Po e risjellim këtë intervistë të Adem Demaçit realizuar nga gazetarja Dijana Toska më 15 nëntor 1999 në RTK, sot kur personaliteti i tij riaktualizohet sërish dhe merr një dimension të ri në rrafshin e argumentimeve mbi rolin e tij në lëvizjen politike-ushtarke të viteve 1998/99, sidomos pas dëshmive të James Rubinit në Tribunali e Hagës, me ç’rast emri i Demaçit u përdor si ‘mburojë’ e një procesi nëpër të cilën kalonte Kosova e atyre viteve, por edhe si ‘adresë’ ku u shkarkuan shumë përgjegjësi të karakterit ushtarako-politik.
Në hyrje të emsionit, gazetarja kishte bërë një prezantim të biografisë jetësore dhe profolit krijues të Demaçit, duke theksuar se ” Adem Demaçi është personalitet i njohur i jetës politike dhe publike të Kosovës. Deri në fillim të këtij dhjetëvjetëshi një emër i anatemuar në Kosovë, por i idealizuar nga brezat revolucionare shqiptare. Personaliteti i cili para gjyqeve që e mbajtën në burg afro 28 vjet tha hapur: se angazhohet për bashkimin e Kosovës me Shqipërinë. Një prej prozatorëve të parë të Kosovës, romani i të cilit ” Gjarpijt e Gjakut ” u lexua fshehurazi, nga qindra mijëra të rinjë. Fitues i çmimit – ‘Saharov’ për fjalën dhe mendimin e lirë, pas daljes nga burgu. Pinjoll i mbrojtjes së të drejtave të njeriut në Kosovë. Një kohë Kryetar i Partisë Parlamentare të Kosovës, kurse pas shfaqjes publike të UÇK-së, merr përgjegjësinë që të bëhet përfaqësues politik i sajë. Me 21 prill të vitit 1990 në ditarin e TVP-së redaktorët që dhanë lajmin se Adem Demaçi u lirua nga burgu, u ndëshkuan. Ndërkaç sonte ai është mysafir i RTK-së”, nënvizonte gazetarja dhe autorja e kësaj interviste, Dijana Toska.
z.Demaçi mirëseerdhët në studion tonë dhe si e ndjeni veten për herë të parë mysafir i TVK-ës.
A.Demaçi: falemnderit që kam nderin të ballafaqohem me publikun tonë dhe ju falemnderit që ju ka ra ndërmend të më thirni.
Jeni për herë të parë në RTK?
A.Demaçi: Po, për herë të parë, kam qenë në TV e Tiranës, Ljubljanës, Beogradit e të Kosovës më së fundi.
z.Demaçi, ti njoftojmë shikuesit tanë se emisioni është i drejtëpërdrejtë se mund të paraqiten në telefonin tonë kujdestar dhe të parashtrojnë pyetjet e tyre, për çka keni deklaruar se jeni i gatshëm të përgjigjeni. Megjithëse,deri tash kan arritur mjaftë pyetje. Shihet se ky emision ka zgjuar interesim të madh.
A mund të fillojmë?
z.Demaçi, ishit kategorik që Kosova mos të marë pjesë në konferencën e Rambujes. Nga kjo distancë kohore mbeteni pranë atij qëndrimi, apo e keni ndryshuar mendimin?
A.Demaçi: Po unë për atë kohë kam qenë kundër, sepse ajo çka ofrohej në atë letër të cilën ne e morrëm në Shkup,nga z.Kuk ajo ishte një diçka që kufizohej me autonomi shumë të cunguar, me të drejta shumë të vogla të shqiptarëve , me të drejta shumë të mëdha terorizuese,12 mijë ushtarë serb, sipas asaj marëveshje duhet të mbeteshin në Kosovë, 5 kilometra shqiptarët nuk do të guxonin t’i afroheshin kufirit të vet, 3-4 mijë policë duhet të mbeteshin në Kosovë, doganat do t’i kishte në duar të veta Sërbija. Me fjalë të tjera do t’a pranonim apriori suverenitetin e Serbisë, e të Jugosllavisë, ishte pra diçka e pa pranueshme. Prandaj jam përpjekur që të mos e nënshkruajnë shqiptarët, dhe vetë jam distancuar, kohën e duhur nga ajo.
Do të thotë këtë qëndrim mbani edhe sot.
A.Demaçi: Sot, ka ndryshuar situata për fat, sepse Serbisë zoti ja mbylli sytë, nuk e pranoi ate, prandaj sot jemi në situta më të volitshme, edhepse çmimin që paguam është shumë i lartë, edhepse popujt tjerë kanë paguar, çmime edhe 10 fish më të larta se ne, 20 mijë viktima, 20 mijë dëshmorë që kemi dhënë ne për këtë situatë që t’a shkëpusim lakun nga qafa, janë me të vërtetë shumë. Mirëpo, tash jemi në një situatë tjetër kur nuk ka më ushtarë serb këtu, nuk ka policë, kufiri është i hapur në të gjitha anët për të hyrë e dalë kosovarët, dhe problemi kosovar sot shtrohet pak më ndryshe se sa shtrohej në Rambuje etj. Kështuqë pozicionimi im tash është jo refuzues, por pozicionim i njeriut i cili mundohet të vazhdojë këtu nga ky realitet i ri që ekziston këtu.
Z. Demaçi, nuk janë të paktë ata që konsiderojnë se ju patët ndikim të madh që nënshkrimi i dokumentit të Rambujes për Kosovën, të shtyhet për tri javë, duke u mundësuar kështu forcave të armatosura serbe, t’a shtojnë dukshëm prezencën e tyre në Kosovë. Mundë të na sqaroni se çka ndodhi në të vërtetë?
A.Demaçi: E vërteta është kështu: këta djelmoshat tonë që shkuan atje, faktikisht u shprehën të gatshëm të nënshkruajnë marëveshjen. Edhe sikur serbët të ishin të gatshëm ajo do të nënshkruhej, me pretekst se gjoja do të vinë e do të konsultohen me popullin, që ishte punë apsurde, qesharake se në katër anët bëhej luftë dhe nuk kishte kurfarë mundësie të konsultohen, tek e fundit e morën mandatin për të shkuar atje. Halli ishte diku tjetër, faktorët ndërkombëtarë e përdorën si pretekst , amerikanët dhe evropianët, për ti dhënë afat Serbisë që ta pranon atë marëveshje. Vetëm atëherë kur u bindën se Serbija nuk do ta nënshkrun marëveshjen, atëherë u pa se çka ndodhi. Shkaku i pritjes së Serbisë, përndryshe trupa sërbe ka pasë jo vetëm vjet, parëvjet, trupa serbe ka pasë me 10 mijëra. Kështu që persona të painformuar mundë ta shtrojnë kështu këtë problem, siç e shtruat ju pyetjen, unë nuk jam kundër të gjitha pyetjeve, por mendoj se është apsurde kjo të lidhet me emrin e Ademit si fajtor që erdhën trupat serbe në Kosovë, të cilat në të vërtetë ekzistonin këtu.
Përkundrazi forcat ndërkombëtarë, mendojnë dhe vlerësim i tyre është se brenda këtyre 3 javëve, forcat serbe me të madhe u koncentruan dhe përforcuan në Kosovë, z. Demaçi?
