Çdo vit, rreth 30,000 qytetarë zviceranë largohen nga atdheu i tyre. Në vitin 2023, mbi 813,000 njerëz me pasaporta të kuqe-të bardha jetonin jashtë vendit. Pavarësisht arsyes, të gjithë përballen me sfidën e integrimit në një kulturë të re.
Ata që i kuptojnë dhe i pranojnë ndryshimet kulturore mund të përshtaten më shpejt.
Integrimi fillon para nisjes
Rahel Siegenthaler jetoi në vende të ndryshme për 15 vjet dhe tani punon si trajnere dhe trajnere ndërkulturore. Ajo thekson: “Është thelbësore të mësosh rreth historisë, vlerave, normave dhe traditave të kulturës së re para se të emigrosh. Kjo tregon interes për zakonet dhe jetën e përditshme, dhe tashmë mund të kesh njëfarë fjale”, shkruan Swissinfo.ch.
Gjuha si çelës për Integrim
Ndjekja e një kursi gjuhe para nisjes mund të zvogëlojë ndjeshëm pengesat për emigrim. “Një kurs gjithëpërfshirës është ideal, por edhe mjete të thjeshta si platformat online si Duolingo mund të jenë të dobishme”, thotë Claudia Doron, e cila trajnon profesionalisht emigrantët dhe ka jetuar vetë në Amerikë dhe Izrael. Gjithashtu merrni në konsideratë dialektet dhe shprehjet rajonale si “Äuä” ose “Hitzgi”, të cilat janë gjithashtu të zakonshme në Zvicër: “Është e rëndësishme t’i kushtoni vëmendje zakoneve gjuhësore lokale në vendin tuaj të ri të banimit në mënyrë që të integroheni më mirë në komunitet”, thotë Rahel Siegenthaler.
Përshtatja me kulturën e re
Shumë gjëra janë të ndryshme jashtë vendit sesa në Zvicër. Claudia Doron shpjegon: “Proceset administrative shpesh funksionojnë më ngadalë, dyqanet kanë orare të ndryshme hapjeje dhe shërbimet nuk funksionojnë gjithmonë aq mirë sa jeni mësuar në Zvicër.” Një çelës thelbësor për integrimin e suksesshëm është të kuptuarit e zakoneve lokale dhe përshtatja me jetën e përditshme në vendin pritës.
Literatura specifike kulturore, një kurs ose trajnim para nisjes mund të ndihmojë në lehtësimin e tranzicionit dhe të lehtësojë kalimin në jetën tuaj të re.
Zviceranët duhet të jenë gjithashtu të përgatitur për ndryshimet kulturore në mjedisin e punës. Anthony Adam, Menaxher i Projekteve të Kërkimit në ofruesin e shërbimeve të burimeve njerëzore Page Executive: “Profesionistët zviceranë, veçanërisht brezat e vjetër, shpesh vlerësojnë një ekuilibër midis punës dhe jetës dhe kanë tendencë t’i ndajnë ato. Në SHBA, për shembull, i vihet më shumë theks rrjetëzimit pas punës.” Për më tepër – tingëllon klishe, por është e vërtetë – jo kudo ka të njëjtin kuptim zviceran të saktësisë.
Ja disa nga veçoritë në vendet e njohura të emigrimit:
Emigrimi në Gjermani
Zviceranët konsiderohen mjaft të prirur ndaj konflikteve. Rahel Siegenthaler: “Në Gjermani, komunikimi është shumë më i drejtpërdrejtë, dhe madje edhe në konflikte, gjithçka trajtohet dhe negociohet në një shkëmbim të drejtpërdrejtë derisa të zgjidhet.”
Emigrimi në SHBA
Në SHBA, vendosja e kontaktit është shumë e drejtpërdrejtë dhe e lehtë. Siegenthaler e krahason atë me një pjeshkë – të butë dhe lëngshme nga jashtë, por me një thelb të fortë. “Ju krijoni kontakt me njerëzit shumë shpejt, bëni biseda të shkurtra, por për të ndërtuar një marrëdhënie më të ngushtë, duhet kohë – thelbi i fortë.”
Ruajtja e identitetit të vet
Është e rëndësishme të mos humbasësh nga sytë traditat dhe vlerat e tua. Rahel Siegenthaler thekson: “Integrimi i suksesshëm do të thotë ruajtja e identitetit dhe origjinës tënde, ndërkohë që ndërton njëkohësisht një lidhje me kulturën e re. Ekuilibri midis të dy aspekteve është thelbësor në planin afatgjatë.”
