Çdo qytetar i tretë në Maqedoni ka paguar ndonjë lloj ryshfeti për të kryer një punë. Këtë e tregojnë të dhënat e raportit të fundit të vlerësimit të korrupsionit të Qendrës Maqedonase për Bashkëpunim Ndërkombëtar, një pjesë e vogël e të cilit u prezantua sot nga drejtori i MCMI-së, Aleksandar Kërzhalovski, në aktivitetin kushtuar Ditës Ndërkombëtare Kundër Korrupsionit , dhe ai njoftoi se hulumtimi në tërësi do të publikohet në ditët në vijim.
Në fjalimin e tij drejtuar të pranishmëve në këtë aktivitet, Kërzhalovski theksoi se ajo që ata matën në raportin e fundit është se ndryshe nga vitet e kaluara kur korrupsioni perceptohej si një problem kryesor në shoqëri, tani është në vendin e dytë.
“Korrupsioni është një problem serioz, i cili është i përhapur dhe për fat të keq mjaft i pranuar”, tha Kržalovski.
Është vërejtur një përkeqësim i presionit të korrupsionit, ndryshe nga raporti i mëparshëm, kur u regjistrua një rënie. Sipas të dhënave në raportin e fundit, siç theksoi Kërzhalovski, 37 përqind e qytetarëve u është kërkuar ryshfet, dhe 31 përqind e tyre kanë dhënë një lloj ryshfeti për të kryer ndonjë punë për ta.
Gjyqtarët dhe prokurorët publikë si individë janë në fund të listës së besimit, dhe në fund është dega gjyqësore-prokuroriale, si institucion, ndërsa këtu besimi tek deputetët dhe politikanët nuk është shumë i lartë, por besimi në parlamentin si institucion është në një nivel të lartë.
Lidhur me besimin në institucionet që luftojnë korrupsionin, Kërzhalovski tha se SCPC mbeti në të njëjtin nivel prej 32 përqind, ndërsa besimi në Ministrinë e Brendshme u rrit në 50 përqind.
Ben Nupnau, Zëvendës Shef i Delegacionit të Bashkimit Evropian, theksoi mbështetjen e vazhdueshme që BE i ofron vendit në luftën kundër korrupsionit dhe sundimin e ligjit, por theksoi se pavarësisht mbështetjes evropiane, ata që janë kyç në këtë proces janë udhëheqësit politikë.
“Lufta kundër korrupsionit kërkon angazhim të fortë politik dhe punë të vazhdueshme, duke filluar nga niveli më i lartë e tutje, në të gjithë spektrin politik, në të gjitha institucionet, në të gjithë shoqërinë”, shtoi ai.
Nupnau theksoi se asnjë vend nuk është imun ndaj korrupsionit, duke pasur parasysh zhvillimet e fundit në BE.
Ditët e fundit, ish-nënkryetarja e KE-së dhe ish-Përfaqësuesja e Lartë për Punët e Jashtme dhe Politikën e Sigurisë, Federica Mogherini, e cila drejtoi Shërbimin Evropian të Veprimit të Jashtëm (EEAS) nga viti 2014 deri në vitin 2019, dhe Stefano Sannino, ish-Sekretar i Përgjithshëm i EEAS, u ndaluan me dyshimin për korrupsion.
Nupnau vuri në dukje se anëtarët e BE-së po kërkojnë vazhdimisht modalitete të reja për t’u përballur me këtë fenomen dhe njoftoi se po përgatitet një direktivë e re për të forcuar luftën kundër korrupsionit.
“Sundimi i ligjit dhe lufta kundër korrupsionit janë themelet për anëtarësim në BE”, tha ai, duke iu referuar raportit të fundit të KE-së, i cili, tha ai, nuk tregoi përparim në luftën kundër korrupsionit dhe se kjo është regjistruar për vendin për të tretin vit radhazi.
Pas zgjedhjeve, shtoi ai, është e nevojshme të shihet përparim në zbatimin e reformave në vend, të miratohet një kod i ri penal dhe të respektohen standardet ndërkombëtare në këtë fushë.
“Aktorët politikë nuk duhet të ndërhyjnë në gjyqësor”, shtoi Nupnau, duke theksuar se është e nevojshme të sigurohen fonde të mjaftueshme për gjykatat, prokuroritë dhe organet e tjera ndihmëse në mënyrë që të kryejnë punën e tyre në mënyrë efikase.
Ambasadori zviceran Christoph Sommer theksoi se korrupsioni mbetet një fokus shqetësimi, pasi është një fenomen shoqëror që pengon zhvillimin e qëndrueshëm.
“Lufta kundër korrupsionit kërkon një qasje sistemike. Korrupsioni i rrënjosur thellë kontribuon në mungesën e besimit të qytetarëve në institucione. Disa përparime janë vërejtur vitet e fundit, por ndryshime themelore janë të nevojshme për të ndërtuar mekanizma për të parandaluar këtë fenomen”, tha Sommer.
Ai kujtoi rekomandimet dhe vëzhgimet e KE-së në raportin mbi vendin në fushën e luftës kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar.
Ambasadori i Suedisë, Ola Sulström, theksoi se vendi i tij është fuqimisht i përkushtuar ndaj nevojës për t’u përballur vazhdimisht me korrupsionin.
“Korrupsioni është një sëmundje e shoqërisë, ai shterron burimet publike nga shëndetësia, arsimi, nga reformat, nga një jetë më e mirë dhe më pas të rinjtë mund të kërkojnë të ardhmen e tyre diku tjetër. Ai gjithashtu shterron burimet nga investimet, njerëzit, ekonomia, e ardhmja. Ai gjithashtu shterron jetën, energjinë dhe besimin në institucione, dhe për këtë arsye është thelbësore që e gjithë kjo të mos bëhet pjesërisht ose një herë në vit”, tha Sulström.
Ambasadori suedez theksoi se çdo ditë duhet të jetë një ditë për të luftuar korrupsionin.
Shefi i Departamentit për Siguri dhe Mbështetje të Komunitetit të Misionit të OSBE-së në Shkup, Edward Anderson, theksoi se është e lehtë të flasësh teorikisht dhe se për një luftë efektive kundër korrupsionit, nevojiten individë që do t’i shtyjnë proceset në praktikë.
Ai theksoi se Misioni i OSBE-së punon në nivele të shumëfishta, si me autoritetet lokale ashtu edhe me qeverinë qendrore, por edhe me të gjithë aktorët e tjerë shoqërorë në mënyrë që të mundësojë intensifikimin e luftës kundër korrupsionit, si një proces gjithëpërfshirës. Është shumë e rëndësishme, shtoi ai, të punohet me njerëzit në institucione në drejtim të mbrojtjes së integritetit, sepse, siç theksoi ai, “nëse në një komunitet, të gjithë oficerët e policisë punojnë mirë, dhe njëri jo, atëherë qytetarët do të kenë perceptimin se policia nuk punon mirë”./ GazetaFAKTI