A.Demaçi: Forcat ndërkombëtare mendojnë ashtu, por ato duhet ta dinë edhe një punë që serbët ishin në Kosovë, tash 10 vjet edhe, serbët kanë pasë kohë që të vinë deri në momentin e bombardimeve. Këto që thoni ju, përforcime janë vetëm një arsyetim.
Po, atëherë ku është esenca, pse u shty afati, pse u kërkuan tri javë?
A.Demaçi: Vetëm për ti lënë afat, mundësi faktorit ndërkombëtarë që ti bënte trysni Serbisë për ta nënshkru marëveshjen e Rambujesë. Ai afat u shfrytëzua për 100 trysni, takime të ndryshme, shkuarja e Hollbrukut në Beograd, e kështu me radhë, krejt ajo kohë ishte kohë e trysnive të mëdha që i bëhej regjimit serb, sepse siç e dini Evropa e të tjerët, mateshin dhe nuk dëshironin që të hynin në konflikt me Serbinë, sepse do të krijohej një situatë shumë e volitshme për ta, nëse Serbija do të lejonte që forcat të hyn pa kurçfarë lufte dhe kjo do të ishte një tragjedi e re për shqiptarët. Zoti deshi ndryshe, prandaj duhet të jemi të lumtur.
Pikërisht me Rambujen lidhet edhe dorëheqja e juaj nga përgjegjësia e përfaqësuesit politik të UÇK-së. Pse e bëtë një tërheqje të tillë atëherë, a janë këto shkaqet që i përmendët ?
A.Demaçi: Shkaku është se ajo marëveshje siç thashë nuk ka qenë e volitshme për shqiptarët, ka qenë e sajuar në atë mënyrë që Serbisë i bëheshin lëshime të tepruara, të padrejta dhe unë nuk desha si njeri ta marë përgjegjësinë për një situatë të tillë. Merni me mend si do të dukej sot Kosova me 12 mijë ushtarë serb, me 3- 4 mijë polic dhe me një situatë që nuk do të mundeshim ti afroheshim kufirit tonë.
Mirë, këtë argument a e kishte parasysh delegacioni ynë që ishte në Rambuje?
A.Demaçi: Po, këto argumente i ka pasur, unë kam biseduar me ta, në mal, kemi përkthyer letrat e Kukut unë e Albini, e kam spjeguar situatën tërësisht.
Mirë, po cila ishte përgjigjja e tyre.
A.Demaçi: Mundësija që ti kundërviheshin asaj trysnije të madhe që bëhej nga Evropa ishte shumë e vogël, dhe nga të gjithë ata mbeta vetëm unë dhe zyrja ime në Prishtinë, i qëndruam asaj trysnije.
Në Rambuje u arrit marëveshja edhe për krijimin e Qeverisë së unitetit kombëtarë të Kosovës. Si e vleresoni ju një akt të tillë?
A.Demaçi: Unë nuk e kam vlerësuar mirë një akt të tillë. Fatkeqësisht ashtu edhe po del ngase, nga ajo qeveri që u krijua në kushte të veçanta, në kohë të panevojshme me qëllime jo sipas vlerësimeve të mija dhe tash sa muaj nuk po funksionon ajo qeveri, d.m.th. ishte gabim në konceptimin , formimin e asaj qeverije në atë kohë, në atë ambijent në atë mënyrë.
Megjithkëte, kjo qeveri e Thaçit po funksionon, LDK- ja nuk po mer pjesë në të. Si e komentoni ju këtë.
A.Demaçi: Dhashtë zoti të jetë si thoni ju, po ajo nuk po shoh se po funksionon, në Kosovë nuk po lëviz asgjë, po funksionon kjo qeveri vetëm sa për ta mbushur këtë vakuum. Përndryshe, as z. Kushner nuk e pranon, as të jashtmit nuk e pranojnë, as kjo qeveri nuk ka mjete me të cilat do të punojë, kjo qeveri nuk mundë ti ekzekutojë vendimet e veta, as s’mundë të marë ndonjë vendim pa lejen e Kushnerit. Faktikisht, z.Kushner me rezolutën 1244 të KS të KB e ka pushtetin këtu. Këta tanët bëjnë një lojë, ja kinse qeveri ka, por kjo është një lojë sikur nga kallashi të mundohesh të bëjshë pite.Sikur në kohën e Rugovës, kur me laps mundoheshte të bën pite e cila nuk hahej. Mendojnë se janë qeveri por, nuk ka qeveri. Do të isha shumë i kënaqur sikur të ishte ndryshe.
Sipas jush, tani legjitimitet ka vetëm, z. Kushner, as qeveria e Thaqit e as e Bukoshit ?
A:Demaçi: Për mua legjitimë është Kushneri me rezolutën e tij, me pushtetin dhe vendimet e tijë. Këta të tjerët janë dhe vetëm mundë të jenë, nëpunës, këshilltarë, njerëz të cilët mundë ti ndihmojnë Kushnerit, sikurse që të gjithë shqiptarët që duhet ti ndihmojnë, sepse është legjitime dhe sepse e ka forcën ushtarake, e ka forcën politike, policore, financiare i ka të gjitha ato që e bëjnë një pushtet legjitim.
z.Demaçi, njerëzit e rëndomtë pyesin, çfarë tragjedije më e madhe mundë ti ndodh një populli siç i ndodhi popullit të Kosovës, për ta bashkuar parinë e tijë politike. I shpjegoni ju mosëmarëveshjet në jetën tonë politike, si rezultat i pluralizmit apo ato i kanë rrënjët në mentalitetin bajraktarist në luftën për pushtet?
A.Demaçi: Po, nga të gjitha ka nga pak. Unë mendoj se populli ynë ka qenë 2000 vjet i robëruar, dy mijë vjet me lak në qafë, dy mijë vjet nuk ka pasë mundësi të ngopet me oksigjen.Unë mendoj se këto 4 muaj, populli ka filluar të lëviz pak nga ai mendimi shumë i ulët politik. Me bashkimin e popullit, me krijimin e kritereve të nevojshme për të vlerësuar aftësinë, vlerën e një individi i cili duhet të përzihet në politikë, me këte do të filloj të ecë puna deri tash ashtu si thamë deri tash naj kanë rënuar të gjitha vlerat, kriteret, prandaj edhe jemi në këtë situatë që kujdo që t’i thuash a do të bëhesh kryetar a je i zoti, thotë jam i zoti të bëhem kryetar dhe bëhet pa diskutim. Kjo ndodhë sepse as të tjerët nuk kanë kriter për të vlerësuar, as ai nuk ka kriter për ta vlerësuar vetëvehten dhe për ta gjetë veten në kohë e hapësirë ashtu siç duhet.
Shqiptarët nuk e kanë zgjidhur çështjen e kompetencës së atyre që janë në pushtet
Po ku është populli, ku është intelegjencia shqiptare të reagon, të propozohen kandidatë të mirëfilltë, z.Demaçi?
