Vladimir Nabokov lindi më 22 prill 1899 në Shën Petersburg të Rusisë, në një familje aristokrate dhe shumëgjuhëshe.
Ai ishte djali i një juristi të njohur dhe themeluesi i një gazete liberale. Fëmijëria e tij kaloi mes privilegjeve, librave dhe mësimeve në anglisht, frëngjisht dhe rusisht gjuhë që i zotëronte të tria si në nivel amtar. Pasioni për fjalën e shkruar u shfaq që në moshë të vogël. Pas Revolucionit Bolshevik, familja e tij emigroi fillimisht në Gjermani. Babai i tij u vra në vitin 1922 në Berlin nga një atentat politik. Kjo ngjarje do ta shoqëronte Nabokovin përgjatë gjithë jetës. Ai vazhdoi studimet në Universitetin e Kembrixhit, ku studioi letërsi dhe filloi të shkruajë në rusisht nën pseudonimin V. Sirin. Në vitet 1920-1930, ai botoi disa romane në rusisht, kryesisht për komunitetin emigrant rus në Evropë.
Më vonë, me ardhjen e nazistëve në pushtet, u detyrua të largohej për në Francë dhe më pas në Shtetet e Bashkuara, ku jetoi për pjesën më të madhe të jetës. Nabokov ishte, gjithashtu, një entomolog pasionant i specializuar në fluturat dhe mbajti leksione në disa universitete prestigjioze amerikane, përfshirë Harvard dhe Cornell. Leksionet e tij për letërsinë angleze u konsideruan legjendare për stilin e tij të saktë, ironik dhe analitik. Romani që e bëri të pavdekshëm është “Lolita” (1955), një vepër që ngjalli shumë debat për përmbajtjen e saj të ndjeshme, por u vlerësua gjerësisht për mjeshtërinë e stilit. Gjuha e përpunuar, ndërlikimi i strukturës dhe narratori i pabesueshëm Humbert Humbert e bënë romanin një gur kilometrik të letërsisë moderne. Kritika e sheh “Lolita” si një reflektim mbi dëshirën, manipulimin dhe fuqinë e rrëfimit. Nabokov shkroi, gjithashtu, romane të tjera madhore në anglisht si “Pale Fire”, “Ada or Ardor”, “The Real Life of Sebastian Knight”, dhe “Speak, Memory” kujtime të tijat që shquhen për stilin lirik dhe nostalgjinë.
Ai ishte një mjeshtër i lojërave me gjuhën, metaforës dhe aluzionit letrar, një autor që luante me lexuesin dhe e sfidonte atë vazhdimisht. Ai ishte një konservator estetik që besonte më shumë te bukuria e gjuhës sesa mesazhet shoqërore ose politike të letërsisë. Nabokov shpesh e refuzonte psikologjinë e lehtë, simbolizmin e detyruar dhe realizmin e rrafshët. Ai ishte një shkrimtar për lexues të vëmendshëm, që donin të zbërthenin labirintet e tij stilistike dhe konceptuale. Jetoi vitet e fundit në Montreux të Zvicrës bashkë me gruan e tij të përjetshme, Vera, që ishte, gjithashtu, përkthyesja, sekretarja, dhe mbrojtësja e tij më e afërt.
Ata kishin një djalë, Dmitri Nabokov, që më vonë u bë përkthyes dhe operist. Nabokov vdiq më 2 korrik 1977. Edhe pas vdekjes, ai Fiksimet e shkrimtarit që nuk e duronte famën mbeti një figurë misterioze dhe e shumëdebatuar. Dorëshkrimi i tij i fundit i papërfunduar, “The Original of Laura”, u botua në vitin 2009 mes polemikash të shumta. Trashëgimia e Nabokovit mbetet e fuqishme ai konsiderohet si një ndër stilistët më brilantë të letërsisë së shekullit XX dhe një shembull i përkryer i autorit që lëviz përtej kufijve gjuhësorë, kulturorë dhe letrarë.
/Gazeta Panorama