojnë në diskursin publik pas takimit Trump-Putin. Pas takimit Trump-Putin në Alaska, mediat serbe, të cilat janë të lidhura me narrativat pro-ruse, pritet të intensifikojnë portretizimet e Vladimir Putinit si një paqebërës global dhe Donald Trump si një udhëheqës që është simpatik ndaj interesave ruse. Këto narrativa rrezikojnë të nxisin ndjenjat anti-perëndimore dhe të thellojnë më tej kornizat e dezinformimit që i portretizojnë BE-në dhe NATO-n si të fragmentuara, hipokrite ose destabilizuese. Mediat pro-Kremlinit ka të ngjarë t’i portretizojnë negociatat si provë se Rusia, jo Perëndimi, është garantuesi i paqes dhe stabilitetit, duke injoruar të drejtën ndërkombëtare dhe rolin e Ukrainës në këtë proces, shkruan “Vërtetëmatës”.