A.Demaçi: Intelegjencia si mazë e popullit ka qenë viktimë mijëvjeçare, edhe ajo nuk ka pasë të dalë ndryshe. Më duhet të konstatojë gjithashtu se edhe intelegjencia jonë nuk ka qenë e aftë ta luaj rolin që na ka shtruar historija, bashkë me popull. Por, nuk kanë faj se fajin e kanë robëruesit, mirëpo ne e kemi për detyrë që nëse duam të dalim nga kjo situatë,duhet të konstatojmë se faji qëndron te një pjesë e intelegjencisë që është shkolluar jashtë me frymëzime të mbrapshta, ka dalë me shumë zbrazëti, dhe kur ka ardhë puna që ta rahë pyka me pykën, nuk ka qenë e zoja që ta luan rolin e vet. Një intelegjenci,10% e cila është zhvilluar dhe ka përparuar në bazë të dialektikës, talentit të jashtëzakonshëm ka qenë e pamjaftueshme në krahasim me 90 % të intelegjencisë e cila ka qenë e pa zoja me defekte dhe e gatshme ti shërbejë kush do që do të ishte në pushtet. Dhe ajo intelegjenci me mangësi të shumëta , mirëpo shumë mirë e organizuar, sepse duke ditur mangësit e veta, ata dinë edhe të organizohen dhe ti qesin në margjina të gjithë ata,10% të cilët nuk shtyhen, sepse natyra e atyre njerëzve të cilët kanë besim në vetvete dhe janë të zot është që të mos shtyhen, krijohet një situatë e cila vijnë dhe i mbushin vakuumet si gjithmonë, pikërisht ata të cilët më së paku kanë zotësi. Në këtë situatë jo vetëm që shqiptarët janë, por edhe popujt tjerë të cilët ende nuk e kanë zgjidhur çështjen e kompetencës dhe zotësisë së atyre që janë në pushtet . Shikoni botën arabe, afrikane, në Azi, gjithkund ka vlime vetëm për shkak se në pushtet pas shkuarjes së imperijalistëve të okupatorëve tjerë,të gjitha ngjyrave nga ato vende, ata kanë mbetur pa një intelegjenci kompetente që do ti drejtonte popujt e tyre.
A mendoni se në Kosovë sakrifikohen interesat supreme, nga barikadimet e grupeve të interesit në luftë për pushtet?
A.Demaçi: Po kryesisht edhe unë mendoj kështu.Interesi personal, qitet para interesit të përgjithshëm, gjithnjë duke e fshehur në të vërtetë, po them edhe një herë ngritja e pamjaftueshme, e kritereve dhe vlerësimit është një kaos të cilin na e ka lënë trashigim robërija.
Çka duhet bërë, si duhet të organizohemi z.Demaçi, për ta tejkaluar këtë situatë?
A.Demaçi: Po, së pari ne duhet ta pranojmë,Evropën dhe botën si na duan ata.
z.Demaçi Evropën tani e kemi këtu?
A.Demaçi: Evropa,është këtu dhe shumë mirë që është këtu, për fat. Ne shqiptarët duhet ta kuptojmë këtë shansë që na e ka dhënë historija. Sikur, evropianët, amerikanët e miqtë tanë të tjerë të mos ishin këtu, unë kam frigë se ne do të kishim probleme shumë më të mëdha mes veti, edhe rreth pushtetit. Pikërisht prania e këtyre forcave këtu, e bën të pamundur që të vijë në shprehje që të marë flakë ajo lufta për pushtet e cila tek e fundit është legjitime. Mirëpo, me që jemi të prapambetur në çdo pikëpamje, ajo luftë do të tejkalonte interesat kombëtare, suazat e lejuara të luftës për pushtet. Ne na ka ndodhur disa herë që në Shqipërinë e dashur, lufta për pushtet të zhvillohet në mënyrë të palejuar, e cila e shkatëron Shqipërinë pë të ardhur në pushtet njëherë njeni pastaj tjetri. Kështuqë do të ishim edhe ne në këtë situatë, ndoshta në një version edhe më të keq,sepse Serbinë e kemi afër dhe do të mundë të vepronte,edhe më shumë, sikur të mos ishin këtu forcat e mëdha.D.m.th.këto forca që na erdhën me ndihmën e zotit, në saje të luftës dhe viktimave të shumëta që dhanë shqiptarët dhe gjakun që derdhën, e detyruan botën që të mos mundë t’i mbyllte sytë para masakrave dhe tragjedive të mëdha të cilat i ushtronte pushtuesi. Prandaj, shqiptarët duhet ta shfrytëzojnë këtë situatë,duhet të përpiqen që modelet që na preferon bota,sigurisht duke e marë krejt ate që është pozitive, duke filluar nga rrënjët tona kombëtare,nga baza e krejt këto ti shartojmë në të gjitha ato që ka aritur bota e civilizuar sot.Përndryshe do të na shkojnë në huq të gjitha ato sakrifica shumë të mëdha që kemi përjetuar qe 2000 vjet. Prandaj, duhet të jemi të kuptueshëm, tolerant të marim krejt ate çka është e mundur,sa më shpejt nga bota. Dhe sipas modeleve dhe standardeve të tyre, të ndërtojmë institucionet tona, pa ngjyrime e ndikime ideologjike politike, partiake. Në mënyrë që ti ndërtojmë themelet e një shoqërije të lirë,sipas standardeve evropiane. E pastaj, mundë të shtyhemi në politikë e të themi a e duam Ademin apo jo. Nëqoftëse do të fillojmë ndryshe,nëse do të insistohet që së pari të vihet pushteti sikur po e shoh.
z.Demaçi, me që po flasim për pushtet , propozoj që të shohim një anketë të zhvilluar me qytetarë pikërisht në çështjen e unitetit dhe të ndasive në skenën politike të Kosovës.
ANKETA
Me një fjalë qytetarët kërkojnë unitet të faktorit politik shqiptarë, z.Demaçi?
A.Demaçi: Shihet që populli nuk është i kënaqur me sjelljet e liderëve të saj, përkatësisht me unitetin. Ata mendojnë se uniteti mundë të arihet me një shkop magjik. Ai duhet të arihet dalëngadal, shkallë-shkallë,pak nga pak me këmbëngulje të madhe .
