Pritet që këtë javë ushtruesi i detyrës shef i agjencisë hapësinore amerikane NASA të prezantojë një direktivë për të ndërtuar një reaktor bërthamor në hënë deri në vitin 2030, sipas raporteve të medias, në një përpjekje për të forcuar dominimin e SHBA-së në hapësirë përballë konkurrencës në rritje nga Kina dhe Rusia.
Sipas dokumenteve të brendshme të publikuara nga Politico, NASA do të kërkojë propozime nga kompani private për të zhvilluar një reaktor 100 kilovatësh që mund të furnizojë me energji misionet afatgjata në sipërfaqen hënore, raporton Index.
Reaktori është projektuar për të mbështetur misionet e ardhshme me pilot.
“Kjo ka të bëjë me fitimin e një gare tjetër hapësinore,” tha një zyrtar i lartë i NASA-s për Politico, duke folur në kushte anonimiteti.
Agjencia u urdhërua të emërojë një menaxher programi dhe të fillojë konsultimet me industrinë brenda 60 ditëve, sipas raportit. Qëllimi është të nisë reaktorin deri në vitin 2030, afërsisht në të njëjtën kohë kur Kina planifikon të dërgojë astronautin e saj të parë në hënë.
NASA më parë financoi kërkime në një sistem më të vogël të energjisë elektrike prej 40 kilovatësh, por plani i ri përcakton një afat kohor më ambicioz. Dokumentet paralajmërojnë gjithashtu se kombi i parë që instalon një reaktor mund të shpallë zona ekskluzive në hënë, duke kufizuar potencialisht aksesin për aktorë të tjerë.
Duke pasur parasysh uljen e propozuar të buxhetit të NASA-s nga 24.8 miliardë dollarë në 18.8 miliardë dollarë nga administrata e Donald Trump, pyetja është se si do të financohet projekti dhe sa para do të mbeten për eksplorimin tradicional të hapësirës.