Krijimi i miqve të rinj
Për t’u ndjerë si në shtëpi në vendin tuaj të ri, ndihmon të krijoni miq të rinj. Programe lokale si programe integrimi, kurse gjuhe, shërbime këshillimi ose ngjarje kulturore janë në dispozicion. Rahel Siegenthaler: “Mënyra më e lehtë është të kërkoni aktivitete që ju kanë pëlqyer në vendin tuaj të origjinës.”
Claudia Doron këshillon që të planifikoni me vetëdije kohën pas mësimit për të pirë kafe së bashku, për të bërë sporte ose për të organizuar një ekskursion. Momente të tilla nxisin ndërveprimin dhe forcojnë kohezionin shoqëror, transmeton Swissinfo.ch.
Kërkoni kontakt me emigrantë të tjerë.
Faqja e internetit e Auslandschweizer-OrganisationExterner Link External Link, rendit komunitetet zvicerane në shumë vende, dhe ka grupe lokale në Facebook, të tilla si «Swiss People Living In The USA»Externer Link, «Schweizer in Deutschland»Externer Link, ose «Auslandschweizer»Externer Link. Ambasadat dhe konsullatat shpesh ofrojnë rrjete shtesë.
Sidomos në fillim, kur gjuha lokale është ende e vështirë, kontaktet me njerëz të tjerë nga vendi janë të dobishme. Trajnerja e emigracionit, Claudia Doron: “Porositja e picave në anglisht është e lehtë, por gjërat bëhen shpejt të ndërlikuara kur bëhet fjalë për çështje mjekësore.”
Ia vlen gjithashtu të hidhni një sy InterNationsExterner Link: Këtu, shkëmbehen informacione rreth jetës në qytete të shumta anembanë botës, bëhen kontakte dhe organizohen ekskursione.
Vendosni një rutinë
Pas mbërritjes jashtë vendit, jeta e përditshme fillimisht mund të duket e vështirë. Për ta lehtësuar tranzicionin, ndihmon krijimi i një strukture të qartë – qoftë përmes punës, kurseve të gjuhës apo aktiviteteve të kohës së lirë. Claudia Doron: “Nëse zhvendosja lidhet me zhvendosjen e karrierës së njërit partner dhe tjetri nuk është (ende) në punë, ia vlen ta përdorni kohën në mënyrë krijuese. Ndoshta tani është koha për të ndjekur një kurs gatimi ose për të provuar hobi të reja që nuk do t’i kishit marrë kurrë në konsideratë në Zvicër.”
Antropologu amerikan Kalvero Oberg e ndan integrimin në një vend të ri dhe shokun kulturor që shpesh shoqërohet me të në katër faza:
Faza e Muajit të Mjaltit
“Gjatë kësaj faze të parë, kultura e re është interesante dhe emocionuese. Çdo gjë duket interesante dhe e bukur; zbuloni gjëra të reja dhe keni përvoja emocionuese. Në të njëjtën kohë, keni tendencë t’i qaseni mjedisit tuaj të ri pa kritikë.”
Faza e Frustrimit
“Frustrimi lind kur vështirësitë fillestare me gjuhën e re, normat kulturore dhe zakonet shoqërore bëhen të dukshme. Keqkuptimet, barrierat gjuhësore dhe mungesa e një rrjeti shoqëror mund të çojnë në izolim dhe stres. Kultura e re mund të perceptohet si problematike ose e padëshirueshme, dhe ekziston rreziku i shkurtimit të qëndrimit tuaj jashtë vendit.”
Faza e Integrimit
“Personi ka një kuptim të mirë të kulturës dhe integrohet gjithnjë e më shumë emocionalisht dhe shoqërisht. Ekziston një ekuilibër midis identitetit të tij kulturor dhe kulturës së re. Ai/ajo ndihet gjithnjë e më shumë si në shtëpi dhe është në gjendje të respektojë si kulturën e tij/saj ashtu edhe kulturën e re dhe ta integrojë atë në jetën e përditshme.”
Faza e Përshtatjes
“Personi i kupton gjithnjë e më shumë rregullat, normat dhe strukturat shoqërore dhe është në gjendje të përshtatet në përputhje me rrethanat. Ju zhvilloni strategji për t’u përballur me ndryshimet dhe për t’u ndjerë më i sigurt në mjedisin e ri. Kjo fazë karakterizohet nga rritja e mirëkuptimit dhe aftësia për të menaxhuar më mirë konfliktet.”/ GazetaFAKTI
Foto në ballinë:
David Gee / Alamy Stock Photo