Së pari shqiptarët duhet të ngopen mirë me punë, bukë, pije, harna, 2000 vjet i kanë munguar këto. Atëherë ai do të filloj të mendoj qartë, populli do të na bëhet unik, sepse këto ndasi të shumëta të partive, janë në një mënyrë edhe shprehje e ndarjes së popullit, sepse ne ende popullin nuk e kemi siç duhet të shtresuar, ajo është një masë amorfe, me grupe-grupe ….fisnore, akrabarllëqe, fisni, jarani, miqësi, lokalizme etj. Ato që ka bërë pushtuesi për 2000 vjet që na ka lënë në trashigimi. Ai është populli ynë sot, këto janë pasojat e pushtuesve të ndryshëm,e robëris së gjatë që e pllakosi popullin tonë. Kjo duhet dhe do të arihet shumë shpejt nëse do të startojmë drejtë, nëse do të nisemi së pari nga politika e pastaj nga ndërtimi dhe rindërtimi i themeleve të vërteta të shoqërisë, atëherë do të vonohet uniteti politik, sepse këta që pretendojnë pë të ardhur në pushtet, këta një herë shikojnë interesat e karikave. Shumica prej tyre do të jenë jo kompetent, sepse jo kompetenca e tyre është si rrjedhojë e robërisë së gjatë. Dhe të tillët nuk do të dinë t’i ndërtojnë ato themele,sipas standardeve evropiane, por do ti ndërtojnë sipas standardeve të veta. Ata njerëz që do të vijnë me një mandat të caktuar nga zgjedhjet e ndryshme që po planifikohen, ata nuk do të mundë as Kushneri e askush tjetër ti largoj sepse ata do ta kenë mandatin e zgjedhësve të vet. Dhe do të vijnë në situata konfliktuoze, në një situatë pa kry. Prandaj, propozoj njëherë të vehen bazat e shëndosha të forcave sipas standardeve evropiane në të gjitha fushat. E mandej le të mbahen zgjedhjet dhe populli i cili ka pushuar mirë, është pastruar mirë nga ndotjet e robërisë së gjatë, ai do të dijë, sepse deri atëherë do të ndërtohen edhe kriteret e vlerësimit,sipas rezultateve të punës,që ka aritur çdo njeri, këtë do të jetë në gjendje edhe populli ta vlerësojë. Dhe jo sipas asaj kush flet më bukur për veten e vet, kush reklamohet më shumë. Këto duhet të evitohen. Unë nëse ka mundësi e kisha lutur popullin që pikërisht të insistojë, që së pari të vendosen bazat e shëndosha, sipas standardeve botërore e pastaj të zgjedhet kush do të jetë i përshtatshëm pas 3-4 viteve, le të qeverisë. Ndërsa për këtë kohë, le të na krijohet një organizëm që ti ndihmojë si nëpunës besnik të cilët nuk kanë ambicje për pushtet, por të cilët janë të kualifikuar,që kanë shetitur botën,njerëz që nuk janë të uritur për jetë, por që duan ta ndihmojnë popullin e vetë e që dinë, janë të mençëm, të ndershëm të përgaditur për ti ndihmuar z.Kushner,10-15 veta në një qeveri, në emër të një qeverisje të përkohshme, për ta këshilluar. Kështu do ti letohej puna edhe evropës edhe botës edhe Kushnerit do ti ndihmohej, e nuk do të hyhej në ngatëresa të panevojshme, e të parakohshme. Unë e dijë se shoqërija jonë duhet të zhvillohet në formën e shumëpartizmit, sipas standardeve evropiane dhe se një ditë populli duhet ti zgjedhë dhe ti emërojë në pushtet. Por, le të mos ngutemi shpejt ti bëjmë do punë,sepse mundë të futemi në rrugë që nuk ka kthim prapa. Nëse qumështin e bëjmë kos ,kthim më nuk ka , kosin nuk mundë ta bëjmë më qumësht, prandaj duhet të mendojmë mirë, para se ta zgjedhim rrugën që do ta ndjekim.
z.Demaçi, kemi kohë edhe një vit deri në zgjedhje. Kur jemi te mos uniteti. Pikërisht mosuniteti kombëtar solli ngjarjet tragjike të vitit 1977 në Shqipëri. Ju keni shprehur një qëndrim refuzues për udhheqjen shtetërore të Shqipërisë që erdhi në pushtet pas atyre ngjarjeve. Në çfarë argumentesh e bazoni një qëndrim të tillë?
A.Demaçi: Unë mendoj se lufta për pushtet duhet të zhvillohet në mënyrë civilizuese,demokratike,e jo të shfrytëzohet çdo mjet për të ardhë në pushtet. Unë edhe sot nëse dikush do të pretendonte që ta kallte edhe një herë Shqipërinë, le të jenë ata edhe nëna ime apo baba im, unë do të isha kundër, nuk mundemi ne që çdo herë që duam pushtet ta kallim e të fillojmë nga zeroja. Duhet të ekzistojë një masë, kornizë, që nuk guxon të kalohet në luftë për pushtet. Përndryshe do të bëhet xhungël, do ti dhimbsemi tërë botës.Prandaj kam qenë dhe jam edhe sot kundër si këtu si në Shqipëri e gjetiu, nëse ekzistojnë mundësit demokratike që të vihet në pushtet, atëherë të lutem.Tjetër gjë ishte kur Serbija nuk na lejonte që në mënyrë demokratike ta qeverisnim vendin e ta shprehnim vullnetin tonë, atëherë u desht që të derdhet gjaku. Por kur ekzistojnë të gjitha mekanizmat normale, me zgjedhje, me votime, me parlament atëherë, të çohesh të dalish në rrugë e ti shkatërosh institucionet t’ua, në emër të asaj kinse dikush ka punuar pa vend, më është dukur e pavend. Unë nuk dua ta mbrojë askend, por kam dëshirë ta shoh Shqipërinë të zhvilluar e demokratike e të fuqishme që do të na dal krah. E cila asnjëherë nuk po mundë të stabilizohet se gjithmonë dikush po don zgjedhje të reja për të ardhë në pushtet. Duke e mbajtur situatën të dyshimtë, kjo Shqipëri nuk mundë të bëhet asnjëherë shtet siç e dëshirojnë shqiptarët këtu e atje.
Fatkeqësisht Enver Hoxha shtetin e vet e la shumë keq
z.Demaçi, megjithkëtë shumë analistë vlerësojnë se forcë kryesore e pushtetit në Shqipëri, sot janë të ashtuquajturit enveristë. Juve ju përshkruhet se Enver Hoxha ka qenë idoli juaj. Është kjo e vërtetë?
A.Demaçi: Shikoni Enver Hoxha nuk ka qenë idoli im. Kur kam qenë i ri idol i imi ka qenë Gjergj Elez Alija, më vone Zapata, pastaj kur kam ranë në burg idol i imi ka qenë Mao Ce Tungu, i kam lexuar të gjitha veprat e tijë. Pastaj kur kam dalë nga burgu idol e kam pasë zotin. Për Enver Hoxhën unë kam pasë një respekt sikurse çdo atdhetarë që e idealizonte Enverin. Ne e kemi idealizuar Shqipërinë, ne ai frymëzim, ajo flakë na ka mbajtë,dhe mirë që ka qenë ashtu,sepse kudo që kemi qenë nëpër burgje,kemi mundë të qëndrojmë kundër çdo propagande të pushtuesit dhe kjo ka qenë ajo ana e mirë e propagandës së Enver Hoxhës, nga e cila ne të gjithë kemi përfituar ne të robëruarit. Mirëpo, në 1991 kur pata shkuar në Shqipëri për herë të parë, kur e shetita gjithë Shqipërinë, publikisht në një intervistë për VOA, pata deklaruar: Më mirë të kisha vdekur atje nëpër burgjet e Serbisë me ato iluzionet e mia që kam pasur për Shqipërinë, ashtu si e pashë, e nuk desha ta shoh asnjëherë. Dhe nga ajo kohë, nuk mendoj dhe nuk dua ta shaj Enverin, sepse edhe ai ishte produkt i kohës dhe rrethanave historike, por nuk mendoj më se ai ishte një burë i madh i popullit shqiptar e se meriton të ndiçet rruga e tijë. Për ata që ende e adhurojnë, unë kam dhemsuri,ngase ju mungon vetëkritika, nuk kanë aftësi të vlerësojnë. Sot jam shumë kritikë ndaj Enverit nga se burrështetasi i mirrë dinë të ndërtojë shtetin e vet. Fatkeqësisht, Enveri shtetin e vetë e la shumë keq dhe pikërisht pse Shqipërija nuk ishte si duhet dhe sa duhet e fortë, ne shqipëtarët e robëruar e pësuam,sepse po të ishte Shqipërija e fortë,Serbija nuk do të guxonte të bënte të gjitha të zezat kundër nesh,e ne nuk do të detyroheshim të kërkojmë ndihmën e Amerikës dhe Evropës,po do të vinte nëna Shqipëri e do të na shpëtonte.
z.Demaçi, me një rastë keni deklaruar, po ju citojë: “Prapa grilave të burgut keni deklaruar se Enver Hoxhën e kishit ideal edhepse për këtë mundë të rindëshkoheshit. Mirëpo, pasi do të njihni vetë realitetin që la pas Enver Hoxha, botërisht do të thoni se jo vetëm se nuk e paska ndërtuar Shqipërinë, por e paska shkatëruar edhe njeriun e sajë”.
A.Demaçi: Eshtë e vërtetë sepse këto i kam parë dhe jam bindur ,po po them se gjërat duhet ti shikojmë në kontekst, e jo jashtë saj. Ne na është dashtë dhe na duhet një Shqipëri e fuqishme, pamarëparasysh kush do që do ta bëjë, Shqipërinë e fuqishme,ne atë do ta njohim si udhheqës të vërtetë, çofshin ato edhe enverist, edhe Fatos Nano i cili ka qenë në politbiron e Enverit, nuk besoj më se janë enverist, por edhe nëse janë nëqoftë se janë të gatshëm ta pranojnë lojën e polipartizmit, e ta ndërtojnë një Shqipëri alla Sllovenia e sotshme.Tragjedija e Enverit dhe e të gjithë të tjerëve që kanë besuar në ideologji, në partinë komuniste, se duhet të jenë një parti, ky ka qenë gabimi fundamental edhe i Leninit , i cili hoqi opozitën dhe hyri mikrobi i shkatërimit të brendshëm, i byrokratizimit të partive dhe ky ishte shkaku, që me aq viktima, e tragjedi, të kthehemi prapë në sistemin shumëpartijak çka është humbje kohe për të gjithë popujtë që kishin marrë rrugën e socializmit.
z.Demaçi, para pak kohësh z.Nano sërish u zgjodh kryetar i partisë socialiste, ndërsa nga skena u largua një udhheqës i ri z.Majko. Si i vlerësoni ju këto lëvizje? dhe..
A.Demaçi: Shikoni, unë së pari nuk mendoj se mosha e përcakton dikend se a është i ri apo jo.
Ishte kuadër i moderuar në rradhët e socialistëve.
A.Demaçi: Nuk e di sa ishte i moderuar. Unë mendoj se Fatos Nano është një politikan shumë i shkathët. Për te nuk kam pasë mendim të mirë, deri sa jam informuar se me ato mundësi që ka pasur, e ka ndihmuar lëvizjen tonë çlirimtare, nuk e di sa kemi të drejtë, që edhe unë Ademi, të përzihemi nga jashtë, pa i njohur sendet mirë.Unë e kritikoj veten shpesh që kam lejuar të përzihem në raste të ndryshme pa i njohur gjërat mirë, pa i njohur udhheqësit mirë në Shqipëri, ta marim anën e njërit lider apo tjetrit, çka konsideroj se nuk kam qenë sa duhet i pjekur pra njeriu, duhet tanë jetën të mësojë. Mua nuk më vjen keq ti pranoj gabimet e mija. Sa i përket Shqipërisë unë kamë pasë vlerësime të gabueshme, këte duhet ta pranoj.Tani rezervohem që të japë ndonjë vlerësim të prerë, pse ky e pse ai duhet ti lëmë gjërat të zhvillohen nga forcat e brendshme që të kemi rezultate.
Vlerësoni Fatos Nanon si politikan të shkathët, që i ka ndihmuar lëvizjes sonë çlirimtare, keni argumente dhe a mundë t’i na i thoni ato, ju lutem?
A.Demaçi: Po,kam informata se për shumë sende i ka mbyllë sytë,në shumë raste ka mundë ti pengojë. Na ka ndihmuar duke lejuar një kanal të oksigjenit, i cili për UÇK-në ka qenë i domosdoshëm. Nëse Nano e të tjerët do ti pengonin shqiptarët të vinin atje, të përgatiteshin për të hyrë në Kosovë, atëherë do të ishte shumë e vështirë përpjekja e shqiptarëve që të hynin në Kosovë e të zhvillonin një konflikt serioz me regjimin sërb.
Kur ishit në krye të partisë parlamentare të Kosovës, në një konferencë shtypi, patët deklaruar se fatin tuaj politik e keni lidhur me Sali Berishën, atëherë kryetar shteti. Çfarë vlerësimi keni sot për rolin e tij në fatin e Shqipërisë?
A.Demaçi: Unë ju thashë se jam përzier pak ma shumë se sa që duhet, nuk kamë pasë informata të mjaftueshme për njerëzit, jam orientuar më shumë me ndjenja se sa me fakte e argumente, prandaj e di se edhe Sali Berisha e do popullin e vetë, por tjetër është ta duash, e tjetër gjë është ta dish ta duash popullin, tjetër është të jesh në pushtet dhe tjetër gjë është të dish ta ushtrosh pushtetin ashtu si duhet. Edhe ne këtu edhe shqiptarët atje duhet mirë ti shohim , ti studiojmë këto gjëra e të dimë të veprojmë.
Sot ka shumë fjalë se disa dukuri të cilat e mbajnë peng shtetin shqiptar, si korupcioni, mafia shtetërore, paaftësia për të zbatuar fuqinë e ligjit e dukuri të tjera të kësaj natyre, në një mënyrë apo në tjetër po barten edhe në Kosovë. Shihni ju një bartje të tillë?
A.Demaçi: Shikoni kriminaliteti, korupcioni, sëmundja nuk zgjedh rrugë, ajo mundohet të zgjërohet, e keqja zgjërohet, edhe nëse ka tendenca, edhe do të ketë, sepse kriminaliteti i fuqishëm në Shqipëri kërkon vend, për realizim më të madh, sepse atje e ka të përpunuar rrugën, e këtu ka njerëz që kanë marka. Mirëpo unë besoj që ne kosovarët me këtë nivel të ulur politik që kemi, nuk jemi aq të përshtatshëm, që të hyjë këtu mafija e të qëndrojë kohë më të gjatë, të zhvillojë kriminalitet. Edhepse edhe në kohë të Serbisë,këtu ka pasë kriminalitet, e ka edhe sot. Mirëpo, unë shpresoj se shumica e popullsisë e ka kaluar atë fazën kritike që ka pasë, megjithate të mos solidarizohet me kriminelët e të gjendet mënyra e të dilet nga kjo situatë.
z.Demaçi, mbahen mend edhe lidhjet tuaja me subjektin poltikë shqiptar në Maqedoni, sidomos me krahun që udhheqë Arbër Xhaferi. Ky krah sot merr pjesë në qeverinë e Maqedonisë. Çfarë vlerësimi keni tash kur kjo parti nga opozita kaloi në pozitë?
A.Demaçi: Më vjen mirë që po më pyet për këte.Unë për Arbër Xhaferin kamë mendim shumë të lartë.Unë mendoj se ai është politikani më i zoti në tokat shqiptare në përgjithsi. Arbëri bashkë me Menduh Thaqin krijojnë një tërësi shumë dinamike të udhëheqjes politike të shqiptarëve në Maqedoni. Dhe rezultatet që kanë aritur ata për një kohë të shkurtër flasin vetë.Qëllimi i tyre për të hyrë në pushtet ka qenë i drejtë, se vetëm brenda pushtetit mundësija e ndikimit që ai pushtet të krijojë kushte më të mira, për përparimin edhe të shqiptarëve si pjesë e atij shteti, është më e madhe, dhe me vend. Orientimin që kanë pasur këta lider dhe të tjerët, ky është orientimi i drejtë që duhet ta udhheqin dhe ndjekin edhe të tjerët.Sepse interes i yni është se vetëm të organizuar shqiptarët mundë të shndërohen në fuqi. Dhe vetëm si të tillë mundë ta ndërojnë realitetin i cili ende nuk është i volitshëm për shqiptarët, edhepse është larg realitetit që e kemi pasur ne në kohën e diktaturës së Millosheviqit. Unë besoj se edhe Maqedonija pa shqiptarë të kënaqur e të lumtur ,pa të drejta të barabarta të shqiptarëve rrezikon ekzistencën e vet. Ne nuk jemi të interesuar për shkatërimin e Maqedonisë, por për shqiptarë me të gjitha të drejtat të barabarta me Maqedonët. Dhe të gjendet mënyra qoftë me federalizime apo kantonizime që shqiptarët ta gjejnë vendin e tyre.Sepse janë punëtorë të mirë, kësaj rradhe duke pritur refugjatët tanë janë dëshmuar si njerëz të mirë para zotit, prandaj unë shpresoj se zoti do tju ndihmojë, ti zgjidhin problemet e tyre politike pa gjakderdhje.
Cilat janë ato rezultate konkrete z.Demaçi që ka aritur krahu i Arbër Xhaferit?
A.Demaçi: Po unë mendoj se është shtuar numri i punëtorëve në administratë, jo vetëm lartë në qeveri, në arsim, kulturë, shëndetësi, që nuk ka qenë kështu më parë, edhe ndikimi i tyre. Unë këte e kam parë edhe vetë kur Arbeni me një telefonatë, më ka aranzhuar bisedën me kryeministrin maqedon Lupço Georgijevski. Dhe Georgijevski të kishte konsideratë për mendimet e mija,në kohën kur unë isha përfaqësues i UÇK-së. Çka ishte një skandal i vogël, për një shtet të vogël, siç është Maqedonija me të gjitha problemet e sajë.Të më pranoj Georgijevski, kjo nuk do të mundë të ndodhte po qe se Arbër Xhaferi, nuk do të ishte i organizuar si duhet dhe të mos ishte forcë politike në Maqedoni.
Çfarë, vizioni keni për statusin e shqiptarëve në Maqedoni?
Ju lutem shkurtë.
A.Demaçi: Po unë mendoj se ata do të dinë të sillen. Amerika është e interesuar për ta ruajtur integritetin e Maqedonisë. Mirëpo, mbrenda atij integriteti shqiptarët kanë të drejtë dhe duhet të luftojnë, që të jenë plotësisht të barabartë me maqedonët. Dhe vetëm duke qenë të barabartë me maqedonët, Maqedonija do të mundë të stabilizohej. Besoj se këte z.Georgijevski me shokë e ka kuptuar. Çka z.Petkovski, e nomenklatura e vjetër nuk e kuptuan, e humbën shansin, u ngatëruan, hyn në marëdhënje të këqija me shqiptarët, e shumë gabuan. Kjo mendoj se është perspektiva e shqiptarëve në Maqedoni, plotësisht të barabartë dhe të shndërohen në një urë që do ti lidh të gjitha tokat shqiptare.
Kanë arritur shumë pyetje nga shikuesit, le tju japim pak hapësirë,ju lutem, z.Demaçi, pergjigjuni shkurtë.
Agim Zeka ju pyet :cili personalitet kosovar është më adekuat sipas jush, për momentin?
A.Demaçi: Nuk dua ti përzihem popullit shqiptarë.Nuk dua ti sygjeroj. Unë mendoj se rruga që propozova në këte periudhë 3-4 vjeçare, të punonte sita e jetës dhe në këtë sitë të jetës të shohim se kush janë të vërtetit, kush janë të shpifurit, duhet të kalojë një kohë që me të vërtetë të shihet se kush po mbetet në skenën politike, me zotësinë e tyre, aftësinë, vitalitetin, vizionin e tyre, e jo ti marim të gatshëm që i kemi trashëguar nga koha e kaluar.
Sulejmani nga Gjermanija ju pyet: deri kur LDK- ja do ta mashtrojë dhe tradhëtojë popullin e Kosovës?
A.Demaçi: Unë nuk dëshiroj të përdor fjalë të rënda, por të gjithë kanë të drejtë të luftojnë për pushtet. Brenda LDK-së, ka burra të mirë që i njoh unë, sikurse edhe në partitë tjera. Nuk është mirë që krejt një parti të kualifikohet si e tillë, sepse atëherë dalim nga loja demokratike.
Kemi një pyetje të cilës ju kemi përgjigjur. Rasim Aliu nga Suedia ju pyet: çka mendoni cila qeveri ka legjitimitet, ajo e Thaçit, Bukoshit apo Kushnerit?
A.Demaçi: Po Kushneri e ka pas Këshillin e Sigurimit, e ka KFORIN…çka nënkuptoni ju zotni me legjitimitet?
I njëjti shikues ju pyet: pse nuk jeni kyqur në institucionet e Kosovës?
A.Demaçi: Unë nuk jam kyqur pse Kosova ende nuk ka institucione. Kënaqem kur i shoh disa shokë që jan bë ministra e zëvendësa. E ata mendojnë se janë bë ministra, unë nuk mendoj të hy në këto struktura nuk e shoh të arësyeshme, sepse populli im nuk është në rrezik, e aq më parë të shtyhem. Jamë duke punuar me intenzitet të madh duke u përgatitur, nëse do të më kërkoj koha, puna, populli, por jo vetëm shqiptarët, por edhe serbët, romët, boshnjakët etj. Unë kyqjen në politikë e kuptoj si shërbim, si servis i popullit, si barë shumë, shumë të madhe, e përgjegjësi. E jo si punë që duhet shetitur poshtë e lartë, apo sa për të hëngër dreka e darka. Konsideroj se nuk është koha unë tash të kyqem në politikë, e ta marrë këtë barë të madhe mbi supe, më mirë po ri anash e po shikoj këtë teatër që po ndodh rreth nesh.
Hazir Selmani nga Zvicra ju pyet: a ka përfunduar lufta në Kosovë? Dhe kush e solli lirinë në Kosovë?
A.Demaçi: Lufta në Kosovë ende nuk ka përfunduar, lakun rreth qafës ende nuk e kemi hjekë. Ende ka enklava ku vepron regjimi serb. Ne kemi një liri të mundshme, të cilën duhet ta mbushim me përmbajtje të re. Ne ende kemi 7 mijë vetë nëpër burgjet e Serbisë, kemi shumë shtëpi të rrënuara dhe ende jemi shumë të mbrapambetur, ne ende jetojmë me të kaluarën, si pasojë e luftës.
Kush e solli lirinë në Kosovë, z.Demaçi?
A.Demaçi: Ne lirinë e plotë do ta arijmë atëherë kur do të qeverisim vetë me vetveten në mënyrë evropiane.
Lirinë në Kosovë e solli populli shqiptar i cili luftoi pandërprerë , bëri rezistencë që nga koha e romakëve e deri sot. Kur shqiptarët nuk janë ndalë, kur nuk e kanë pranuar okupatorin, prandaj edhe kanë mbetur gjallë. Popujtë e tjerë të cilët nuk kanë vepruar kështu janë greqizuar, romanizuar, turqizuar etj. Vetëm shqiptarët luftuan dhe mbetën në trojet e tyre. Prandaj lirinë e solli populli shqiptar me gjakun e vetë të derdhur, me qëndresën e vetë. Kjo shtyri botën që të mos rrijë duarkryq,që mos të lejoj që Serbija këtu të bënte plojën, gjenocidin. Me intervenimin e NATO-së,u zvogluan viktimat tona. Përndryshe, do të kishim ndoshta edhe 200 mijë viktima. Por populli shqiptarë ishte i përcaktuar dhe i vendosur që ta fitoj luftën,po fal zotit, botës demokratike që intervenoi, ne sot jemi këtu.
Musa Kuqi, nga Zvicra ju pyet: pse ekzistojnë tri qeveri?Në këtë pyetje u përgjigjët.
Zylfiu nga Zvicra ju pyet: Sa jeni të informuar me rastet kur djemtë tanë shkonin në Shqipëri për t’u futur në Kosovë, për të luftuar. Atje bëhej klasifikimi se a i takonin Thaqit apo Rugovës. Dhe kuptohet këta të dytit në të shumtën e rasteve ktheheshin pas.
Çka keni biseduar me Thaçin në Lubljanë?
A.Demaçi: Thaçin në Lubljanë jam munduar ta bindë që mos ta nënshkruajë dokumentin e Rambujesë. Ai më tregoi se ishte i vetmi kundër nënshkrimit, e luta që të mos lëshoj pe. Por si duket nga trysnia e madhe është detyruar ta bëjë këte.
Rreth klasifikimit të ushtarëve, a janë të Thaçit apo të Rugovës, përgjigjuni.
A.Demaçi: Po,mendoj se janë bërë gabime shumë të mëdha, për çështje politike. Hyri dyshimi se forcat e tjera nuk ishin të inkuadruara në kryengritje. Ekzistonte dyshimi se mundë të kyqeshin njerëz të dyshimtë Këso raste ka me mijëra, unë nuk i di detajet, por ka njerëz shumë të dëshpruar kanë ardhur të luftojnë me dëshirë, kanë hasur në individ të cilët në organizime të mëdha mundë të bëjnë shere të mëdha, dështime etj.
z.Demaçi a dihen sot kush janë këta individë?
A.Demaçi: Po unë mendoj se disa dihen,disa jo, e disa fshihen. Është vështirë sot këta individ t’i marish në pyetje, ata kanë vepruar me aq dije sa kanë pasë.
Fadil Dalloshi nga Zvicra ju pyet: A udhëheq LDK-ja politikë antikombëtare siç thotë, akademik Qosja në intervistën e fundit në RTK- ë?
A.Demaçi: Shqiptarët duhen të mësohen njëherë e përgjithmonë vetë të mendojnë dhe gjykojnë politikishtë, e jo të presin vlerësimet e të tjerëve. Duhet ti studiojmë mirë gjërat para se të japim vlerësime të rënda.Të thuash LDK- ja është tradhtare, do të thotë, ti njollosish me mijëra e mijëra njerëz, unë mendoj se është gabim i rëndë. Në LDK-ë, njoh burra shumë të mirë. Prandaj, duhet të jemi shumë të kujdesshëm në kualifikime,t’i identifikojmë personat që në të vërtetë janë fajtor.
A e njihni Rugovën si president, ju pyet një shikues anonim?
A.Demaçi: Nuk e njoh sepse unë nuk kam votuar në zgjedhjet e 24 marsit.
Si i shikoni tankset e KFOR-it në Kosovë. Dhe a mundë ta bëni ndërlidhjen e subjektit politik shqiptarë?
A.Demaçi: Unë do të përpiqem të luajë rolin që t’i kthjelloj kokat e shqiptarëve. Forcat e KFOR-it nuk i shoh si armiqësore, por si forca që kanë ardhur të na ndihmojnë.Në mesin e KFOR-it ka forca të padëshiruara si ato ruse. Në mesin e françezëve ndoshta ka individë që ndjekin diçka,që është private e jo politikë e përgjithshme e KFOR-it. Por shumica e këtyre forcave janë këtu që ti mbrojnë shqiptarët nga invazioni i forcave serbe,që shqiptarët të jetojnë në paqë, ti ndërtojnë institucionet e tyre, e pastaj të shkojnë në shtëpitë e tyre.
Një shikues ju pyet: a keni ftesë që të merni pjesë në Këshillin tranzitor?
A.Demaçi: Nuk kam ftesë,do të shkoja të ndihmojë me dëshirë, po qe se një gjë të tillë kërkon nga unë, z.Kushner. Kam informata shumë të favorshme për te, edhepse nuk kam mendim shumë të lartë për politikën franceze që nga 1918, lidhur me problemin shqiptarë. Për z.Kushner kam mendim shumë të lartë,edhe prej kohës kur bashkë me z.Benedet patën deklaruar se ka helmime në Kosovë, që nga koha kur ka ndihmuar në Biafër, në Somali, ka bajtë thasë, mendoj se është njeri trim. Prandaj shqiptarët duhet ti ndihmojnë dhe të kenë kujdes se si do të sillen me te. Duhet të kenë mirëkuptim për punën e tij dhe vendimet që merrë sepse ai duhet të konsultohet me KS, NATO-në . Këto gabimet që po ndodhin këtu,të mos e fajësojmë Kushnerin sepse ai është këtu në flakë të madhe.
Si i shihni divergjencat dhe ndasitë në Kosovë, në këtë pyetje jeni përgjigjur.
z.Kamberi ju pyet: a do të kandidoheni për president në zgjedhjet e ardhëshme?
A.Demaçi: Jo.
Pse?
A.Demaçi: Sepse ato do të jenë zgjedhje të parakohshme dhe nuk dua të marë pjesë.
Fadil Dobruna nga Sllovenija ju pyet: si të bëhet bashkimi i forcave politike shqiptare? Keni dhënë përgjigjje në këtë pyetje.
Nijazi Aliu nga Gjermanija, çka mendoni për fatin e Preshevës, Medvegjës e Bujanovcit . Si e vlerësoni presionin serb ndaj Kosovës Lindore?
A.Demaçi: Fati i tyre është ngushtë i lidhur me fatin e Kosovës.Le të përpiqemi që ta organizojmë si duhet Kosovën, atëherë Kosova do ta mbështesë pjesën tonë lindore.Nëse Kosova nuk do të jetë si duhet, nuk do ta ndalim kriminalitetin, mllefin.
Hekurani nga Gjermanija ju pyet: si e shihni Kosovën në të ardhmen dhe si i komentoni fjalët e Jakup Krasniqit, i cili thotë se trojet shqiptare duhet të bashkohen deri te molla e kuqe?
A.Demaçi: Me 12 gusht të v.98 jam marrë vesh me te dhe ai ka hjekë dorë, e nuk duhet tash t’ja shtinë në hund dikush ato fjalë pse i ka folë e qysh i ka folë. Kjo është tejkaluar.Tani kemi punë rreth Kosovës, populli shqiptar është popull vital e tregoi veten që mbijetoi 2000 vjet robëri, ai sot po punon, Kosovën po e pret një e ardhme e ndritur.
A e imagjinoni që edhe Ilirida të jetë e bashkuar me trojet etnike shqiptare?
A.Demaçi: Unë mendoj se shqiptarët do të bashkohen bashkë me Evropën dhe fat i ynë i madh është se evropa po shkon duke u bashkuar. Bashkimi i shqiptarëve nuk do ta pengon një evropë të bashkuar. Për një ballkan të ndarë sigurisht se bashkimi i shqiptarëve paraqet pengesë, është Greqija, Serbija, Italija, ato që nuk donë bashkimin e shqiptarëve, sepse do të bëheshin faktorë që do ti rezikonin interesat e tyre.
Nuk ka ndërrim teritoresh, shumë territore na janë marrë, ne jemi në deficit
Në një artikull të Skender Latifit thuhet: se duhet bërë ndërim teritoresh, sidomos me Leposaviqin. Si e vlerësoni ju këtë?
A.Demaçi: Nuk ka ndërim teritoresh, shumë teritore na janë marrë ne jemi në deficit.
Labinoti nga Prishtina: A është e vërtetë se ju jeni marë vesh me Qosjen që në Rambuje të shkojnë vetëm përfaqësuesit nga drejtoria politike e UÇK-së, me rroba ushtarake dhe të legjitimohet ndërkombëtarisht, UÇK- ja. Ju i keni thënë jo Rambujesë kurse Qosja pas disa orësh ka deklaruar se do të shkoj në Rambuje?
A.Demaçi: Nuk jam marrë vesh asgjë me Qosjen.
Edin Rugova nga Mitrovica, pyet: pse jeni larguar nga funksioni që u caktoi UÇK- ja dhe pse nuk merni pjesë në qeverinë e përkohshme, poashtu pse emri juaj dëgjohet shumë pak?
Jeni deklaruar për këte.
Si ndodhi që Rexhep Qosja të shpëtojë pa asnjë pasojë, z.Demaçi, ju pyet Agim Sejdiu nga Prishtina?
A.Demaçi: Pyetne Qosjen.
Zeqir Berisha nga Zvicra thotë: jeni i vetmi personalitet politik së bashku me LKÇK- në si organizëm politiko-ushtarak që nuk keni pranuar konferencën e Rambujesë. Çka mendoni për të ardhmen?
Jeni përgjigjur.
A mos vallë populli shqiptar vuan nga terri i pulave, është një pyetje tjetër?
A.Demaçi: Jo,jo populli shqiptar nuk vuan nga terri i pulave. Ka dalë nga terri një herë e përgjithmonë, është në dritë dhe do të ecë përpara.
Shyqri Selaj nga Minheni: sa e vlerësoni punën e Hashim Thaçit?
A.Demaçi: Pse unë të jap vlerësim, mundohuni ju vetë ti vlerësoni njerëzit se çfarë janë, e çfarë pune bëjnë.
Kadri Berisha: kur do të mësohet populli i Kosovës që ta urrej një udhëheqës që e gënjen popullin e vet dhe kur do të mësohet që ta dojë një udhëheqës që e do popullin e vet?
A.Demaçi: Urejtja është korizion duhet ta flakim nga zemrat tona. Ndërsa dashurinë duhet ta kultivojmë. Nuk kemi nevojë, ta urrejmë askend. Por ate që nuk është i zoti ja ndalim votën, besimin,orientohemi dika tjetër.
Z.Demaçi, paramendoni se jeni president, a do të kishit dekretuar si kryeministër një ish komunist që i ka shërbyer për shumë vjet regjimit serb, në kohën kurr ju ishit në burg, ndërkohë që sot hiqet si intelektual i pavarur?
Kemi nevojë për një Kosovë të hapur e demokratike, e jo për t’i rëuajtur inatet e hasmërit e vjetra
A.Demaçi: Kur jam marë vesh me përfaqësuesit e UÇK- së në Tiranë për ta hapur zyrën në Prishtinë, më duhet t’ja them këtë popullit tim, me qëllim që ta mësojë të mendojë politikisht. Kam bërë prova. Kam shkuar te Mamut Bakalli i kam thënë kam nevojë për ndihmën tuaj, zyrja ime është nën mbikqyrje, detyrën që kam marë është e rëndë. Bakalli ka ardhë disa herë dhe e ka dhënë provimin. Ka ndihmuar UÇK-në, dhe popullin tonë. E di kush ka qenë Mamuti, e çka ka folë kundër meje, e krejt çka ka ba. Por, në jetë gjithkujt duhet ti ipet shansa të tregohet. Edhe Azem Vllasi ka ndihmuar, ka ardhë disa herë, jam konsultuar me te. Populli shqiptarë duhet ta dijë, dhe duhet t’ja bëjë të mundshme, t’ju jap rastë e mundësi që njerëzit si Mahmuti e Azemi e të tjerë nëse janë të gatshëm të ndihmojnë që ti afrohen popullit. Ne kemi nevojë për një Kosovë të hapur e demokratike, e njerëzore, e jo për ti ruajtur inatet e hasmërit e vjetra.
Po kalojmë në një kapitull tjetër.
z.Demaçi, çka mendoni sot për projektin tuaj Ballkanija?
A.Demaçi: Edhe sot mendoj se është projekti më i mirë, ndonjëherë i propozuar nga shqiptarët, dhe më në fund sillë e pështillë, kështu do të përfundoj çështja e Kosovës.
Qëndrimi juaj në Prishtinë gjatë tërë kohës së luftës në Kosovë, ka shkaktuar komente të shumëta. Si e shpjegoni faktin se makinerija e dhunës serbe, megjithkëtë ju la gjallë? z.Demaçi pak është e besueshme se kreu më i lartë shtetëror i Beogradit nuk është marrë me fatin e një personaliteti siç jeni ju, pra për t’ia lënë rastit?
A.Demaçi: Edhe unë mendoj se janë marrë,dhe këtë pyetje shqiptarët kanë pasë mundësi të ma bëjnë, edhe kur kam dalë nga burgu i parë. Kur kam qenë i ri, sepse edhe atëherë në gjyq kam thënë se Kosova duhet të bashkohet me Shqipërinë, të ndahet nga Serbija, për çka jam dënuar me dënime drakonike. Po dola nga burgu. Këtë pyetje kanë mundur të ma shtrojnë kur dola edhe nga burgu i dytë e i tretë, dhe prap mbeta gjallë. E shqiptarët po ma shtrojnë prapë këtë pyetje.